Kamulaştırma Bedeli Tespiti Davasında Taşınmazların Arsa Olarak Değerlendirilmesi ve Bu Değerlemenin Usul ve Kanuna Uygun Bulunmasına İlişkin Yüksek Mahkeme Kararı
Özet: Bir kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararı, tarafların bedelin yüksek veya düşük olduğu ve taşınmazın niteliği konusunda yaptıkları istinaf başvurularının bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmesinin ardından, davacı idarenin taşınmazın arsa olarak değil tarım arazisi olarak değerlendirilmesi gerektiği yönündeki temyiz itirazları incelenmiş ve taşınmazın arsa niteliğinde kabul edilerek emsal kıyaslamasıyla, üzerindeki yapıların ise resmi birim fiyatlarından yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
MAHKEMESİ
: Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk DairesiSAYISI
: █████████ Esas, █████████ KararDAVA TARİHİ
: 02.12.2021KARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Sivas 3. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sivas ili, Merkez ilçesi, ...-... Mahallesi 1 22... ve 88 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idare tarafından taşınmaz için takdir edilen meblağın taşınmazların gerçek değerinin çok altında olduğunu, taşınmazların gerçek bedelinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların hükme esas alınan bilirkişi raporunda arsa olarak değerlendirilmesinin yanlış olduğunu, ...köyü daha öncesinde belde olup o dönemde imar planı içerisinde yer aldığını, ancak sonrasında belde belediyesi iken 6360 sayılı Kanun gereği tüzel kişiliği sona ererek köy statüsüne dönüştürüldüğünü, imar planının iptal edildiğini, dava konusu taşınmazı arsa olarak değil tarım arazisi niteliğinde değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin tarımsal verilerden elde edilen net gelir yöntemi ile hesaplanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların dava tarihindeki değerinin belirlenmiş olması, yapılan belirleme ve zemin bedeline ilişkin değerlemenin dava konusu ve emsal taşınmazın imar ve vergi durumlarına uygun olarak yapılmış olması(bilirkişi raporunda emsal taşınmazın zemin değerinin belirlendiği çizelgenin üst başlığında yapı dahil zemin değeri ibaresine yer verilmiş ise de emsal taşınmazın tapu kaydında salt arsa vasfında kayıtlı olduğu ve üzerinde yapı bulunduğuna dair şerh veya beyanın bulunmadığı anlaşılmakla bilirkişi raporunda emsalin sadece arsa değerinin hesaplanmış olduğunun anlaşıldığı, yapı dahil arsa bedeli ifadesinin bir yazım hatası niteliğinde olduğu görülmektedir), dava konusu taşınmazlar üzerindeki yapıların değerlerin dava tarihi olan 2021 yılında geçerli yapı birim maliyet cetveline uygun olarak belirlenmiş olması usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinafa getirdiği nedenleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki yapıya ise aynı maddenin (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,22.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.