Hizmet kusurundan kaynaklı tazminatın rücuen tahsili davasında, taraf sıfatı ve maddi hata uyuşmazlığı sonrası davanın kabulü.
Özet: Hazine tarafından, bir askeri personelin eylemi sonucu yaralanan başka bir askeri personele ödenen tazminatın, sebep olan askeri personelden rücuen tahsili amacıyla açılan davada, başlangıçta davacı taraf sıfatı (husumet) nedeniyle reddedilen dava, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun İçişleri Bakanlığının Hazine adına davacı olmasının maddi hata olduğu ve davanın esastan incelenmesi gerektiği yönündeki iki bozma kararı neticesinde, ilk derece mahkemesince kabul edilerek Hazine tarafından ödenen 398.413,78 TL tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ████████ E., ███████ K.Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; 19.08.2009 tarihinde davalı piyade üsteğmenin fiili ile Hakkari Çukurca bölgesinde piyade teğmen olarak görev yapan dava dışı ...'in yaralandığını ve malul kaldığını, dava dışı ...'in bu yaralanma sonucu uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini talebiyle ... aleyhine Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2. Daire Başkanlığının ███████ E. sayılı dosyasından dava açıldığını, davada idarenin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesi ile zararın tazminine karar verildiğini, kesinleşen mahkeme kararı uyarınca ...'e Ankara 7. İcra Müdürlüğünün ██████████ sayılı dosyasından 23.08.2012 tarihinde 367.162,00 TL, 14.12.2012 tarihinde 29.889,78 TL ve 11.02.2014 tarihinde 1.362,00 TL olmak üzere toplam 398.413,78 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödeme nedeniyle oluşan zararın tazmini için davalı ...'a yazı tebliğ edildiğini ve yapılan tebliğe rağmen herhangi bir ödemenin yapılamadığını, haksız ödenen 398.413,78 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; hazine alacağının rücuen tahsiline konu yapılan söz konusu davanın dayanağının ... aleyhine Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2. Daire Başkanlığında açılan ███████ E. sayılı dava olduğunu, bu nedenle açılan davanın davacısının da ... olması gerektiğini, davanın İçişleri Bakanlığı olarak açıldığını bu nedenle aktif husumet ehliyetinin yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, tazminat davasına gerekçe yapılan mahkumiyet kararının taksirle yaralamadan verildiğini, idarenin sorumluluğunu gerektirir bir durum bulunmadığını, davalı idarenin aleyhine açılan tazminat davasını davalıya ihbar etmediğini, dava dışı kişinin yaralanmasında müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, rücu müessesesinin yasal koşullarının oluşmadığını, maluliyet oranının güncellenmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin bozma öncesi verilen kararı ile davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Bozma Kararıİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 01.07.2015 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamıyla; mahkemece HMK'nun 124/3 maddesi gereği davacı adının maddi hata olarak kabul edilip işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.B. Direnme Kararıİlk Derece Mahkemesinin 21.10.2015 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile; önceki gerekçeler tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.C. Hukuk Genel Kurulu KararıYargıtay Hukuk Genel Kurulunun 29.06.2016 tarih ve 2016/4-12 59... /948 Karar sayılı ilamıyla; direnmeye ilişkin kısa karar ve gerekçeli karar usulün öngördüğü niteliklere haiz olmadığından direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Kararİlk Derece Mahkemesi 23.12.2016 tarihli ve ████████ Esas, ████████ K. sayılı kararı ile; Genel Kurulca direnme kararı usulden bozulmuş olduğundan 18.03.2015 günlü önceki hükümde direnilmesine, direnme gereğince davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.E. Hukuk Genel Kurulu KararıYargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.10.2021 tarih ve 2017/4-28 13... /1285 Karar sayılı ilamıyla; "...dava açıldığı tarihte tüm Bakanlıkları Hazine vekillerinin temsil ettiği de gözetildiğinde dava dilekçesinde davacının ... yerine İçişleri Bakanlığı şeklinde yazılması maddi hatadan kaynaklanmaktadır. Mahkemece davacı adındaki maddi hatadan kaynaklanan taraf değişikliği talebinin HMK’nın 124/3. maddesi gereğince kabul edilerek işin esasının incelenmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın taraf sıfatı nedeniyle reddine karar verilmesi yerinde değildir." gerekçesi ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.F. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Kararİlk Derece Mahkemesi 20.02.2023 tarihli ve ████████ Esas, ███████ K. sayılı kararı ile; davanın kabulüne, 398.413,78 TL'nin 8.199,78 TL'sinin ödeme tarihi olan 23.08.2012 tarihinden, 358.962,22 TL'sinin ödeme tarihi olan 28.08.2012 tarihinden, 4.328,22 TL'sinin ödeme tarihi olan 14.12.2012 tarihinden, 25.561,56 TL'sinin ödeme tarihi olan 20.12.2012 tarihinden, 1.362,00 TL'sinin ödeme tarihi olan 13.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde; Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kararının hatalı olduğunu, tazminat davasının ... taraf gösterilerek idari yargıda değil, davalı hasım gösterilerek adli yargıda açılması gerektiğini, AYİM' de açılan davanın görev, husumet nedeniyle reddi gerekirken tazminata karar verilmesinin hatalı olduğunu, davanın İçişleri Bakanlığı tarafından açıldığını oysa rücu talebinin ... tarafından yapılması gerektiğini, bu açıdan da davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddi gerektiğini, AYİM' de görülen davanın müvekkiline ihbar edilmediğini, bu şekilde adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, açılan iş bu dava içinde maluliyet durumunun tespit edilmesi gerektiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu (ATK) tarafından tespiti gerektiğini, ceza mahkemesinde kasten değil, taksirle yaralama nedeniyle hüküm kurulduğunu, iş bu dava içinde zararın bilirkişi incelemesi sonucu 225.724,24 TL tespit edilmesine rağmen, ilk davadaki bilirkişi raporuna göre karar verilmesinin hatalı olduğunu, kabul edilen miktarın fahiş olduğunu, maluliyete neden olan yaralanmanın davalının bir hareketinden kaynaklanmadığını, zararın davalının fiilinden kaynaklandığına ilişkin kesin bir tespit bulunmadığını, kusur incelemesinin tekrar yapılması gerektiğini, dava dışı zarar gören kişinin maluliyet oranını belirleyen sağlık heyeti ve yargılamayı yapan mahkeme heyetinin FETÖ/PYD üyeliğinden Türk Silahlı Kuvvetlerinden ihraç edildiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafça yapılan ödemelerin 20 12... yılında yapıldığını, davalıya bu ödemelerin rücusu için yazılı emrin tebliğ edildiği tarihin 2014 olduğunu, davanın da 2014 yılında açıldığını, davanın açıldığı tarih itibariyle 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, haksız fiil üzerinden 15 yıl, ödemeler üzerinden 12 yıl, rücu davasının açılmasından itibaren 10 yıl geçtiğini, zamanaşımının oluştuğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık; haksız fiil hukuki sebebine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.