Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin, ayıplı damla sulama ekipmanları nedeniyle kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasının reddine ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Davacı, davalılardan satın aldığı damla sulama ekipmanlarının ayıplı olması nedeniyle, 66.713,88 TL tutarındaki dört adet kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığının tespiti, bu senetlerin iadesi, ayıplı ürünler yüzünden tarlada oluşan 6.216,65 TL maddi zararın ve önceki bir davadan kaynaklanan 2.920,40 TL masrafın tahsili ile senetlerin icrasının tedbiren durdurulması talepleriyle menfi tespit davası açmış; davalı ise zararın üretim değil kullanıcı hatasından kaynaklandığını savunarak davanın reddini talep etmiş, istinaf bozması sonrası yeniden görülen bu dava mahkemece reddedilmiştir.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
:KARAR NO
:HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
: ... - ... ...VEKİLİ
:DAVALI
: 1- ... - ...VEKİLİ
:DAVALI
: 2- ... - ... ...VEKİLİ
:DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:KARAR TARİHİ
:GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
:KARARIN MAHİYETİ
: REDMahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Müvekkilin, █████/2021 tarihli fatura/irsaliye ile davalılardan satın almış olduğu Damla Sulama Ekipman ve ürünlerinin ayıplı olmalarından dolayı davalılarda bulunan ve yukarıda detayı verilen 4 adet bonodan dolayı toplam 66.713,88 TL borçlu olunmadığının tespiti ve bonoların iadesini, Damla sulama ekipmanlarının kullanılamamasından dolayı tarlalarda ekili ve sulaması geciken, gelişimi aksayan ekili ürünlerin hasara uğramasından dolayı fazlaya ilişkin dava ve taleplerimiz saklı olmak üzere oluşan şimdilik 6.216,65 TL maddi zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, Nihai hüküm kuruluncaya kadar, anılan senetlerin vadesi geleceğinden, herhangi bir icra tehditi ile karşılaşmamak ve telafisi güç veya imkansız bir durum ile karşılaşmamak için, anılan senetlerin bedellerinin talebi veya icrası bakımından tedbiren durdurulması yönünde ara karar tesisini, Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasından fazlaya ilişkin dava ve talepleri saklı olmak üzere yapılan 2.920,40 TL masrafın yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, Yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.Davalı ... Gıda San.Tic.A.Ş vekili cevap dilekçesinden özetle; sulama ekipmanlarında dış darbeden kaynaklı, araziye sermeden, sürtünme veya fare ya da kuş türü hayvanların delme, kemirme görünümlü tırtıklı yırtıkların kullanıcı hatasından kaynaklandığı açık iken, zararın üretim hatası gibi gösterilmeye çalışıldığı dava dilekçesinin kabulü mümkün olmadığını, haksız ve yersiz davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine dair karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Dosyanın Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas - ... sayılı Karar ilamı ile Mahkememize gönderildiği ve Mahkememizin ... Esas sırasına kaydı yapıldığı Mahkememizce verilen █████/2022 tarih ve ... Esas ... sayılı kararı Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın █████/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılarak dosya mahkememize iade edilmekle, dava mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılmıştır.Dava; Menfi Tespit davasıdır.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili davalılar aleyhine Menfi Tespit davası açmıştır.2004 sayılı İİK'nın 72. Maddesinde; "(Değişik: 18/2/1965-██████ md.) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. (Değişik: 9/███████-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez. (1) (Değişik: 9/███████-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. (1)Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir. Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir. Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazım gelmediğini ispata mecburdur.Mahkememiz dosyasına bilirkişi Uğur Bolat tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda;"Taraflar arasında açılan dava Menfi tespit (Kambiyo senetlerinden kaynaklanan)'e ilişkindir. Davalı mükellef kurum ... ... San.Tic.A.Ş Yeni Unvan : Tarım Kredi ... Plastik,A.Ş'nin adresine gidilerek yerinde yapılan inceleme sonucunda Mükellef kurumun Davacı ... ile ticari bir ilişkisinin olmadığı söz konusu satışı 1756 Sayılı ... Tarım Kredi Kooperatifi'ne yaptığı; bu satışla ilgili belgeleri ticari defterlerine zamanında ve muhasebe usullerine uygun olarak kayıt yaptığı ; ayrıca bu satışla ilgili alacağın tahsil edildiği ve herhangi bir borcun kalmadığı tespit edilmiştir. Davacı ... ile Davalı ... ... San.Tic.A.Ş Yeni Unvan : ... Plastik, A.Ş arasında herhangi ticari bir ilişkiye rastlanmamıştır. Yasal Defterlerin açılış ve kapanış kayıtları mevcuttur. Lehte ve aleyhte delil sayılacak niteliktedir." görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmiştir.Mahkememiz dosyasına bilirkişi ... , ... ve ... tarafından düzenlenen bilirkişi heyeti raporundan özetle ; "Davalı kooperatifin incelenen 2021 yılına ait ticari defterlerinin (Yevmiye defteri, Kebir Defteri) VUK 220, 221 ile 226/A maddesi ve 6102 sayılı yeni TTK. nun 64. madde hükümleri uyarınca tasdiklerinin süresinde yapıldığı, incelenen ticari defterlerin ve yapılan kayıtların kendi içerisinde birbirini teyit ettiği, ticari defter ve belgelerin sahibi lehine delil teşkil edecek nitelikte olduğu, Davalılardan Türkiye ...'nin, bu davanın diğer Davalısı ... Gıda San. Tic. AŞ.'den (Yeni ünvanı: ... Plastik AŞ.), 29.04.2021 tarihli ... nolu e-Fatura ile 49,453,42-TL tutarında damlama sulama ekipman malzemesi aldığı, bu alış faturasının ... ... Plastik AŞ. isimli cari hesapta takip edildiği, alım faturasının kooperatifin ticari defterlerine 30.04.2021 tarihli ... nolu yevmiye numarası ile kaydedildiği, fatura ödemesinin 06.05.2021 tarihinde banka havalesi ile tek seferde gerçekleştiği, ödeme ile ilgili kaydın ticari defterlere 06.05.2021 tarihli ... nolu yevmiye kaydı ile yapıldığı, Davalılardan Türkiye ...'nin, bu davanın Davacısı ...'ya, 04.05.2021 tarihli ... nolu e-Arşiv Fatura ile 52.000,00-TL tutarında damlama sulama ekipman malzemesi sattığı, bu satış faturasının ... ... Yatırım Hesabı isimli cari hesapta takip edildiği, satış faturasının kooperatifin ticari defterlerine 04.05.2021 tarihli ... nolu yevmiye numarası ile kaydedildiği, bu satış ile ilgili Davacının bir ödemedeBulunmadığı, Yapılan inceleme sonunda Davalı Kooperatifin hesaplarında ...'nın borcunun, fatura tutarı kredi ve gecikme faizi ile sigorta gideri toplamının bakiyesinin 76.419,91-TL olduğu, Bahse konu mal alımı ve ödemesi ile ilgili olarak; Davalı Şirket ve diğer Davalı Kooperatif arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, Davacı ... ve Davalı Kooperatif arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, Davacı ...'nın diğer Davalı ... Plastik AŞ. ile arasında ticari ilişkinin bulunmadığı," görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmişlerdir.Makine Mühendisi Bilirkişi ... █████/2025 tarihli beyanında; "Yukarıda yazılı esas sayılı dosyanın bilirkişi olarak seçilmiş bulunduk. Önceden vermiş olduğumuz ön rapora binaen; elde bulunan kullanılmamış top halindeki damlama borularının kontrol edilebilmesi için araziye serilerek kuyudarı çıkan suyun basıncı ile top halindeki boruların delik olup olmadığını kontrol edilebilmesi için mevcut top halindeki boruların düz bir araziye serilerek tarafımıza bilgi edildiği takdirde boruları kontrol edip raporumuzu yazacağız. Gereği bilgilerinize arz ederim." şeklinde beyan sunmuş olduğu görülmüştür.Mahkememizce █████/2025 tarihinde davacı asile ve davacı vekiline muhtıra çıkarılarak bilirkişi beyanı doğrultusunda işlem yapılması için davacı asil ve davacı vekiline 2 hafta kesin süre verilmiş ve muhtıra davacı vekiline █████/2025 tarihinde, davacı asile ise █████/2025 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.TMK Madde 6
: Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkınıdayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.HMK MADDE 190
: (1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilenvakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıayailişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanunikarinenin aksini ispat edebilirYüksek Yargıtay . HD. █████/2015 tarih, ... Esas, ... Karar (Kararın özeti; Dava maddi tazminat talebine ilişkindir, delil tespitinin konusun maddi vakıalar oluşturur ve raporda belirtilen zarar miktarı davacı lehine kazanılmış hak doğurmaz, başka bir anlatımla; delil tespitinin kesin delil niteliği yoktur, dosya içeriğinden daha önce yaptırılan delil tespitine dayalı olarak dava açıldığı, tespit raporunun davalıya tebliğ edildiği ve rapora itiraz edildiği anlaşılmaktadır, bu durumda yeniden bilirkişi raporu alınarak sonuca göre karar verilmesi gerekirken itiraza uğrayan delil tespiti raporu esasa alınarak karar verilmesi hatalıdır.)Somut olayda; davacı yan , iddialarını ispat edememiştir. Değişik iş tespit dosyasından da karar verilemeyeceği anlaşılmakla;Davacı vekilinin █████/2025 tarihli dilekçesinin 2 nolu bendinde ; "Bu aşamada █████/2024 tarihli 3 nolu ara kararının aynen infazı için hava şartlarının uygun olmaması, serimi yapılacak olan arazinin yaklaşık 90.000 m2 ye tekabül ediyor olması ve arazide serime elverişli olmayan ürünlerin mevcut olması ve müvekkilin yaşının ilerlemiş ve yaklaşık 85 yaşında olması, çiftçilik mesleğini yalnız yapıyor ve ürün serimini kendi başına gerçekleştiremiyor olması nedenlerinden dolayı █████/2025 tarihli muhtıranın gereği yerine getirilememektedir. " şeklinde beyan dilekçesi sunmuş olduğu görüldü.TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Davacının, davalılar aleyhine açtığı menfi tespit davasının reddine dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM
: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE1-Davacının, davalılar aleyhine açtığı menfi tespit davasının REDDİNE,2-Davalı vekillerinin █████/2024 tarihli ve █████/2024 tarihli yazılı ve duruşmadaki beyanları dikkate alındığında yatırılan teminatın İADESİNE,3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın dava başında yatırılan 59,30-TL peşin harç ile 277,27-TL tamamlama harcının toplamı olan 336,57-TL mahsubu ile eksik kalan 278,83 TL'nin davacıdan alınıp HAZİRENEYE İRAD KAYDINA,4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'e göre hesaplanan 1.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,5-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,6-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA,7-Davacılar tarafından dava başında yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ... Hakim ...