kargo kaybı ve imza taklidi iddia edilen çeke dayalı menfi tespit davasında faktoring şirketinin iyi niyetli hamil savunması.

Kargo kaybı ve imza taklidi iddia edilen çeke dayalı menfi tespit davasında faktoring şirketinin iyi niyetli hamil savunması.

Özet: Bu menfi tespit davası, kargo yoluyla ulaştırılamayan ve üzerinde davacının imza/kaşesinin taklit edildiği iddia edilen 400.000 TL bedelli bir çek nedeniyle başlatılan icra takibine karşı açılmış olup; davacı, borçlu olmadığını, çekin zaten iptal edildiğini ve aleyhindeki takibin ihtiyati tedbirle durdurulduğunu savunurken, davalı faktoring şirketi çeki iyi niyetli hami olarak edindiğini ve imzaya itiraz iddialarının kesin delillerle ispatlanmadığını ileri sürmektedir.

T.C.

İSTANBUL

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ███████ Esas

KARAR NO

: ███████

DAVA

: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davaya konu çekin lehtarı ... Ltd. Şti.'ye mal ve ürün satışında bulunduğunu, işbu satışa karşılık olarak ise davaya konu...Bankası A.Ş. ...Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, ... tarihli ve 400.000,00-TL bedelli, lehtarı ... Şirketi olan ve keşidecisinin ...Şirketi'nin olan çeki ve bunun dışında 3 çekin ... Kargo ... Şubesi aracılığıyla 20.01.2025 müvekkili şirkete gönderildiğini, müvekkil şirketin adresine, çeklerin hiçbir şekilde ulaşmadığını, ilgili çeklerin halen yolda olarak göründüğünü, çekte müvekkili şirketin imzası ve kaşesinin hukuka aykırı olarak taklit edildiğini, kambiyo borçlusu olarak nitelendirilemeyeceğini, iş bu kaybolan çeklere ilişkin olarak ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...E. ... K. Sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve çek iptaline karar verildiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma numaralı dosyası şüpheli şahıslar hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkil şirkete gönderilmiş olan ve kargo sürecinde kaybolan çeklere ilişkin olarak ... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasıyla başlatılan takibe karşı müvekkil tarafınca ... 4.İcra Hukuk Mahkemesinin... E. Sayılı dosyasıyla imzaya itiraz davası açıldığını ve tedbir talebinin kabulüyle takibin teminatsız olarak durdurulmasına karar verildiğini beyanla davalılar aleyhine açılmış olan menfi tespit davasının kabulüne, davacı müvekkil şirketin imza ve kaşesinin taklit edilmesi sebebiyle ... 19. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına dayanak ...Bankası A.Ş.... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, █████/2025 tarihli 400.000,00-TL bedelli çeke ilişkin müvekkilin davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine, davalıların haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile takip bedeli olan 447.989,04-TL’nin %20’si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.

SAVUNMA /

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: davacının imzaya itirazlarının haksız ve hukuki gerekçeden yoksun olduğunu, kambiyo senetlerinde imzaya itirazın kesin delillerle ispatlanması gereken bir iddia olduğunu, müvekkili şirketin, dava konusu çeki ciro yoluyla iktisap ettiğini, borçlunun iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle ispat edemediği sürece itirazın kabulünün mümkün olmadığını, çekteki imzanın gerçek mi, sahte mi olduğunun tespiti için mahkeme tarafından uzman grafolog atanarak bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, davacı tarafından çeklerin kargoda kaybolduğunun iddia edildiğini, işbu hususa dair herhangi bir belge sunulmadığını, hangi kargo firmasının iddia edilen kargo paketini kaybettiği dahi dava dilekçesinde belirtilmediğini, ilgili kargo firmasına açılan bir davanın da mevcut olmadığını, gönderinin çek olduğuna dair kargo açıklamasında çek no, banka vs. ile çek bilgileri yazılmadığını, çekin ciro silsilesi ve müvekkilin son hamil sıfatı müvekkili, çeki hukuka uygun şekilde devralmış ve son hamil sıfatıyla icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın ''çekin kaybolduğu'' yönündeki iddiası yalnızca lehtar ile üçüncü kişiler arasındaki iç ilişkiden ibaret olduğunu, kambiyo senetlerinin soyutluk ilkesi gereği, müvekkili şirketin bu hususla bağdaşık bir sorumluluğu olmadığını, müvekkili, çeki devralırken iyi niyetli olup, kötü niyet veya ağır kusuru bulunduğuna dair hiçbir delil dosyaya sunulmadığını, tedbir talebinin reddini ve tensiben ara kararla verilen ihtiyati tedbirin kaldırılması gerektiğini,

borçlu tarafın, takibin durdurulmasını talep ettiğini, ancak İİK M.170/2 gereğince mahkeme itirazını ciddi görmediği sürece takibi durduramayacağını, müvekkili ... A.Ş., takip konusu çeki iyi niyetli şekilde ve yasal çerçevede devraldığını, çek, faktoring faaliyeti kapsamında yapılan alacak devri işlemleriyle müvekkili şirkete geçtiğini beyanla davacı/borçlu tarafın borca ve imzaya itirazlarının reddine, takibin durdurulması ve ihtiyati tedbir talebinin reddine, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,

... 19. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı icra takibinin devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, takibin kesin olarak devam etmesine kadar, grafoloji incelemesi yapılması yönünde gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... Şirketi, ...Şirketi ve ... Ltd. Şti.'ye yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmedikleri gibi, yazılı bildirimde de bulunmadıklarından, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettikleri varsayılmıştır.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava, menfi tespit davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ''Dava Şartı olarak Arabuluculuk'' başlıklı md.5/A-f.1: ''Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.'' şeklindedir.

6325 sayılı HUAK'ın "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile eklenen 18/A maddesinin 2. fıkrasında ise "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir." düzenlemesi getirilmiştir.

Ticari nitelikteki menfi tespit davalarında da dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunlu olup ve arabulucuya başvurulmuş olması 6100 sayılı HMK m.114/2 ve 6102 sayılı TTK m. 5/A hükümleri gereği dava şartı olduğuna karar verdiğinden, eldeki menfi tespit davasının dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamında olduğunda duraksama bulunmamaktadır. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir.

Genel dava şartlarının düzenlendiği 6100 sayılı HMK m. 115 hükmünde; dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için mahkemenin kesin süre vereceği; dava şartı noksanlığının, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, davanın usulden reddedilemeyeceği ifade edilmiştir. Ancak 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükmünde, kanun koyucu açık düzenleme yaparak arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığı konusunda iradesini net olarak ortaya koymuştur. Bu nedenlerle, 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükmünün özel ve emredici nitelikte olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK’nın sonradan tamamlanabilen dava şartlarına ilişkin m. 115 hükmünün uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

Somut olayda; eldeki davanın Menfi tespit davası olduğu, işbu davanın dava tarihi olan █████/2025 tarihi itibariyle arabuluculuk dava şartına tabi olduğu, davacı vekilinin █████/2025 tarihli dilekçesinin ekinde sunduğu arabuluculuk son tutanaklarında eldeki davalılar yönünden arabuluculuk sürecinin tamamlandığı tarihin █████/2025 olduğu yani dava tarihinden sonra arabuluculuk sürecinin tamamlandığının anlaşıldığı, arabuluculuğun tamamlanabilir bir dava şartı olmaması, bu nedenle eldeki davalılar yönünden Mahkememizce davanın tefrik edilerek Mahkememizin ███████ Esas sayılı sırasına kaydedildiği ve eldeki davanın davacının Menfi tespit talebine ilişkin olması nedenleriyle Mahkememizce davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Benzer mahiyette içtihatlar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesinin █████/2024 tarih, ... Esas ve... Karar ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin █████/2024 tarih, ...Esas ve ... Karar sayılı ilamları)

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

H Ü K Ü M /

1-Davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 732,00-TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi md.7/2 gereğince 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.' ye verilmesine,

4-Davalılar ...Şti., ...Şti.' ve ...Tic. Ltd. Şti.nin yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirmediklerinden bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,

5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. █████/2026

Katip

Hakim