Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, zayi nedeniyle açılan çek iptali davasında yetkisizlik kararı vererek dosyayı usulden reddetti ve İstanbul Anadoluya yönlendirdi.
Özet: Davacı şirket, meşru hamili olduğu ve kendi nezdinde zayi olan bir çekin rızası dışında elinden çıktığını, bu durumun mağduriyetine yol açtığını ve vadesi gelen çekin tahsilatını engellemek amacıyla ödeme yasağı konulması ile çekin iptalini talep ederek bir kıymetli evrak iptali davası açmıştır; mahkeme, davayı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirmiş, ancak davacının yerleşim yeri ve çekin muhatap bankasının şubesinin kendi yetki alanı dışında bulunması nedeniyle davanın yetkiye ilişkin dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, yetkili mahkemenin ise İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar vererek dosyanın bu mahkemeye gönderilmesine hükmetmiştir.
T.C.
ANTALYA4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... . ... ... Şubesinin ... seri numaralı, ... keşide tarihli, keşide yeri ... / ... olan ... TL bedelli çek keşidecisinin ... Ticaret A.Ş. Tarafından lehtar müvekkil şirketine düzenlenerek teslim edildiğini, anılan çekin meşru hamilinin müvekkil şirket olup çek şirket nezdinde iken kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını, çekin vadesi gelmesine rağmen bankaya ibraz edilemediğini ve çekin karşılığının alınamadığını, mezkur çekin müvekkilin yedinde bulunduğu sırada zayi olduğundan dolayı çekin tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu, zayi olan çekin vadesi henüz gelmediğinden ötürü çekin vadesi geldiği zaman çek karşılığının bankadan tahsil edilme ihtimali de bulunduğunu, söz konusu çekin bankadan tahsil edilmesini ve müvekkilin zarar görmesini engellemek adına tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını da içeren çekin iptalini talep ve dava etmiştir.İptali istenen çeke ilişkin muhatap bankaya müzekkere yazılarak çekin ödeme için ibraz edilip edilmediği, ibraz edilmiş ise ibraz bilgileri sorulmuş, çekin ibraz edilmediği bildirilmiştir.Türkiye Ticaret Sicil Gazetesine iptale konu çek yönünden yapılacak ilana ilişkin müzekkere yazılmış, yapılan ilana ilişkin Ticaret Sicil Gazetesi örnekleri dosyamız arasına alınmıştır.Davacının dava dilekçesindeki ve Uyap sistemi üzerinden yapılan sorgulamadaki mersis adresinin "... ... ... -... ... cad. ... Blv. No:... K:... No:... ... ... " olduğu görülmüştür.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
: Dava, 6102 sayılı TTK. nın 757 vd. maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesin ''İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' hükmünü içermektedir.Kıymetli evrakın iptali davaları, █████/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın 382/e-6. maddesinde düzenlenmiş olan ticaret hukukundaki çekişmesiz yargı işlerinden olup; kıymetli evrak müessesi Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş olduğundan, TTK'nın 4 ve 5. maddeleri gereğince bu davalara bakma görevinin asliye ticaret mahkemelerine ait olduğu kanaatine varılmıştır.6100 sayılı HMK’nın 384. maddesi gereğince çekişmesiz yargı işlerinde, talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkili mahkemedir.Somut olayda; davacının yerleşim yeri adresinin .../... olduğu, çeklerdeki muhatap bankanın .../... Şubesi olduğu, ödeme yerinin de bilinmediği, Mahkememizin ödeme ve hamilin yerleşim yerindeki mahkeme olmaması sebebiyle yetkisiz olup, bu durumda eldeki davaya bakma yetkisi hamilin ikametgah mahkemesinin bağlı olduğu İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğundan, davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın yetkiye ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,2-Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin talep etmesi halinde dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3-Taraflarca bu süre içinde istemde bulunulması halinde HMK 20/1-son ve 331/2 maddesi gereğince yapılacak işlemin mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ...E-imzalıHakim ...E-imzalı