sigorta şirketinin alkollü sürücü nedeniyle ödediği hasar ve değer kaybı tazminatını araç malikinden rücuen tahsil etmek amacıyla açtığı itirazın iptali davası.

Sigorta şirketinin alkollü sürücü nedeniyle ödediği hasar ve değer kaybı tazminatını araç malikinden rücuen tahsil etmek amacıyla açtığı itirazın iptali davası.

Özet: Davacı sigorta şirketi, kendi sigortalısı olan bir aracın alkollü sürücü tarafından 8/8 kusurlu olarak karıştığı kaza sonucu diğer araçlarda oluşan hasar ve değer kaybı tazminatlarını ödemesinin ardından, sigorta genel şartlarına dayanarak araç maliki davalı şirkete karşı açtığı itirazın iptali davasında, ödenen 185.195,00 TLlik tutarın rücuen tahsilini ve icra inkar tazminatını talep ederken; davalı araç maliki şirket, kazada kusuru olmadığını, alkol iddiasının tıbbi raporla ispatlanmadığını ve sigortacının doğrudan kendisine rücu edemeyeceğini savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: █████████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket

tarafından ... no'lu Trafik Sigortası Poliçesi ile sigorta edilen ve davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın 24.02.2023 tarihinde 8/8 kusurlu olarak alkollü sürücü ...’nun sevk ve idaresinde

iken ... ve ... plakalı araçlara çarparak hasarlanmalarına sebebiyet verdiğini, dava konusu kaza

sebebiyle tutulan Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; ... plakalı araç olayda

8/8 kusurlu ve sürücüsünün alkollü olduğunun sabit olduğunu, söz konusu kaza sebebiyle; ... plakalı

araçta meydana gelen hasar için müvekkili şirket tarafından ... plakalı araç için 19.04.2023 tarihinde

65.195,00.-TL Hasar Tazminatı, ... plakalı araçta meydana gelen hasar için müvekkili şirket

tarafından ... plakalı aracın sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş.'ye 28.07.2023 tarihinde 64.276,19.-

TL Hasar Tazminatı, ... plakalı araç malikine 24.04.2023 tarihinde 55.723,81.-TL Değer Kaybı

Tazminatı, olmak üzere; her iki araç için toplam 185.195,00.-TL hasar ve değer kaybı tazminatı ödendiğini,

sigorta genel şartları B.4/c bendine göre; aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta

belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı

belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, nedeniyle

sigortacının, sigorta ettirene rücu edebileceği kabul edildiği, müvekkil şirkete sigortalı ve davalının maliki

olduğu ... plakalı aracın söz konusu kazada sürücüsü alkollü olduğundan; müvekkil şirketin Trafik

Sigortası Genel Şartları B.4/c'ye göre sigortalıya/sigorta ettirene rücu hakkı bulunduğu, açıklanan gerekçelere

göre; davalının haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamına, davalının kötü niyetli itirazları

sebebiyle aleyhlerine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama

giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde; şirketin tasfiyesiz infisah nedeni ile kaydının kapatıldığı, devralan şirketin ... Yapı Sistemleri ve İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Anonim Şirketi olduğu anlaşılmış olup, dava dilekçesi devralan şirkete tebliğ edilmiştir.

Davalı ... Yapı Sistemleri vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın, müvekkili şirketin malik olduğu ... plakalı aracın

karıştığı trafik kazasına dayandırıldığı ve davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin rücuen tahsili

amacıyla açıldığı, dava konusu olayda müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığı gibi, iddia edilen

alkol durumu da yalnızca trafik kazası tespit tutanağına dayandırıldığını ancak buna ilişkin tıbbi veya teknik

herhangi bir belge sunulmadığını, müvekkili şirketin araç sahibi sıfatıyla sigorta şirketine doğrudan rücu

edilemeyeceğinin açık olduğunu, söz konusu trafik sigortası poliçesine dayalı ödemenin, davacı şirketin kendi

sigortalısına karşı olan sorumluluğunu yerine getirme niteliğinde olduğu, bu ödemeden dolayı müvekkili

şirkete rücu edilebilmesi için, kusurun kesin ve tereddütsüz biçimde sabit olması gerektiği, ancak bu aşamada

böyle bir durum söz konusu olmadığını, kaza tarihi olan 24.02.2023’e ilişkin alkol iddiası yalnızca kazaya

ilişkin tespitte yer aldığını, Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenmiş bir alkol tespit raporu mevcut olmadığını,

alkol tespiti yönünden hukuken geçerli ve kabul edilebilecek bir belge sunulmadığını, davacı tarafça

ileri sürülen Trafik Sigortası Genel Şartları B.4/c bendine yapılan atfın yerinde olmadığını, müvekkili şirketin

alkollü sürücüye aracı teslim ettiğine dair herhangi bir tespit veya belge mevcut olmadığını beyanla, davanın reddine, davacının icra inkar tazminat talebinin reddine, sürücünün alkol durumuna ilişkin

olarak Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa

yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE

Dava, davacı sigorta şirketince rücu alacağı nedeni ile başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklısının .... Sigorta Şirketi olduğu, borçlusunun ... Yapı Malzemeleri Limited Şirketi olduğu, 185.195,00-TL asıl alacak ve 61.578,00-TL işlemiş avans faiz olmak üzere toplam 246.773,00-TL üzerinden icra takibinin başlatıldığı, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, itirazın ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.

İcra takip dosyasında borçlu olarak görünen ... Yapı Malzemeleri Limited Şirketi'nin davacı sigorta şirketi ile akdedilen sigorta poliçesinin sigortalısı olduğu, borçlu şirketin ticaret sicil kayıtlarına yönelik yapılan incelemede; şirketin ünvan değişikliği ile ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ünvanını aldığı, bu şirketin ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde; şirketin ... Yapı Sistemleri ve İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'ne devrolduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle dava dışı zarar gördüğü iddia edilen üçüncü kişilerin (... plakalı araca ilişkin hasar tazminatı, ... plakalı araç için ödendiği iddia edilen hasar ve değer kaybı tazminatı) zararının olup olmadığı, var ise gerçek zararının ne kadar olduğu, kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana gelip gelmediği, davacının ödemiş olduğu bir tazminat var ise bu tazminatın kendi sigortalısına rücu ederek sigortalısından tazmini şartlarının oluşup oluşmadığı, davalının icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığı hususlarının tespiti istemine ilişkindir.

Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya 1 trafik, 1 makine mühendisi, 1 nörolog ve 1 sigorta hukukunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda özetle; "...... plakalı (arkasında ... yarı romörk takılı) çekici aracı sürücüsü ...’nun; Karayolları Trafik Kanununun, 47.maddesinin d) fıkrası ile 48. maddesini ve 52.maddesinin b)

ve c) fıkraları ve 56.maddesinin c) fıkrası ile 84.maddesinin d) fıkrasını ihlal ederek; Otoyolda araç

kullanırken Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk

veya yükümlülüklere uymak, kullandıkları aracının hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve

trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak ve bir aracı izlerken belirlenen durumları göz önünde tutarak

güvenli bir mesafe bırakmak ve öndeki aracı, kendi aracının kilometre cinsinden saatteki hızının en az yarısı

kadar metre ya da aracının 2 saniyede kat edeceği yol uzunluğu kadar olan güvenli ve yeterli bir takip

mesafesinden izlemek ve önündeki araca arkadan çarpmamak zorunda olduğu halde, dosya kapsamı ve dosyada mevcut polis görevlileri tarafından tanzim edilen

Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; sürücü ...’nun sevk ve

idaresindeki ... plakalı (arkasında ... yarı romörk takılı) çekici aracı ile 24.02.2023 günü,

saat

:21.30 sıralarında, İstanbul İlinde, ... İlçesi, ... Mahallesinde, ....

Otoyolu üzerinde sol şerit üzerinde seyir halindeyken önündeki trafiğin yavaşlaması sebebiyle duramayarak

aracının ön kısımlarıyla, önünde seyir halinde olan sürücü ...’in sevk ve idaresindeki ....

plakalı aracın arka kısımlarına çarpmış, çarpmanın etkisiyle ..... plakalı araç ön kısımlarıyla, önünde

seyir halinde olan sürücü ...’nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka

kısımlarına çarpması şeklinde 3 araçlı dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, bu durumda, kullandığı

aracın hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara

uydurmadığı, önündeki bir aracı izlerken güvenli bir mesafe bırakmadığı, dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi,

özensiz davranışları nedeniyle, önünde seyir halinde olan sürücü ...’in yönetimindeki ...

plakalı araca asli kusur ihlali yaparak arkadan çarpması ile çok araçlı trafik kazasına sebebiyet verdiği

anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında %100 oranında kusurlu

olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ....’in; dava konusu trafik kazasında, trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik

Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığı anlaşıldığından; meydana gelen trafik kazasında, kusurunun

Olmadığı, ... plakalı aracın sürücüsü ...’nin; dava konusu trafik kazasında, trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik

Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığı anlaşıldığından; meydana gelen trafik kazasında, kusurunun

olmadığı, bu durumda; polis görevlilerince tanzim edilen Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağında,

... plakalı (arkasında ... yarı romörk takılı) çekici aracı sürücüsü ...’nun, 2918

S.K.TK’ nın 56/1-c/l (önlerinde giden araçları güvenli ve yeterli mesafeden izlememek-yakın takip.) kuralını

ihlal ettiği kanaati belirtilmiş olup, belirtilen kanaate uyulduğu, ... plakalı (arkasında ... yarı romörk takılı) çekici aracı sürücüsü ...’nun; dava konusu trafik kazasının meydana gelme şekli göz önüne alındığında, yol, iklim, yaya ve

diğer araç sürücüsünün kusuru gibi alkol dışında başka herhangi bir faktörün kazada rol oynamadığı

ve alkol dışında etken olarak değerlendirilmemiş olup, kazanın meydana gelmesine

münhasıran sürücü ...’nun, 1,92 promil alkollü olmasının etkili

olduğu ve kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiği

kanaati hasıl olduğu,... plaka sayılı araçta, 24.02.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında oluşan hasar

miktarının 65.195,00 TL olduğu,

.... plaka sayılı araçta, 24.02.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında oluşan hasar

miktarının 68.764,05 TL, ( sigorta şirketi 64.276,19 TL ödemiştir) -değer kaybı zararının

49.175,00 TL olduğu, davacı şirketin 65.195,00 TL + 64.276,19 TL + 49.175,00 TL = 178.646,19 TL yi alkollü araç

kullanmaya dayalı olarak davalı sigortalısına rücu edebileceği, icra takip dosyasında işleyen faizin doğru olarak kabul edilebileceği...

" şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı düzenlenmiştir. ZMSS Poliçe Genel Şartları'nın 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin, "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır.

Poliçenin tanzim tarihinde ve olayın meydana geldiği günde yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409. maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2'nci fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının, A.6'ncı maddesinde sayılan teminat dışında kalan haller ile B.4'üncü maddesinde sayılan zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı kapsamında olması gerekmektedir. İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.6'ncı ve B.4'üncü maddeleri ve TTK'nin 1446'ncı maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar yükümlülüğünü kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içindeymiş gibi ihbar ederse ispat yükü yer değiştirir. Bu durumda oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

ZMSS'de sigortacının rücu hakkı KTK'nin 95'inci maddesinin 2'nci fıkrası ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının de düzenlemeye tabi tutulmuştur. Bu tür davalarda KTK'nin 95'inci maddesinin 2'nci fıkrası gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri sürme olanağı bulunmayan sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre sigorta ettirene rücu edebilir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, denetime elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde; davacı sigorta şirketinin davalıya ait .... plakalı aracı ... poliçe numarası ile █████/2022-█████/2023 tarihleri arasında ZMMS poliçesi ile teminat altına aldığı, davaya konu kazanın belirtilen teminat tarihleri içerisinde meydana geldiği, Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın B.4. maddesinde ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi hallerinde sigortanın, sigortalısına rücu edebileceğinin kabul edildiği, somut olayda davacı sigorta şirketi rücu isteminde bulunurken ZMMS Genel Şartları B.4-d maddesinde belirtilen alkollü araç kullanma olgusuna dayanmış olup, davaya konu trafik kazasının münhasıran alkolün etkisi altında gerçekleşip gerçekleşmediğine yönelik nörolog bilirkişince kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana geldiğinin tespit edildiği, bu halde davacı sigorta şirketinin sigortalısına rücu koşullarının oluştuğunun kabulü gerektiği, alınan bilirkişi raporunda ... plakalı araçta, █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında oluşan hasar

miktarının 65.195,00 TL olduğunun, ... plakalı araçta oluşan hasar

miktarının ise 68.764,05 TL, değer kaybı zararının

49.175,00 TL olduğunun tespit edildiği, bu durumda davacı sigorta şirketinin toplamda 178.646,19 TL rücu alacağının bulunduğu ve rücu istemine ilişkin başlatılan icra takibine itirazın iptali istemi ile açılan işbu davada davacı sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarihten itibaren işlemiş faiz isteminde de bulunulabileceği anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı taraf icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de; dava konusu edilen bedelin davalı tarafından bilinmesinin ve hesaplanmasının beklenemeyeceği, zarar miktarının bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi gerektiği ve dolayısıyla likit olmadığı, bu durumda davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı (İstanbul BAM 14 HD █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı) anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş, netice itibari ile açılan davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasındaki itirazının 178.646,19-TL asıl alacak, 61.578,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 240.224,19-TL üzerinden iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından REDDİNE,

3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 16.409,71-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 2.980,40-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 13.429,31-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,

-Davacı tarafından yatırılan toplam 3.683,30-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

4-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalı tahsili ile davacıya verilmesine,

-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 6.548,81-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti toplamı 28.305,00-TL'nin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 27.552,08-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 4.477,64-TL'sinin davalıdan tahsiline, bakiye 122,36-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7-Taraflarca yatırılıp harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

8-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ...

¸e-imza

Hakim ...

¸e-imza