Şirket ile faktoring firması arasındaki kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasında, ödenen çekin iade edilmeyip teminat bonosunun icraya konulması uyuşmazlığı.
Özet: Davacı, faktoring yoluyla nakde çevirdiği 2.500.000 TLlik çek bedelinin, lehtar tarafından davalıya tam ve eksiksiz olarak ödenmesine rağmen, davalının çeki iade etmeyip ek ücret talep etmesi ve ödenen çek karşılığında teminat amacıyla verilen 10.000.000 TLlik bonoyu kullanarak 2.500.000 TLlik icra takibi başlatması üzerine, bu takipten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile takibin durdurulmasını talep ederken; davalı, bononun teminat senedi olmadığını, mücerretlik ilkesi gereği ana ilişkiden bağımsız olduğunu, çek keşidecisinin konkordato ilan etmesi ve davacının finansal güçlükleri nedeniyle takibin sözleşmeye uygun başlatıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
T.C.
İSTANBUL16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:███████DAVA
:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2025KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... Ltd. Şti. tarafından; Lehtar ... Şirketi adına; Keşide tarihi 07 Kasım 2025; Keşide yeri ... ve ... seri nolu 2.500.000.-TL lik çek düzenlendiğini, söz konusu çekin daha sonra davacı müvekkil şirket ... ... ve Ticaret Limited Şirketine ciro edilerek, çek aslının taraflarına teslim edildiğini, davacı müvekkil şirketin acil nakit ihtiyacını karşılanması amacıyla çeki Faktöring firması olan davalı ... A.Ş. firmasına % 6 kesinti ile halk arasında çek kırdırma olarak adlandırılan yöntemle nakit temini için verdiğini, söz konusu çek bedelinin keşide tarihinde (vade tarihinde) ödenmemesine karşılık teminat amacıyla, keşidecisi davacı firma ... ... ve Ticaret Limited Şirketi, şirket yetkilisi ...'de avalim olarak borçlandırılmak suretiyle █████/2025 tanzim tarihli, █████/2025 vadeli 10.000.000-TL lik bir bono alındığını, çek bedelinin vadesinden önce çek lehtarı ve müvekkilden önceki ciranta ...Limited Şirketi tarafından █████/2025 tarihinde çekin son hamili olan davalı firmanın ... nolu hesabına “07.11.2025 vadeli ... seri nolu ... ET Çekine istinaden” açıklaması ile tam ve eksiksiz olarak ödendiğini ancak çek bedelinin ödenmesinerağmen davalı şirket ve yetkilisi/yetkilileri tüm sözlü ve yazılı taleplere rağmen, çek aslını ne taraflarına, ne de çek bedelini ödeyen firmaya teslim etmediklerini, davalının çek aslının iadesi için ayrıca fazladan 700.000. TL gibi bir haksız kazanç daha talep ettiğini, bilindiği üzere ödemesi yapılan çekin iadesinin, Türk Ticaret Kanunu gereği zorunlu olduğunu, çekin kıymetli evrak olması nedeniyle, diğer borçlardan bağımsız olarak ödendiği anda derhal iadesinin gerektiğini, davalının çek aslını iade etmediği gibi çek aslının iadesi için de haksız olarak 700.000.-TL istemekle kalmayıp teminat amaçlı ve karşılıksız olarak düzenlenip davalıya teslim edilen █████/2025 tanzim tarihli, █████/2025 vadeli 10.000.000-TL lik bonoya dayalı olarak da çek bedeli olan 2.500.000.-TL kadar ayrı bir alacak daha talebinde bulunduğu ve söz konusu miktar itibariyle .... İcra Dairesi'nin 2025/... Esas Sayılı dosyası üzerinden █████/2025 tarihinde icra takibi başlatıldığını, söz konusu takip nedeniyle, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2025/... E. Sayılı dosya üzerinden şikâyet yoluna başvurulduğunu, mahkeme █████/2025 tarihli tensip ile birlikte .... İcra Dairesinin 2025/... E. Sayılı takibin davacı yönünden dava hakkında hüküm verilinceye kadar tedbiren durdurulmasına karar verildiğini beyanla öncelikle, davalı tarafından yürütülen, .... İcra Müdürlüğü 2025/... E. Sayılı takibin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, █████/2025 tanzim tarihli, █████/2025 vadeli 10.000.000-TL lik bonoya dayalı 2.500.000 TL miktar ile █████/2025 tarihinde .... İcra Müdürlüğü 2025/... E. Sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinde müvekkillerin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle mahkememizin ihtisas mahkemesi olmaması nedeniyle görevli olmadığından dosyanın görevli ihtisas mahkemesine gönderilmesinin gerektiğini, davacının iddialarının aksine takibe konu edilen bono teminat senedi olmadığını, zira dosyaya sunulan bononun üzerinde de teminat senedi olduğuna dair bir ibarenin de bulunmadığını, davacının 08.07.2025 tarihli faktoring sözleşmesi ve eki belgeleri rızası ile imzaladığını ve aynı tarihli kabul beyanında da tüm sözleşme ve eklerini anladığını ve kabul ettiğini beyan ettiğini, davacının müvekkili şirkete vermiş olduğu çekin keşidecisi olan ... ... Ve Ticaret A.Ş.' nin ... 3. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin 2025/... E. Sayılı dosyası ile konkordato talebi ve 08.08.2025 tarihinden itibaren de 3 ay süre ile geçici mühlet alması ve yine davacının da ödeme güçlüğü içerisinde olması nedeniyle taraflar arasında yapılan sözleşmenin IV. bölüm 2.ve 3. maddeleri çerçevesinde takip başlatılmış olduğunu, hukuka aykırı bir durumun söz konusu olmadığını, tüm bu itirazları saklı kalmak kaydıyla mücerret kıymetli evrak, asıl borç ilişkisinden de bağımsız olup, kambiyo senetlerinde mücerretlik ilkesinin söz konusu olduğunu, takibe konu senet ve müvekkiline verilen çeklerin, faktoring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmelik hükmü uyarınca müvekkili şirketin kayıtlarına işlenmiş olduğunu, bu durumun defter incelemesi yapılması halinde tespit edileceğini, davacının teminatsız yada teminat karşılığında tedbir talepleri de usul ve yasaya aykırı olduğunu ve reddinin gerektiğini, davacının tedbir talebin usul ve yasalara aykırı olması nedeni ile reddine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini, talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Mahkememizde açılan işbu dava, █████/2025 tanzim tarihli, █████/2025 vadeli 10.000.000-TL lik bonoya dayalı 2.500.000 TL miktar ile █████/2025 tarihinde .... İcra Müdürlüğü 2025/... E. Sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinde davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, ilişkindir.Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığının █████/2021 tarihli ve 1232 sayılı kararı ile; "█████/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceği düzenlenmiştir. Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir. Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davaları olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir. Bu itibarla;1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. Maddesinde düzenlenenler hariç),4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,7)20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan, Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;İstanbul’da yirmi iki asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına karar verilmiştir.Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine" karar verilmiş ve verilen karar █████/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine" karar verilmiş ve verilen karar █████/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.Somut olayda, █████/2025 tarihli sözleşmesi ile taraflar arasında faktoring ilişkisi kararlaştırılmıştır.Davalı Faktoring şirketine, faktoring sözleşmesi gereğince, davacı borçlu Kırmasti .. Ltd. Şti. Ve Muhammed Süt tarafından verildiği iddia edilmiş olması, davacıların geçerli bir faktoring ilişkisi bulunup bulunmadığının ve borçlu olup olmayacağının özel, yetkili finans mahkemelerinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla, HSK'nın █████/2021 gün ve 1232 sayılı kararı ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 5. Maddesi gereğince, aşağıdaki gibi yeni kurulan finans mahkemelerine dosyanın aktarılması gerektiği sonucuna varılmış, dosyanın yeni kurulan finans mahkemelerine tevzi edilmek üzere tevzi bürosuna gönderilmesi gerektiği mahkememizce tespit edilmiştir.Mahkememizce yapılan değerlendirmede; HSK'nın █████/2021 gün ve 1232 sayılı kararı ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 5. Maddesi gereğince, ihtisas mahkemesi olarak finans mahkemeleri kurulmuş ve █████/2021 tarihi itibariyle faaliyete geçirilmiş olup, İstanbul 6,7,8 ve 9 . Asliye Ticaret Mahkemeleri 6102 sayılı TTK'nın 4/1-f ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununda düzenlenen bankacılık işlemlerinden kaynaklanan alacaklara ilişkin davalar yönünden özel yetkili mahkeme olarak faaliyete geçirilmiş bulunması nedeniyle, █████/2021 tarihi sonrasında yapılan işbu talep yönünden görevin finansal mahkemelerine ait olduğu, değerlendirilmekle, mahkememizde açılmış bulunan işbu davanın esasının kapatılmasına, dosyanın İstanbul 6,7,8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış olup aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Dosyanın İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na GÖNDERİLMESİNE,2-Esasın bu şekilde KAPATILMASINA,Dair dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.█████/2026Başkan ...(e-imza)Üye ...(e-imza)Üye ...(e-imza)Katip ...(e-imza)