istanbul 6. asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazası sonucu vefat eden murisin destekten yoksun kalan eşi ve kızı tarafından sigorta şirketine karşı üçüncü kişi statüsü üzerinden açılan ölüm ve cismani zarar tazminatı talebi.

İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonucu vefat eden murisin destekten yoksun kalan eşi ve kızı tarafından sigorta şirketine karşı üçüncü kişi statüsü üzerinden açılan ölüm ve cismani zarar tazminatı talebi.

Özet: Bu hukuki evrak, 2014 yılında bir trafik kazasında vefat eden bir kişinin eşi ve kızının, murisin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle sigorta şirketine açtığı davayı ele almaktadır; davacılar, vefat eden kişinin kazada kusurlu bulunmasına ve kullandığı aracın aynı şirketçe sigortalı olmasına rağmen, sigorta hukuku kapsamında "üçüncü kişi" sıfatıyla her iki aracın sigorta poliçesi limitleri dahilinde tazminat ödenmesini talep etmekte, başlangıçta belirsiz alacak olarak açılan davanın bilirkişi tespiti sonrası arttırılacak miktarın 2015ten itibaren işleyecek yasal ve ticari faiziyle tahsilini istemektedirler.

T.C.

İSTANBUL

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ... tamircisi olup, ... adına tescilli bulunan ... plakalı ... Marka araç ile █████/2014 tarihinde ...'ın sevk ve idaresindeki, ... Ltd. Şti. adına tescilli bulunan ... plakalı aracın muris ...'ın kullandığı araca sağ tarafından çarpması neticesi müvekkillerinin murisi ...'ın olay yerinde hayatını kaybettiğini, olaya ilişkin düzenlenen kaza tespit tutanağında, müteveffa ...’ın kazada asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın tali kusurlu olduğunun belirtildiğini, muris ...'ın ölümüne neden olan, ... plakalı araç sürücüsü ... hakkında olay sonrasında ... 12. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas,... Karar sayılı kararı ile taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma suçunu işlediği sabit görülerek cezalandırılmasına karar verildiğini ve bu kararın Yargıtay 12.Ceza Dairesinin ... Esas,...Karar sayılı kararı ile onandığını ve █████/2019 tarihinde kesinleştiğini, müvekkillerinin murisi ...'ın ölümü nedeniyle eşi ... ile kızı ...'ın ölenin desteğinden mahrum kaldığını, yine müteveffa ... kaza tarihinde 33 yaşında sağlıklı ve çalışan bir insan olduğunu, buna göre murisin yaşı ve kalan ömrü dikkate alınarak alanında uzman bilirkişi tarafından murisin desteğinden yoksun kalanlara ödenmesi gereken tazminat tutarının belirlenmesini, hem müteveffa ...’ın kullandığı ... plakalı araç, hem de kendisine çarpan ... plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalandığını, müteveffa ..., ... Sigorta A.Ş'ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan ... plakalı aracın sürücüsü ise de, kendisinin ölümü ile destekten yoksun kalan eşi ... ve kızı ..., sigorta hukuku bakımından “üçüncü kişi” konumunda olduğunu, bu nedenle müteveffa ...’ın kusuruna karşılık olarak, zarar gören üçüncü kişiler olan müvekkil ... ve kızı ...’a sigorta poliçe limiti dahilinde ... Sigorta A.Ş tarafından ödeme yapılması gerektiğini, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin müvekkilinin zararını karşılamadığını, müvekkillerinin bakiye destekten yoksun kalma tazminatının sulh yolu ile ödenmesi için taraflarınca dava şartı arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ancak anlaşamama ile sonuçlandığını beyanla müvekkilleri ... ve ...'ın █████/2014 tarihinde meydana gelen kazada müteveffa ...’ın ölümü nedeniyle; müteveffanın kullandığı sigortalı ... plakalı aracın işletilmesi ile oluşan zararın mezkur araç sigorta poliçesi kapsamında ödenmesi gereken destekten yoksun kalma tazminatının dava aşamasında bilirkişi hesaplaması ile tespit edilecek miktara göre artırılmak ve daha evvel davalı sigorta şirketince ödenen tutar mahsup edilmek suretiyle, belirsiz alacak olarak 500,00-TL'nin 02.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı Sigorta Şirketinden tahsiline, ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı ticari aracın işletilmesi ile oluşan zararın ilgili araç sigorta poliçesi kapsamında ve diğer mevzuat kapsamında ödenmesi gereken destekten yoksun kalma tazminatının dava aşamasında bilirkişi hesaplaması ile tespit edilecek miktara göre artırılmak ve daha evvel davalı sigorta şirketince ödenen tutar mahsup edilmek suretiyle, belirsiz alacak olarak 500,00-TL'nin 02.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi ile diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili █████/2024 tarihli dilekçesi ile;

-Müteveffanın kullandığı sigortalı ... plakalı aracın işletilmesi ile oluşan zararın mezkur araç sigorta poliçesi kapsamında ödenmesi gereken destekten yoksun kalma tazminatının dava aşamasında bilirkişi hesaplaması ile tespit edilecek miktara göre artırılmak ve daha evvel davalı sigorta şirketince ödenen tutar mahsup edilmek suretiyle, müvekkili ... yönünden 250,00-TL, müvekkili ... yönünden 250,00-TL olmak üzere belirsiz alacak olarak toplam 500,00-TL'nin 02.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı sigorta şirketinden tahsiline,

-...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı ticari aracın işletilmesi ile oluşan zararın ilgili araç sigorta poliçesi kapsamında ve diğer mevzuat kapsamında ödenmesi gereken destekten yoksun kalma tazminatının dava aşamasında bilirkişi hesaplaması ile tespit edilecek miktara göre artırılmak ve daha evvel davalı sigorta şirketince ödenen tutar mahsup edilmek suretiyle, müvekkili ... yönünden 250,00-TL, müvekkili ... yönünden 250,00-TL olmak üzere belirsiz alacak olarak toplam 500,00-TL'nin 02.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi ile diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili █████/2025 tarihli dilekçesi ile; Emsal gelir araştırması yapılmadan asgari ücret üzerinden yapılan tazminat hesabının dikkate alınmasını talep etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: Usule ilişkin olarak, dava öncesinde müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuruda bulunulmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, Esasa ilişkin olarak; ... plakalı araç yönünden, müvekkil şirketin poliçe sebebiyle sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazanın gerçekleştiği 2014 yılı için teminat limitleri; ''Sakatlanma ve Ölüm'' teminatı için kişi başına 268.000,00-TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından 04.03.2021 tarihinde, davacı ...'ya 149.070,51-TL ve davacı ...'e 31.560,87-TL olmak üzere toplam 180.631,38-TL'lik tazminat ödemesi yapılmış olmakla müvekkil şirketin sorumluluğu bakiye poliçe limiti olan 87.368,62-TL ile sınırlı olduğunu, ... plakalı araç yönünden; müvekkil şirket nezdinde 81549071 nolu, 18.04.2014 – 18.04.2015 vadeli Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin poliçe sebebiyle sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazanın gerçekleştiği 2014 yılı için teminat limitleri; ''Sakatlanma ve Ölüm'' teminatı için kişi başına 268.000,00-TL olduğunu, müvekkil şirket tarafından 12.11.2018 tarihinde, davacı ...'ya 43.805,89-TL ve davacı ...'e 7.052,90-TL olmak üzere toplam 50.858,79-TL'lik tazminat ödemesi yapılmış olmakla müvekkili şirketin sorumluluğunun bakiye poliçe limiti olan 217.141,21-TL ile sınırlı olduğunu, dava konusu olayda, müvekkil şirkete sigortalı bulunan ... plakalı aracın kazaya kusuru ile sebep olan sürücüsü olan destek şahsı ...'ın 3.kişi olmadığı, dolayısıyla desteğinden yoksun kalan davacıların da 3.kişi kabul edilemeyeceğinden cihetle ... plakalı araç sebebiyle müvekkili şirketin davacılara karşı sorumlu tutulamayacağının kabulü ile davanın esastan reddine karar verilmesini, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu fazlası ile yerine getirdiğini, müvekkil şirket nezdinde ... plakalı araç yönünden ... ve ... plakalı araç yönünden ... nolu hasar dosyalarının açıldığını, ... plakalı araç yönünden eş ... için belirlenen 149.070,51-TL ve kız çocuk ... için belirlenen 31.560,87-TL olmak üzere toplamda 180.631,38-TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesinin 04.03.2021 tarihinde müvekkili şirket tarafından davacı tarafa yapıldığını, ... plakalı araç yönünden eş ... için belirlenen 43.805,89-TL ve kız çocuk ... için belirlenen 7.052,90-TL olmak üzere toplamda 50.858,79-TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesinin 12.11.2018 tarihinde müvekkili şirket tarafından davacıya yapıldığını, bu durumda davacıların destekten yoksun kalma zararının, müvekkili şirket tarafından fazlasıyla tazmin edildiğini ve müvekkili şirketin sorumluluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiğinden davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirkette sigortalı bulunan araç sürücülerinin dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulup bulunmadığının var ise kusur oranlarının ATK Trafik İhtisas dairesince belirlenmesi gerektiğini, müvekkil şirketin ... plakalı araç için nezdindeki poliçe sebebiyle davacılara karşı sorumluluğunun bulunmamadığını, destek şahsının kusuruna denk gelen talebin teminat dışında olduğunu, kazada tarafların kusur durumlarının belirlenmesi için kusur dağılımına ilişkin ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor alınması gerektiğini, davacılara ödenmesi gereken miktarla müvekkil şirket tarafından ödenen miktar arasında fahiş bir fark olduğunun tespiti halinde, hesaplanan tazminat tutarından müvekkil şirket tarafından yapılan ödemelerin, ödeme tarihinden rapor tarihine kadar geçen süre için asgari ücret miktarında meydana gelen artış oranı üzerinden güncellenerek düşülmesini ve davacıların bakiye zararının bulunup bulunmadığın buna göre belirlenmesini, destekten yoksun kalma zararının aktüerya bilirkişi vasıtasıyla yapılması gerektiğini, destekten yoksun kalma hesaplamasının, PMF 1931 tablosu, teknik faiz, net asgari ücretler esas alınarak ve davacı eş için yeniden evlenme ihtimali indirimi yapılarak yapılması gerektiğini, dava konusu kazaya trafik iş kazası niteliğinde olduğunu ve tazminattan peşin sermaye değerinin tenzilinin gerektiğini, davacıların müvekkili şirkete usule uygun başvuruda bulunmadıklarından müvekkili şirketin temerrüte düşmediği gibi davanın açılmasına sebebiyet vermemiş olduklarından faiz talep edilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu kazanın ticari bir faaliyetin ifası sırasında meydana gelmediğinden avans faiz talep edilemeyeceğini, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olarak kabulü gerektiğini beyanla öncelikle davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu trafik kazasının 29.12.2014 tarihinde meydana geldiğini, bu nedenle zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, müvekkilin kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığını, müteveffanın kullanmış olduğu aracın kaza tarihi itibariyle yaklaşık 4 yıldır muayenesi ve periyodik bakımları yapılmadığını, Yargıtay kararlarına göre aracın düzenli (periyodik) bakımının yapılmaması durumunda, araç sahibini ve işleteninin kusurlu kabul edildiğini, kazanın meydana gelmesinde davacıların murisi ...’ın asli ve tam kusurunun bulunduğunu, ... plaka nolu aracı kullanan davacıların murisi ...’ın, sağdan gelen müvekkil şirketin sahibi olduğu ... plaka nolu aracın geçişine izin vermesi gerektiğini, merhum ...'ın Karayolları Trafik Kanunu’nun 57/c-2 maddesindeki kuralına aykırı davrandığı ve sağdan gelen araca geçiş hakkı vermediğini, kazanın ...’ın dikkatsiz ve tedbirsiz davranışı sonucunda meydana geldiğini, kaza sırasında ...'ın emniyet kemerinin takılı olmadığını, davacıların murisinin, emniyet kemeri takmayarak zararın çoğalmasına katkı sağladığını, kazanın meydana gelmesinde davacıların murisinin kullandığı aracın sahibi ...’ün KTK md.34'te yer alan kurala aykırı davranarak aracın muayenesini yaptırmayarak kusuru bulunduğunu, ... plaka nolu araç yasal kuralların gereği yapılarak trafikten men edilmiş olsa idi davaya konu kaza meydana gelmemiş olacağını, bu nedenle, Karayolları Trafik Kanunu md.3 gereğince ...'ün, araç sahibi ve işleten sıfatıyla kazanın meydana gelmesinden dolayı sorumlu olduğunu, zararın meydana gelmesinde ... plaka nolu aracın hurdaya ayrılacak araç vasfında olmasının da etkili olduğunu, yine kazanın meydana gelmesinde idarenin denetim eksikliğinin ve hizmet kusurunun da etkisi bulunduğunu, davacının tazminat taleplerinin açık olmadığını, yine davacılar davalarını belirsiz alacak davası olarak açmış olup maddi tazminat davalarının belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, trafik kazalarında maddi tazminata ticari faiz işletilebilmesi için trafik kazasına karışan aracın ticari bir araç olması gerektiğini, ancak müteveffanın aracının plakası ve modeline bakıldığında da açıkça anlaşıldığı üzere ticari bir araç olmadığını, müteveffanın yedek parça almaya gidiyor olmasının iddia edilmesi ticari faiz istenebileceği anlamına gelmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin kusuru olduğu tespit edildiğinde dahi yapılacak tazminat hesaplanmasında kişinin vergi kayıtları istenerek, kaza tarihindeki aylık ortalama kazancı üzerinden tazminat hesabı yapılması gerektiğini, müvekkili aleyhine bir tazminat hesabı yapılacaksa bile bu tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, murisin kaza esnasında emniyet kemeri takmadığını, bu durumun da murisin vefat etmesinde önemli bir etken olduğunu, aracın iç ve dış gövdesinin ve kaportasının içindeki canlıları koruma özelliği kaybettiğini, yine kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili aleyhine destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilse bile bu tazminattan kaza tarihi itibariyle Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi olan davalı ... Sigorta A.Ş.'nin Sorumlu olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, dava ile ilgisinin bulunması nedeniyle davanın ... Sigorta AŞ’ye ve müvekkilinin kaza yaptığı ... Plaka numaralı araç sahibi olan ...'e ihbarı gerektiğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ceza eyleminin faili konumunda olmadığını, bu nedenle, müvekkil şirket yönünden uzamış zamanaşımının geçerli olmadığını, kazanın ve tazminat yükümlülerinin öğrenildiği 29.12.2015 tarihinden davanın açıldığı 01.05.2023 tarihine kadar iki yıldan daha fazla süre geçmiş olduğundan davacıların maddi tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını, davanın müvekkili şirket yönünden öncelikle zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde davacıların murisi ...'ın asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza sırasında, ...'ın emniyet kemerini takmadığını, davacıların murisinin, emniyet kemeri takmayarak zararın çoğalmasına katkı sağladığını, kazanın meydana gelmesinde davacıların murisinin kullandığı aracın sahibi ...’ün KTK md.34'te yer alan kurala aykırı davranarak aracın muayenesini yaptırmayarak kusuru bulunduğunu, ... plaka nolu araç yasal kuralların gereği yapılarak trafikten men edilmiş olsa idi davaya konu kaza meydana gelmemiş olacağını, bu nedenle, Karayolları Trafik Kanunu md.3 gereğince ...'ün, araç sahibi ve işleten sıfatıyla kazanın meydana gelmesinden dolayı sorumlu olduğunu, zararın meydana gelmesinde ... plaka nolu aracın hurdaya ayrılacak araç vasfında olmasının da etkili olduğunu, yine kazanın meydana gelmesinde idarenin denetim eksikliğinin ve hizmet kusurunun da etkisi bulunduğunu, davacının tazminat taleplerinin açık olmadığını, yine davacılar davalarını belirsiz alacak davası olarak açmış olup maddi tazminat davalarının belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, trafik kazalarında maddi tazminata ticari faiz işletilebilmesi için trafik kazasına karışan aracın ticari bir araç olması gerektiğini, ancak müteveffanın aracının plakası ve modeline bakıldığında da açıkça anlaşıldığı üzere ticari bir araç olmadığını, müteveffanın yedek parça almaya gidiyor olmasının iddia edilmesi ticari faiz istenebileceği anlamına gelmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin kusuru olduğu tespit edildiğinde dahi yapılacak tazminat hesaplanmasında kişinin vergi kayıtları istenerek, kaza tarihindeki aylık ortalama kazancı üzerinden tazminat hesabı yapılması gerektiğini, müvekkili aleyhine bir tazminat hesabı yapılacaksa bile bu tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, murisin kaza esnasında emniyet kemeri takmadığını, bu durumun da murisin vefat etmesinde önemli bir etken olduğunu, aracın iç ve dış gövdesinin ve kaportasının içindeki canlıları koruma özelliği kaybettiğini, yine kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili aleyhine destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilse bile bu tazminattan kaza tarihi itibariyle Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi olan davalı ... Sigorta A.Ş.'nin Sorumlu olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, dava ile ilgisinin bulunması nedeniyle davanın ... Sigorta AŞ’ye ve müvekkilinin kaza yaptığı ... Plaka numaralı araç sahibi olan ...'e ihbarı gerektiğini beyanla davacıların haksız davasının reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR /

Hasar dosyası ve poliçe örneği celbedilmiş, davalı sigorta şirketinin İTO kaydı çıkarılarak dosyamız arasına alınmış, davalı ...İnş. Ltd. Şti'nin ticaret sicil kaydı celp edilmiş, davacıların, müteveffa ...'ın ve davalı ...'ın Aile nüfus kayıt örnekleri UYAP üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, müteveffa ... hakkında esnaf-tacir, davacılar ve davalı ... hakkında ise sosyal-ekonomik durum araştırması yapılmış, ... ve ... plakalı araçların trafik ve malik kayıtları celbedilmiş, ... 12.Ağır Ceza Mahkemesinin...Esas, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas ve ... 22.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyaları UYAP üzerinden celp edilmiş, taraflarca bildirilen deliller toplanmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizin █████/2024 tarihli duruşmasında ''Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin görev itirazının, eldeki davanın trafik kazası nedeniyle maddi tazminat davası olması, davacı tarafından husumetin sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş'ye de yöneltilmesi başka bir deyişle davalılardan birinin sigorta şirketi olması nedeniyle -Mutlak Ticari Dava TTK md.4- eldeki davaya bakma görevinin Ticaret Mahkemelerinde olduğu gözetilerek reddine'' karar verilmiştir.

Mahkememizin █████/2024 tarihli duruşmasının (3) ve (4) numaralı ara kararları ile; ''3-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin özel dava şartı itirazının; dava tarihinden önce davacılara ödeme yapılmış olması ve daha önce ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı gözetilerek reddine,

4-Eldeki davada uzamış ceza zamanaşımının uygulanacak olması ve dava tarihi itibariyle de uzamış ceza zamanaşımı süresininde dolmadığı anlaşılmakla, davalılar vekilinin yerinde olmayan zaman aşımı def'inin reddine'' karar verilmiştir.

... 22.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasının UYAP'tan celbi ile dosyanın incelenmesi neticesinde; █████/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda;

- Müteveffa sürücü ...’ın, meydana gelen olayda % 70 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu,

- Davalı sürücü ...’ın, olayda % 30 (yüzde otuz) oranında kusurlu bulunduğu, görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin █████/2025 tarihli ara kararının (1) numaralı ara kararı ile ; "...davacıların iddiaları, davalıların savunmaları, davacılar vekilinin █████/2024 tarihli dilekçesi, ... 12.Ağır Ceza Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası, ... 22.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının içerisinde yer alan █████/2022 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dosya üzerinde GÜNSÜZ OLARAK mahkememizce re'sen seçilecek bir aktüerya bilirkişisine tevdii ile bilirkişi incelemesi yapılmasına'' karar verilmiş ve işbu doğrultuda aktüerya bilirkişisi Vedat Aykırı tarafından tanzim edilen █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

-Davalılardan ... Sigorta tarafından ... plakalı araç yönünden 12.11.2018'de yapılan ödemenin yerindeliğinin tespiti açısından ödeme tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada, poliçe başlangıç tarihinin o dönemde yürürlükte olan genel şartların yürürlüğü girdiği 01.06.2015 tarihinden ÖNCE ve ödemenin de 12.11.2018'de Anayasa Mahkemesi'nin ZMMS Genel Şartlarını İPTAL kararından ÖNCE gerçekleştiği, yani ödeme yapıldığı tarihte 01.06.2015 yürürlük tarihli ZMMS Genel Şartlarının henüz Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmediği ve yürürlükte olduğu dikkate alınarak PMF-1931 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı,

-Davalılardan ... Sigorta tarafından ... plakalı araç yönünden 04.03.2021'de yapılan ödemenin yerindeliğinin tespiti açısından ödeme tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada, poliçe başlangıç tarihinin o dönemde yürürlükte olan genel şartların yürürlüğü girdiği 01.06.2015 tarihinden ÖNCE fakat ödemenin 04.03.2021'de Anayasa Mahkemesi'nin ZMMS Genel Şartlarını İPTAL kararından (17.07.2020) SONRA gerçekleştiği, yani ödeme yapıldığı tarihte 01.06.2015 yürürlük tarihli ZMMS Genel Şartlarının Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olduğu dikkate alınarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı,

-Günümüz rapor/hesap tarihine göre yapılan hesaplamada, Karayolları Trafik Kanunu'nun bazı maddelerinde değişiklik yapan, 09.06.2021 Tarihinde TBMM'de Kabul edilerek 19.06.2021 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan kanunun yürütmesi ile ilgili “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu” tarafından 04.12.2021 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar”ın 14.02.2023'de Resmi Gazete'de yayınlanan Anayasa Mahkemesi ████████ K. Sayılı kararı ile iptal edildiği de dikkate alınarak, Rapor/Hesap tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada en güncel yüksek yargı kararlarından olan T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi “nin ... E. , ...K. Sayılı ve benzer kararları da dikkate alınarak yaşam tablosu olarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı,

-Dava dışı SGK tarafından davacılara yapılan rücuya tabi herhangi bir ödeme olmadığı,

-Müteveffanın payının hesaplanarak ayrıldığı,

-Takdir Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere; paydaşların hesaplanan zararlarının, kaza tarihi itibariyle Destekten Yoksun Kalma zararının karşılanacağı Bakiye Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Tazminatı Limitleri dâhilinde kalan ve aşan kısımlarının iş bu raporun 26. Sayfasında tablo halinde Sayın Mahkeme 'nin takdirine sunulduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin █████/2025 tarihli ara kararının (2) numaralı ara kararı ile; "Davalı ... ve davalı ... Tic. A.Ş. Vekillerinin ayrı ayrı bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi ve beyan ve itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor tanzimi için dosyanın önceki aktüerya bilirkişisine tevdiine" karar verilmiş ve işbu doğrultuda aktüerya bilirkişisi ... tarafından tanzim edilen █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Kök rapora itirazların değerlendirildiği ve cevaplandığı, kök raporun geçerliliğini koruduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir,

Bilirkişi raporları, dosya kapsamına uygun, bilimsel verilere dayalı, teknik anlamda yeterli ve denetime elverişli bulunarak Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davacılar vekili █████/2025 tarihli talep arttırım dilekçesinde özetle;

a)Müteveffanın kullandığı sigortalı ... plakalı aracın işletilmesi ile oluşan zarar yönünden; Müvekkil ... için talep ettikleri 250,00-TL'yi 56.437,07 TL arttırarak 56.687,07-TL tazminatı temerrüt tarihi olan 02.02.2015 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı Sigorta Şirketinden tahsili ile müvekkiline ödenmesine,

b)...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı ticari aracın işletilmesi ile oluşan zarar yönünden;

Müvekkil ... için talep ettikleri 250,00-TL'yi 845.175,14-TL arttırarak 845.425,14-TL tazminatı ZMMS teminatına isabet eden 132.027,64-TL'sini temerrüt tarihi olan 02.02.2015 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı Sigorta Şirketinden ve diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, kalan 713.397,50-TL'sini ise haksız fiilin gerçekleştiği █████/2014 tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle birlikte diğer davalılar ... Ltd. Şti. ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine,

Müvekkil ... için talep ettikleri 250,00-TL'yi 98.516,37-TL arttırarak 98.766,37-TL zararın ZMMS teminatına isabet eden 15.424,06-TL'sini temerrüt tarihi olan 02.02.2015 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı Sigorta Şirketinden ve diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, kalan 83.342,31-TL'sini ise haksız fiilin gerçekleştiği █████/2014 tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle birlikte diğer davalılar ...Şti. ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasında ''Eldeki davada uzamış ceza zamanaşımının uygulanacak olması ve dava ve talep arttırım dilekçesi tarihleri itibariyle de uzamış ceza zamanaşımı süresininde dolmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde olmayan zaman aşımı def'inin reddine'' karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi kapsamında haksız fiil failine, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85.maddesi kapsamında araç işletenine ve 91 vd. maddeleri ile 97.maddesi kapsamında, zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yönelik Türk Borçlar Kanunu'nun 53/3 fıkrası kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı talepli eda davasıdır.

HMK'nun 320.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, dava konusu kazada tarafların kusur durumunun ne olduğu, davacıların kaza nedeniyle kendilerine yapılan ödemeler de nazara alınarak destekten yoksun kalma zararlarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise bakiye maddi tazminat tutarlarının ne olduğu ile bu zararın davalılardan talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

6098 Sayılı Kanunun 53/3 maddesi uyarınca haksız fiil sonucu ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların tazmini talep hakları vardır.

6098 Sayılı Kanun'un 49 maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkalarına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu sorumluluğun hukuki niteliği kusur sorumluluğu olup haksız fiil failinin sorumluluğu bu madde kapsamında değerlendirilir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 maddesinde düzenlenen motorlu araç işleten ile araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğunun hukuki niteliği ise kural olarak tehlike sorumluluğudur. Mezkur Kanunun 85/1 maddesi uyarınca "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Yine aynı kanunun 58/son maddesi uyarınca "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Bu düzenlemeler kapsamında motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan sorumluluğu kusur(haksız fiil) sorumluluğu olmadığı gibi, objektif özen yükümlülüğünün ihlaline dayanan olağan sebep sorumluluğu niteliğinde de değildir. Tehlike sorumluluğu niteliğindeki bu sorumluluğun doğması için, motorlu aracın işletilmesine özgü tipik tehlikenin gerçekleşmesi yeterli olup motorlu araç işletenin veya teşebbüs sahibinin kusuru yahut objektif özen yükümlüğünü ihlali aranmaz. Motorlu taşıt işletenin olağan sebep sorumluluğu istisna olup 2918 Sayılı Kanun'un 85/3 fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre işletme haline olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut olayda meydana gelen trafik kazası aracın işletilmesi sırasında meydana geldiğinden, işletenin sorumluluğunun tehlike sorumluluğu olduğunda şüphe yoktur. Bu sebeple işleten ancak kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1.maddesi ile motorlu araç işleten veya teşebbüs sahibine zorunlu mali sorumluluk sigortası yapma mecburiyeti getirilmiştir. Bu düzenleme ile sigortacının, motorlu taşıt işletenin veya teşebbüs sahibinin motorlu taşıtın işletilmesinden doğan sorumluluğunu teminat ile sınırlı olmak üzere karşılaması amaçlanmıştır. Aynı kanunun 92 maddesinde ise zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı tahdidi biçimde sayılmıştır. Maddeye göre; aşağıdaki hususlar zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu dışındadır:

"a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler.

g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

h) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

i) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler."

Anılan düzenlemeler, toplanan deliller, BAM kararı ve tüm dosya kapsamı çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; davacıların desteği olan ...'ın vefatı ile neticelenen dava konusu olayda davacıların desteği müteveffa sürücü ...'ın %70 oranında kusurlu olduğu, diğer sürücü ...'ın ise %30 oranında kusurlu olduğu, davacıların eldeki davayı hem müteveffanın başka bir deyişle davacıların desteğinin kullandığı aracın sigortalısı olan ... Sigorta A.Ş., hemde davalı sürücü ...'ın kullandığı, işleteninin ... Ltd. Şti., sigortalısının ise yine ... Sigorta A.Ş. Olduğu taraflara yönelttiği, bu nedenle her iki araç yönünden farklı değerlendirilme yapılması gerektiği ve Mahkememizce de hüküm kurulurken her iki araç yönünden ayrı ayrı değerlendirmeler yapılarak hüküm kurma yoluna gidilmiştir. Bununla birlikte davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davacılara, davaya konu trafik kazası neticesinde davacıların desteğinin vefatı sonucunda ödeme yapması nedeniyle müvekkilinin sorumluluğunun ortadan kalktığını savunması, davacının ise yetersizlik iddiasında bulunması nedeniyle taraf iddia ve savunmalarına göre, davacı tarafın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111/2.maddesindeki yetersizlik iddiasında bulunduğu gözetilmek suretiyle tazminat hesabının yapılması gerektiği, zarar sorumlusu davalı tarafından ödenen bedellerin ödeme tarihi itibariyle yeterli olup olmadığının belirlenmesi için öncelikle, ödeme tarihindeki verilere göre tazminat hesabının yapılması ve hesaplanan bu bedel ile davalı tarafından ödenen bedel arasında fahiş fark olup olmadığının saptanması, fahiş fark tespitinin yapılması halinde, hesap tarihindeki verilere göre hesaplanacak tazminattan, zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, davadan önce davalının ödediği bedellerin yasal faiziyle güncellenmiş değerleri düşülerek sonuç tazminatın belirlenmesi gerektiğinden (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin ... E. ve ... K.) Mahkememizce bu doğrultuda alınan bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere Ödeme tarihi esas alınarak Yapılan Hesaplamada ... plakalı araç yönünden davacı ...'a yapılan ödeme ile zararının %117,43 oranında aşarak karşılandığı, diğer davacı ...'a yapılan ödeme ile zararının %97,58 oranında karşılandığı tespit edildiğinden Mahkememizce davacı ... tarafından sadece davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan maddi tazminat davasının reddine, davacı ... tarafından sadece davalı ... Sigorta A.Ş. Aleyhine açılan maddi tazminat davasının reddine karar verilmiştir. Yine Mahkememizce bu doğrultuda alınan bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere Ödeme tarihi esas alınarak Yapılan Hesaplamada ... plakalı araç yönünden davacı ...'ın hesaplanan destekten yoksun kalma zararının 845.425,14-TL (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS teminatına isabet eden tutarın 132.027,64-TL), davacı ...'ın ise hesaplanan destekten yoksun kalma zararının 98.766,37-TL (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS teminatına isabet eden tutarın 15.424,06-TL) olduğu, işbu zararlardan davalı ...'ın TBK md.49 gereğince haksız fiil faili sıfatıyla, davalı... Ltd. Şti.'nin KTK md.85 gereğince işleten sıfatıyla, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ise KTK 91 vd. Maddeleri ile 97.maddesi kapsamında sorumlu olduğu tespit edilmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden -davalıya başvuru tarihi █████/2015 tarihi olarak kabul edildiğinden 8 iş günü sonrası- █████/2015 tarihi temerrüt tarihi belirlenmiştir. Mahkememizce ticari avans faizi işletilmesinin sebebi ise ... plakalı aracın trafik kaydının ticari/yük nakli olmasıdır.

Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

H Ü K Ü M /

1-Davacı ... tarafından sadece davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan maddi tazminat davasının reddine,

2-Davacı ... tarafından sadece davalı ... Sigorta A.Ş. Aleyhine açılan maddi tazminat davasının reddine,

3-Davacı ... tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının █████/2025 harçlandırma tarihli dilekçe ile talep edilen tutar üzerinden KABULÜNE, 845.425,14-TL maddi tazminatın (destekten yoksun kalma) davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden █████/2015, diğer davalılar ... ve ... Ltd. Şti. Yönünden ise haksız fiil tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte -davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu tutarın 132.027,64-TL'sinden sorumlu olması kaydıyla- davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı ... tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının █████/2025 harçlandırma tarihli dilekçe ile talep edilen tutar üzerinden KABULÜNE, 98.766,37-TL maddi tazminatın (destekten yoksun kalma) davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden █████/2015, diğer davalılar ... ve ... Ltd. Şti. Yönünden ise haksız fiil tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte -davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu tutarın 15.424,06-TL'sinden sorumlu olması kaydıyla- davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 64,497,72-TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 179,90-TL ve tamamlama harcı 17.075,43-TL'nin toplamı olan 17.255,33-TL'den mahsubuna, eksik kalan 47.242,39-TL karar ve ilam harcının davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu tutarın 7.182,90-TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

6-Davacı ... yönünden kabul edilen maddi tazminat davasında; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 132,813,77-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu tutarın 45.000,00-TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine,

7-Davacı ... yönünden kabul edilen maddi tazminat davasında; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu tutarın 15.424,06-TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine,

8-Davacı ... tarafından sadece davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan ve reddedilen maddi tazminat davasında; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,

9-Davacı ... tarafından sadece davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan ve reddedilen maddi tazminat davasında; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 250,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'tan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,

10-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvuru harcı, 179,90-TL peşin harç, 17.075,43-TL tamamlama harcı, 6.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 575,50-TL posta masrafları olmak üzere toplam 24.010,73-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,

11-Davalı ... Sigorta A.Ş. ve ... tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

12-Davalı ... Ltd. Şti. tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,

13-HMK 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan delil avanslarından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,

Dair, davacılar vekilinin huzurunda, davalıların ve ihbar olunanların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025

Katip

Hakim