sigorta şirketinin, uyuşturucu madde etkisindeki sürücünün neden olduğu trafik kazası sonucu ödenen tazminatın sigortalısından rücuen tahsili davası.

Sigorta Şirketinin, Uyuşturucu Madde Etkisindeki Sürücünün Neden Olduğu Trafik Kazası Sonucu Ödenen Tazminatın Sigortalısından Rücuen Tahsili Davası.

Özet: Bir sigorta şirketi, sigortalısı olan aracın sürücüsünün uyuşturucu etkisi altında ölümlü ve maddi hasarlı bir trafik kazasına karışması sonucu üçüncü tarafa ödediği 100.000 TLlik tazminatı, Karayolları Trafik Kanunu ve sigorta genel şartlarına dayanarak sigortalısından rücuen talep ederken; sigortalı şirket, uyuşturucu kullanımının kazaya doğrudan neden olduğunu gösteren kesin bir bulgu olmadığını, nedensellik bağının kurulmadığını ve kendisinin işveren olarak özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ███████

DAVA

: Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; █████/2022 tarihinde ...-... karayolunda meydana gelen ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazasında, müvekkili sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet poliçesi ile sigortalı, ...'ün kullandığı ... plakalı çekici ve dorse, sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu refüjden geçerek karşı yönden gelen ...'in idaresindeki ... plakalı araca çarptığını, ... Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nün 20.01.2023 tarihli raporu, sigortalı aracın sürücüsü ...'ün kaza anında kanında ve idrarında yüksek oranda metamfetamin ve amfetamin tespit edildiğini, yani uyuşturucu madde etkisiyle araç kullandığını kesin olarak ortaya konulduğunu, kaza tespit tutanağında da sürücünün hem aracın hızını koşullara uydurmamak hem de 2918 sayılı KTK'nın 48. maddesi gereğince uyuşturucu etkisiyle araç sürmek yasak olmasına rağmen bu kuralı ihlal ederek kazanın tek sorumlusu olduğunun tespit edildiğini, bu kazada ağır hasar gören karşı aracın rayiç bedeli 320.000 TL olmasına rağmen, müvekkili şirket poliçe limiti olan 100.000,00 TL'yi zarar gören aracın maliki ...'e █████/2023 tarihinde ödediğini, ancak hem Karayolları Trafik Kanunu'nun ilgili maddeleri hem de Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, uyuşturucu madde etkisiyle araç kullanılması gibi ağır kusur durumlarında sigorta şirketinin sigorta ettirene rücu etme hakkını açıkça düzenlemektedir, bu hukuki dayanakla, müvekkili şirketin yaptığı ödemeyi tahsil etmek için davalı ... ettiren aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı dosyasıyla takip başlatılmış, ancak davalı bu takibe haksız yere itiraz ettiğini, icra takibinin sonuçsuz kalması üzerine, arabuluculuk sürecine başvurulmuş ve bu süreç de anlaşmazlıkla sonuçlandığını iddia ederek, davacı ... şirketinin, davalının ağır kusuru nedeniyle poliçe limiti dahilinde yaptığı 100.000,00 TL ödemenin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Savcılık soruşturmasındaki bilirkişi raporunda sürücünün uyuşturucu kullanımının kazaya tek başına neden olduğuna dair kesin bir bulgu olmadığını, ayrıca Adli Tıp raporunda da uyuşturucunun bilişsel ve motor becerilerdeki etkisinin incelenmediğini, bu nedenle, sigorta genel şartları gereğince rücu için zorunlu olan nedensellik bağının kurulamadığını, kaza tespit tutanağındaki KTK ihlali tespitinin bile kazanın uyuşturucudan kaynaklandığını kanıtlamadığını, bilirkişi raporunda söz konusu kazada yol koşulları ve karşı tarafın davranışı gibi diğer faktörlerin etkili olabileceğini gösterdiğini ve karşı tarafın kusur oranının netleştirilmediğini, müvekkil şirketin işveren olarak, Türk Borçlar Kanunu'nun 66. maddesi uyarınca, şoförün haberi dışında ve gizlice uyuşturucu almaması konusunda gerekli özeni gösterdiğini ve müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını savunarak, davada İstanbul mahkemelerinin yetkisiz olduğunu belirterek davanın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini, aksi takdirde delil yetersizliği ve nedensellik bağının kurulamaması sebebiyle davanın esasından reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesinine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

: ... ve ...plakalı araçların trafik tescil kayıtları, ... CBS'nin 2022/... soruşturma sayılı dosyası, ... sayılı hasar dosyası, .... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı icra dosyası, ... Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nün 20.01.2023 tarihli toksikoloji raporu, hasar ekspertiz raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı ... tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle ödenen tazminatın Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesi gereğince davalı sigortalıdan rücu koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacı ... tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olan ve ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı çekici ile buna bağlı olan ...plakalı dorsenin seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı şeride geçerek ... plakalı araca çaptığını ve trafik kazasına neden olduğunu, ATK raporuyla sigortalı araç sürücüsünün kanında ve idrarında uyuşturucu madde bulunduğunu, rücu sebebinin oluştuğunu belirterek ... plakalı araç malikine ödenen 100.000,00 TL tazminatın Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesi gereğince davalı sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra dairesinin ve Mahkemenin yetkili olmadığını, Adli Tıp Kurumu’nun 20.01.2023 tarihli toksikoloji raporunda, ölen şoförün beyninde uyuşturucu madde kullanımının bilişsel ve motor becerilere etkisini değerlendirecek bir inceleme yapılmadığını, kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, davalı şirketin gerekli özeni gösterdiğini ve şoförün davalıdan habersiz ve gizli bir şekilde bu maddeyi aldığını, rücu koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan █████/2025 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

... CBS'nin 2022/... numaralı soruşturma dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, dosyanın incelemesinde; dava konusu trafik kazası nedeniyle müşteki şüpheliler ... ve ... hakkında taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak suçlarından dolayı soruşturma başlatıldığı, müşteki şüpheli ...'in meydana gelen trafik kazasında müşteki şüpheli ...'ün taksirle ölümüne ilişkin herhangi bir kusurlarının bulunmaması, müşteki şüpheli ... ve müşteki ...'in taksirle yaralanması olayında müşteki şüpheli ...'ün tam kusurlu olması, Adli Tıp raporu doğrultusunda müşteki şüpheli ...'ün uyuşturucu madde kullandığının tespit edilmesi ve eylemin TCK 191/3 maddesi kapsamında kalması, müşteki şüpheli ...'in herhangi bir kusurunun bulunmaması nedeniyle , müşteki ...'ün ise vefat etmesi nedeniyle müşteki şüpheliler hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin yetki itirazının HMK 16/1 maddesi gereğince davacının yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olduğundan ve davacının seçimlik yetkisini kullanarak dava açtığı anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Makina Mühendisi Bilirkişi Hakan Karadağ, Adli Trafik Uzmanı ..., Nörolog Bilirkişi Dr. ... tarafından █████/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi heyet raporuna göre; "Dava konusu █████/2022 tarihli kazanın meydan gelmesinde; ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ...plakalı dorse araç sürücüsü ...'ün %100 oranında asli derecede etkili olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'in kusur ve etkisinin olmadığı, ... plakalı araç içerisinde yolcu olarak bulunan ...'in kusur ve etkisinin olmadığı değerlendirilmiştir. ... plakalı, 2006 model ... marka aracın tam hasarlanmış olmasından dolayı, aracın onarımının yapılmaması, aracın hurdaya ayrılması durumundaki pert bedelinin 258.886,00 TL olduğu, ..., uyuşturucu metamfetamin etkisi altında iken, % 100 tam ve asli kusurlu olduğu kazaya sebebiyet verdiği, kazanın münhasıran uyuşturucu etkisi altında olduğu" tespit edilmiştir

Dava, zorunlu trafik sigortası kapsamında, dava dışı hak sahibine ödenen tazminatın, sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nda, sigortacının rücu hakkı, KTK'nin 95/2 maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Poliçe Genel Şartlarının B.4 maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.

Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; “tazminatı gerektiren olayın, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu ve uyarıcı madde almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa ödemede bulunan sigortacının sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılması veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği” hükmü yer almaktadır.

Bu tür davalarda sigortacı, 2918 sayılı KTK'nin 95/2 maddesi uyarınca tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3. kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; █████/2022 günü saat 18:10 sıralarında sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... ili ... ... ilinden ... ilçesi yönü üzerinde seyir halinde olduğu sırada aracının ön kısımları ile gidiş istikametine göre solunda bulunan orta refüje çarpıp bölünmüş yolun karşı istikametine geçip araçların gidiş istikametinin tersi yönünde seyir halinde olduğu sırada aracı ile kendi istikametinde seyir halinde olan içerisinde ...'in yolcu olduğu sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışıp bu çarpışmanın etkisi ile savrulmaları sonucu iki araçlı, yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere ... plakalı araç sürücüsü ...'ün aracı ile aracının hızını, cinsine, teknik özelliğine, hava ve yol durumuna uygun ve süratini görüş alanı içerisindeki bir tehlike anında emniyetle durabileceği seviyeye göre ayarlaması, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek şekilde seyretmemesi, yolun icap ve şartlarına uygun seyretmesi, yol üzerindeki araç trafiğini kontrol ederek can güvenliği ile trafik güvenliğini tehlikeye sokmamak adına gerekli tedbirleri alması gerekirken, bu hususlara riayet etmeksizin bölünmüş yolun karşı istikametine geçerek ters yönde seyredip kendi istikametinde seyir halinde olan ... plakalı araç ile çarpışmasında objektif olarak öngörülebilir ve önlenebilir zararlı sonucu önleyemeyip trafik kazasının meydana gelmesine sebebiyet verdiği, bu nedenle kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, ... plakalı araç sürücüsü ...'in, aracı ile kazanın meydana geldiği bölünmüş yol üzerinde seyir halindeyken araçların gidiş yönünün tersi istikametinde (ters yönde) seyir halinde olan ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ...plakalı dorse ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada atfı kabil kusur ve etkisinin olmadığının tespit edildiği, düzenlenen bilirkişi raporunda kusur tespitinin düzenlenen kaza tespit tutanağı, krokiye ve olayın oluş şekline uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır. Davacı ...Ş ile davalı ... Gıda Tohumculuk Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında ... plaka sayılı çekiciye ilişkin olarak █████/2022-█████/2023 tarihleri arasında zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi düzenlendiği, davacı ... tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı aracın maddi hasar alması nedeniyle araç malikine █████/2023 tarihinde hasar tazminatı ödendiği, bilirkişi tarafından meydana gelen kazada ... plakalı aracın tam hasarlanmış olmasından dolayı, aracın onarımının yapılmaması, aracın hurdaya ayrılması durumundaki pert bedelinin 258.886,00 TL olduğu araç başına poliçe teminat limitinin 100.000,00 TL olması nedeniyle hasar bedeli daha fazla olmasına rağmen sigorta şirketi tarafından 100.000,00 TL tazminat ödemesinin yapıldığı, soruşturma aşamasında alınan Adli Tıp Kurumu ... Grup Başkanlığı Kimya İhtisas Dairesi Toksiloji Şubesinin █████/2023 tarihli raporuna göre ... plaka sayılı çekicinin sürücüsü ...'ün kanında 197,7 gram metamfetamin, 9,9 gram amfetamin, idrarında ise metamfetamin ve amfetamin uyuşturucu maddelerinin bulunduğu tespit edildiği, dosya kapsamında bulunan hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi heyet raporunda da tespit edildiği üzere sürücünün idrarında ve kanında tespit edilen uyuşturucu maddenin yoğunluğu ve etkileri gözetildiğinde sürüş emniyetini ortadan kaldırdığı, uyuşturucu metamfetamin etkisi altındaki sürücü ...'ün aracı ile orta refüjü aşarak ters yönden karşı yola girerek kazaya sebebiyet verdiği, kazanın oluş şekli, kullanılan uyuşturucu maddenin türü ve etkileri dikkate alındığında kazanın münhasıran uyuşturucu etkisi altında gerçekleştiği ve başkaca etmenlerin rol oynamadığı gözetilerek Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesi gereğince davacı ... tarafından ödenen hasar tazminatının rücu koşullarının oluştuğu anlaşılmakla; davanın kabulü ile; davacının 100.000,00 TL rücuen tazminat alacağının █████/2023 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile; davacının 100.000,00 TL rücuen tazminat alacağının █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 6.831,00-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 1.707,75-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 5.123,25-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

5-Davacı tarafça yatırılan 615,40-TL başvuru harcı ve 1.707,75-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.323,15-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6-Davacı tarafça yapılan 18.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 392,50-TL posta giderinden ibaret toplam 18.392,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

7-Davacı tarafça yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya re'sen iadesine,

Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.

█████/2026

Katip ...

e-imzalı*

Hakim ...

e-imzalı*