İşçilik alacakları davasında davacının, hataen verdiği feragat dilekçesinin, başka bir hizmet tespiti davası için sanılması nedeniyle geçersiz sayılmasına ilişkin Yargıtay kararı.
Özet: Davacının işçilik alacakları davasından feragat beyanının, aynı mahkemede görülen hizmet tespiti davasına yönelik olup yanlışlıkla mevcut dosyaya verildiği ve bu durumun bir maddi hata olduğu tespit edilmiştir; Yargıtay, davacının işçilik alacaklarından vazgeçme iradesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ve Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca hataya dayalı feragatten dönülebileceğini belirterek, yerel mahkemenin feragat nedeniyle davayı reddeden kararının bu maddi hata çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA
:Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, fazla çalışma, yıllık ücretli izin, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkeme, davanın ferağat nedeniyle reddine karar vermiştir.Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:Y A R G I T A Y K A R A R IA) Davacı İsteminin Özeti
:Davacı, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, yıllık izin, ulusal bayram genel tatil alacaklarının tahsilini talep etmiştir.B) Davalı Cevabının Özeti
:Davalı, davanın reddini istemiştir.C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti
:Mahkemece, davacının davadan feragat etmesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.D) Temyiz
:Kararı davacı temyiz etmiştir.E) Gerekçe
:Dava 02.04.2010 tarihinde açılmıştır. Davacı kendisini vekille temsil ettirmektedir.Davacı asil 18.10.2010 tarihli 20.10.2010 havale tarihli dilekçesiyle davadan açıkça feragat etmiştir.Feragat dilekçesinden sonraki 30.11.2010 tarihli duruşmada taraf vekilleri duruşmaya katılmışlar ve tanık dinleme işlemleri gerçekleştirmiş, 200 TL yatırıldığında dosyanın rapor için bilirkişiye gönderilmesine karar verilmiştir. Bilirkişi davacının davasından feragat etmesi nedeniyle alacak hesabına yönelik rapor tanzim etmemiştir. 05.04.2011 tarihli duruşmada raporu taraflara tebliğ edilmiş taraf vekilleri raporu incelemek üzere süre talep etmişlerdir.Davacı vekili ... 18. İş Mahkemesinde biri işçilik alacaklarına yönelik olan bu dava yanında ████████ esas sayılı hizmet tespiti davası açtıklarını, davacı asilin kendileri bilgisi dışında hizmet tespiti dosyasına feragat dilekçesi vermek isterken işçilik alacakları için açtığı davaya hata sonucu verdiğini, hiçbir şekilde işçilik alacaklarından feragat etme iradesi bulunmadığını, feragat dilekçesinin işleme konulmamasına talep etmiştir. Aynı şekilde 01.04.2011 tarihli dilekçeyle davacı asil de hizmet tespiti dosyasından feragat edecekken yanlışlık sonucu işçilik alacağı dosyasından feragat ettiğini belirtmiş 17.11.2011 tarihli duruşmada beyanını tekrar ederek feragat dilekçesinin hizmet tespiti dosyasına konulmasını ve bu dosyada geçerli sayılmasını talep etmiştir.Mahkeme feragat talebinden vazgeçilmesinin davalı tarafından kabul edilmemesi nedeniyle davanın feragat nedeniyle reddine karar vermiştir.Bir davada taraflar; tasarruf ilkesinin doğal sonucu olarak, dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunma haklarına sahiptirler. Bu hak nedeniyle açtıkları bir davaya son vermeleri de mümkündür. Bu da üç şekilde olabilir ki; bunlar: Feragat, kabul ve sulhtür.Kural olarak feragattan dönülemez; ancak davacının, feragatinin bir maddi hukuk işlemi olması bakımından Borçlar Kanunun 23.ve devamı maddeleri uyarınca hata, hile ve ikraha dayalı olduğunu ileri sürmesi imkan dahilindedir.Bu hususu bir iptal davası, yani feragatin feshi davası olarak açabileceği gibi, davacı aynı dava içinde de feragatinin; hata, hile veya ikrah nedeniyle geçersiz olduğunu savunabilir. Bir başka anlatımla ayrıca dava açma zorunluluğu yoktur. ( Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6.baskı, Cilt:IV, Sayfa: 3645 vd. )Dosya içeriği ve toplanan delillerden davacının aynı Mahkemede ████████ E. Sayılı hizmet tespiti dosyasının bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı feragat iradesi açıklamasının hataya bağlı olduğunu, feragat edilmek istenen davanın hizmet tespiti davası olduğunu ileri sürmüş ve mahkemece buna itibar edilmemişse de, davalının işçilik alacaklarının varlığı ve ödendiğine ilişkin bir delil de sunulmamıştır. Diğer bir deyişle, haktan feragat için bir sebebin varlığı da iddia ve ispat edilmiş değildir. Dava açıldıktan sonra herhangi bir ödeme yapılmadan davacının davadan feragat edilmesi hayatın olağan akışına ve genel yaşam deneyimlerine aykırıdır.Davacı feragat dilekçesinin ████████ E. sayılı hizmet tespiti dosyasına konularak o davada geçerli sayılmasını da talep etmiştir. Hizmet tespiti davası işçilik alacağı açısından bekletici mesele sayılacağından davacının varsa alacaklarına bir an önce kavuşmak için bu davasının sonucundan feragat etmesi mümkündür. Ancak şunu da belirtmekte fayda vardır anayasal bir hak niteliğindeki sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden dolayısıyla hizmet tespiti davasından da feragat edilemez.Davacının aynı mahkemede biri alacak talebine yönelik ████████ E. diğeri hizmet tespitine yönelik ████████ E. sayılı davası bulunduğu, davacı asilin ████████ E.sayılı dosyaya ilişkin feragat dilekçesi vermek istediği ancak hataen ████████ yazdığı açıktır.Bu maddi ve hukuki olgulara göre feragatin hataya dayalı olduğu(Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E:██████████ K:█████████ T:10.02.2009; Yargıtay 14. Hukuk Dairesi E:█████████ K:█████████ T:04.07.2003) açıkça anlaşıldığından feragat dilekçesinin taraf iradesine uygun olarak hizmet tespiti dosyasına konularak, yargılamaya devamla yapılacak araştırmaya göre karar verilmesi gerekir.Açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazının kabulü ile hükmün bozulması gerekmiştir.F) Sonuç
:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 29.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.