kıymetli evraktan kaynaklanan çalıntı ve sahte imzalı çek bedelinden borçsuzluğun tespiti için açılan menfi tespit davası.

Kıymetli evraktan kaynaklanan çalıntı ve sahte imzalı çek bedelinden borçsuzluğun tespiti için açılan menfi tespit davası.

Özet: Bir şirket, çalındığını ve imzasının sahte olduğunu iddia ettiği 30.000 TL bedelli bir çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açmış, bankanın imza uyuşmazlığı nedeniyle ödeme yapmadığını, davalılarla ticari ilişkisi bulunmadığını ve çalıntı çekle ilgili savcılık soruşturması olduğunu belirtmiştir; davalılar ise iyi niyetli ciranta olduklarını ve yetki itirazında bulunarak davanın reddini talep etmiş, mahkeme yetki itirazını reddetmiş ve toplanan deliller ile bilirkişi incelemesi sonucunda, davaya konu çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olduğu yönünde bir ara tespit yapıldığı anlaşılmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2017

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin eski ortağı olan ...'de bulunan ve müvekkili şirkete ait olan 2 adet boş çek karnesinin █████/2017 tarihinde ...'in kullandığı ... Plakalı araç park halinde iken aracın camının kırılarak çalındığını, müvekkili şirket tarafından ... T.A.Ş. ... Şubesine çalınan çeklerin numarasının bildirildiğini, bu numaralar arasında bulunan ... numaralı çekin; █████/2017 tarihli, 30.000,00 TL bedelli ve keşidecisi .... A.Ş. olarak doldurularak ödemesinin yapılması için ibraz edildiğini, banka yetkilileri tarafından "Çekteki imza ile keşideci imza tutmadığından işbu çek işleme alınmamıştır.█████/2017" şerhinin düşüldüğünü, müvekkili şirketin ne davalı ..., ne lehtar olarak gözüken davalı ... ve ne de cirantalara herhangi bir borcunun bulunmadığını, lehtar hamil ve cirantalarla hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, çeklerin çalınmasına ilişkin olarak soruşturmanın ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası üzerinden devam ettiğini, müvekkili şirketin yetkililerinin ...ve ...olduğunu, dava dışı ... nolu çeke istinaden icra takibinin yapıldığını, icra takibine konu edilen çalıntı çekte keşideci müvekkil şirket unvanı yazılı olan bölümdeki imza ile müvekkil şirket yetkililerinin imzalarıın farklı olduğunu beyanla davanın kabulüne, ... çek numaralı ...Şubesine ait, █████/2017 tarihli, 30.000,00 TL bedelli, keşidecisi ...Tic. A.Ş. olarak gözüken çek ile ilgili müvekkili şirketin davalılara borcu olmadığının tespitine, tedbir kararı alınmaması nedeniyle ve/veya borcun ödenmiş olması halinde davaya istirdat davası olarak devam edilmesine, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarını saklı tuttuklarını, davalılar aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde ileri sürülen hususları kabul etmediklerini, davacı tarafça müvekkilinin de ciranta olduğu çekle ilgili olarak 'çalıntı' olduğundan bahisle menfi tespit davası açılmış ise de, müvekkilinin iyi niyetli ciranta durumunda olduğunu, kendisinin de mağdur durumda olduğunu, davacı taraf, her ne kadar çekin çalıntı olduğundan bahisle eldeki davayı açmış ise de, borcundan kurtulmak için böyle bir girişimde bulunmuş olabileceğinin de mahkemece dikkate alınması gerektiğini, davacı tarafın iddia ve söylemlerini kabul etmediklerini, bu hususta ispat yükünün davacıda olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı asıl ... cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, İstanbul Mahkemelerinin yetkesiz olduğunu, bu uyuşmazlığa davaya bakmaya yetkili mahkemelerin ikametinin bulunduğu ... Mahkemeleri olduğunu, hukuki menfaat yokluğundan ve husumet yokluğundan davanın reddini, tarafının yargılama giderlerine mahkum edilmemesini, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir

Davalı ...Tic. Ltd. Şti. 'ye yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi, yazılı bildirimde de bulunmadığından, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.

Mahkememizin █████/2018 tarihli ''Ön İnceleme Hazırlık Tutanağının'' (1) numaralı ara kararı ile; ''Davalı Adil Türkan hakkında açılan davanın işbu davadan tefriki ile ayrı bir esasa kaydına'' karar verilerek tefrik edilen dosyanın Mahkememizin ████████ Esas sayılı sırasına kaydedildiği tespit edilmiştir.

KANITLAR

... 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas, ... 16.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas, ... 23.İcra Hukuk Mahkemesi'nin... Esas, ... CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyaları UYAP üzerinden celbedilmiş, davacı şirketin yetkililerine ait imza örnekleri celbedilmiş, dava konusu çek aslı dosyaya kazandırılmış, taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve dosya ve çek üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizin █████/2028 tarihli duruşmasının (7) numaralı ara kararı ile: "Davalı ... vekilinin yetki itirazının diğer davalıların yerleşim yeri itibariyle mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmakla bu reddine" karar verilmiştir.

Mahkememizin █████/2023 tarihli duruşmasının (3) numaralı ara kararı ile ;"... davaya konu olan ... T.A.Ş ... Şubesine ait, .... çek numaralı, █████/2017 keşide tarihli, keşidecisi ...TİC. A.Ş olan ve 30.000,00-TL bedelli çekin keşidecisi olan ... TİC. A.Ş altında yer alan imzanın davacı şirket yetkilileri olduğu belirtilen ... ve ...'nın eli ürünü olup olmadığının tespiti için dosyanın Grafolog bilirkişi ...'e GÜNSÜZ tevdii ile rapor tanziminin istenilmesine" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda bilirkişi ... tarafından tanzim edilen █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Beyaz ışık ve değişik açılarda verilen ışık ışınları, yüksek çözünürlü (scanner) tarayıcı, bilgisayar analiz programları kullanılarak, grafolojik, grafometrik ve kaligrafik esaslar dahilinde yapılan mukayeseli incelemede;

İnceleme konusu çekteki keşideci imza ile ...'ya ait mukayese imzaları arasında yapılan karşılaştırmada; başlangıç hareketlerinde, ara gramalarda ve bitiş hareketlerinde farklılıklar görüldüğü, genel kabul görmüş karakteristik tanı unsurlarından; işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından değerlendirildiğinde; inceleme konusu çekteki keşideci imzanın ...'nın eli ürünü olduğunu gösterecek grafolojik uygunluk ve benzerlik saptanmadığı,

İnceleme konusu çekteki keşideci imza ile...'ya ait mukayese imzaları arasında yapılan karşılaştırmada; başlangıç hareketlerinde, ara gramalarda ve bitiş hareketlerinde farklılıklar görüldüğü, genel kabul görmüş karakteristik tanı unsurlarından; işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersin biçimi, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından değerlendirildiğinde; inceleme konusu çekfeki keşideci ...'nın eli ürünü olduğunu gösterecek grafolojik uygunluk ve benzerlik saptanmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin █████/2024 tarihli ara kararının (1) numaralı ara kararı ile; ''Dosyaya sunulan █████/2023 teslim tarihli bilirkişi raporunda tarafların imza asılları hariç ...'nın imza incelemesine ait mukayese belgesinin 1 adet olduğu, ...'nın ise mukayeseye esas alınabilecek hiçbir belgenin olmadığı, bununla birlikte davacı tarafın █████/2018 tarihli dilekçesi de nazara alındığında -birçok mahkemede dava açılması- mevcut bilirkişi raporunun ... ile ...'nın yeteri kadar medar-ı tatbik imza örneklerini içeren belge asıllarının olmaması nedeniyle hüküm kurmak için yeterli ve elverişli olmadığı anlaşılmakla DAVACI VEKİLİNE; ... ile ...'nın yeteri kadar medar-ı tatbik imza örneklerini içeren belge asıllarını dosyamıza sunması veya işbu belgeler bir mahkemede bulunuyor ise Mahkemeyi ve dosya esas numarasını bildirmesi için kendisine iki haftalık kesin süre verilmesine, şu aşamada ilgili şahıslar için yeteri kadar medar-ı tatbik imza örneklerini içeren belge asıllarının celbi için UYAP Entegrasyon ekranından sorgulama YAPILMAMASINA" karar verilmiştir.

Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; "Davacı vekiline; dosyanın geçirmiş olduğu safahat, davacı şirketin yetkilileri olduğu belirtilen .... ve...'nın ıslak imzalı belge asıllarının celbi için celselerdir müzekkereler yazılmasına karşın işbu dosyaya hiçbir belgenin kazandırılamadığı, usul ekonomisi ilkesi ve yargılamanın sürüncemede bırakılmaması, bununla birlikte bilirkişi incelemesi yapılması için kasada bekletilen diğer çeklerin kurumlardan tekraren istenildiği ve kendisinin de davacı şirketin yetkilileri olduğu belirtilen ... ve...'nın ıslak imzalı belge asıllarını dosyaya sunmadığı görülmekle kendisine davacı şirketin yetkilileri olduğu belirtilen ... ve ...'nın ıslak imzalı belge asıllarını dosyaya sunması iki haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde dosyadaki mevcut delillere göre değerlendirme yapılacağı ve işbu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının kendisine ihtarına (ihtar edildi)" karar verilmiş ve davacı vekiline Mahkememizce celse arasında yazılan müzekkerelerde elden takip yetkisi de verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit davasıdır.

HMK'nun 137.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının dava konusu çek nedeniyle davalılara borçlu olup olmadığı, dava konusu çek altındaki keşideci imzasının davacı şirket yetkililerine ait olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2.maddesi: ''Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.

Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.'' şeklindedir.

Yukarıdaki açıklamalar ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; eldeki davada davacı taraf, eski ortağı olan ...'de bulunan ve kendilerine ait olan 2 adet boş çek karnesinin █████/2017 tarihinde çalındığını, kendileri tarafından ... T.A.Ş. ... Şubesine çalınan çeklerin numarasının bildirildiğini, bu numaralar arasında bulunan ... numaralı çekin; █████/2017 tarihli, 30.000,00 TL bedelli ve keşidecisi ...Tic. A.Ş. olarak doldurularak ödemesinin yapılması için ibraz edildiğini, banka yetkilileri tarafından "Çekteki imza ile keşideci imza tutmadığından işbu çek işleme alınmamıştır.█████/2017" şerhinin düşüldüğünü, kendilerinin ne davalı ..., ne lehtar olarak gözüken davalı... ve ne de cirantalara herhangi bir borcunun bulunmadığını, lehtar hamil ve cirantalarla hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, davacı şirketin yetkililerinin ...ve ... olduğunu, dava dışı ... nolu çeke istinaden icra takibinin yapıldığını, icra takibine konu edilen çalıntı çekte keşideci davacı şirket unvanı yazılı olan bölümdeki imza ile davacı şirket yetkililerinin imzalarıın farklı olduğunu iddia etmiş, davalılar ise, davanın reddini savunmuştur. Dosyanın geçirmiş olduğu safahat ve duruşma tutanaklarında da görüleceği üzere davacı taraf diğer mahkemelerde imza örneklerinin bulunduğunu belirtmiş, Mahkememizce imza örneklerinin celbi için birçok defa müzekkere yazılmış, son olarak davacı tarafa elden takip yetkisi verilmiş ve fakat yeteri kadar imza örneği dava açılış tarihi baz alındığında geçen 8 yıllık sürede dosyaya kazandırılamadığı gibi davacı tarafça da sunulamamıştır. Bununla birlikte davacı tarafın bildirdiği dosyalar keza duruşma tutanaklarında yer alan tüm dosyalar aynı adliyede farklı mahkemelere ait dosyalar olmasına karşın davacı tarafça dosyaya imza örnekleri sunulmamıştır. Mahkememizce MK md.2, dosyanın geçirmiş olduğu safahat, usul ekonomisi ilkesi, Mahkememizin yukarıda detaylı olarak belirtilen ara kararları ve imza örneklerinin dosyaya sunulmaması/sunulamaması nedenleriyle ispat olunamayan davanın reddine, davalıların kötü niyet tazminatı taleplerinin ise yasal koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

H Ü K Ü M /

1-Davanın REDDİNE,

2-Davalıların kötü niyet tazminatı taleplerinin yasal koşulları oluşmadığından reddine,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 615,40-TL maktu karar ve ilam harcının davacılardan tahsiline, peşin alınan 512,33-TL harçtan mahsubu ile bakiye 103,07-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ...' e verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Davalılar tarafından yatırılan delil avansı ve yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,

7-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan delil avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin huzurunda, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ...

Hakim ...