2942 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti, tescil, faiz ve intifa hakkı uyuşmazlığında temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiştir. Bu karara karşı davacı idare, dahili davalı ve davalı intifa hakkı temsilcisinin yaptığı istinaf başvuruları, bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiştir. Bölge adliye mahkemesi, taşınmazın zemin ve yapı değerinin hesaplanmasında, emsal satış ve yıpranma payı esas alınarak belirlenen bedelin, kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranıyla işletilmesinin ve intifa hakkı sahibinin nemalardan yararlanmasının usul ve yasaya uygun olduğunu belirtmiştir. Davacı idare vekili, bölge adliye mahkemesinin bu kararını temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ Esas, █████████ KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Konya 7. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare ve dahili davalı vekilleri ile davalı ... temsilcisi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ..., 9... 4 66... parsel sayılı taşınmazın 5 numaralı bağımsız bölümünün kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalılarca verilmiş cevap dilekçesine dosya içerisinde rastlanmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve dahili davalı vekilleri ile davalı ... temsilcisi istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; rayiçe göre yüksek bedel belirlendiğini, emsal satışın hatalı seçildiğini, kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin uygulamasına karar verilmesinin hatalı olduğunu, depo edilen miktara faiz işletileceğinden mükerrer faiz durumunun söz konusu olduğunu, lehe vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.2. Davalı ... temsilcisi istinaf dilekçesinde özetle;intifa hakkı karar tarihinden 3 ay önce kurulduğundan bedelin taraflarına ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, davacının ilk aşamada bedelin ne kadarlık kısmını mülk sahibine ne kadarlık kısmını intifa sahibine ödeyeceği konusunda belge verememiş olduğunu ileri sürmüştür.3. Dahili davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; farklı bağımsız bölümlerde daha yüksek bedellere hükmedildiğini, bedelin artırılması gerektiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde bulunan arsa niteliğindeki dava konusu Konya ili, ..., .Mahalle Mahallesi 4 66... parsel sayılı taşınmazın 5 nolu bağımsız bölümün zemin değerinin; kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsalin (9... 4 66... parsel 3.Kat 11. Numaralı bağımsız bölümün 02.05.2017 tarih ve 45.000,00 TL bedelli satışı) satış değeri esas alınmak, her iki taşınmazın bedelsiz yola terklerinin yapılarak oluşması nedeniyle imar parseli olduğu kabul edilerek düzenleme ortaklık payı ilavesi veya eksiltmesi yapılmadan ve özellikleri belirtilerek yapılan karşılaştırma neticesinde 42.610,17 TL/m² birim fiyatı üzerinden; taşınmazda bulunan yapının değerinin ise sınıfının III B olarak kabul edildikten sonra yapıların yıpranma paylarına ilişkin oranları gösterir cetveller esas alınarak yapım yılına göre %40 oranında yıpranma payı düşülerek 2023 yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyet Cetvelinde belirtilen 9.000,000 TL üzerinden belirlenmek suretiyle toplam kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde, kamulaştırma bedelinin nemalarından intifa hakkı sahibi davalı ...'in yararlanmasına, intifa hakkı sona erdiğinde kamulaştırma bedelinin davalı tapu malikine ödenmesine karar verilmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık görülmemiş olup, kamulaştırma bedeline dava tarihinden geçerli olmak üzere kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz işletilmesi yönündeki İlk Derece Mahkemesinin değerlendirmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden, istinaf başvurularının esastan reddinre karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2.Arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak, üzerindeki yapıya ise aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/... başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön görülmemiştir.4.01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve ███████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun’un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrası iptal edilmiştir. Dava 01.08.2023 tarihinden sonra açılmıştır. Bu sebeple davanın açıldığı tarih nazara alınarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren mahkeme karar tarihine kadar Anayasanın 46/son maddesinde yer alan “…herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır.” hükmü nazara uyarınca faize hükmedilmesi yerindedir.5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.