danıştay 10. daire, sigortasız işçi çalıştırma sebebiyle uygulanan idari para cezasının, yetersiz polis tutanaklarına dayanması nedeniyle iptaline ilişkin bölge idare mahkemesi kararını onadı.

Danıştay 10. Daire, sigortasız işçi çalıştırma sebebiyle uygulanan idari para cezasının, yetersiz polis tutanaklarına dayanması nedeniyle iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararını onadı.

Özet: Danıştay, bir turizm şirketine emniyet denetimleri sonucunda sigortasız işçi çalıştırdığı iddiasıyla Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesilen yüklü idari para cezasının iptaline ilişkin bölge idare mahkemesi kararını onamıştır; bu kararda, idari para cezasının dayanağı olan polis tutanaklarının yeterli ve usule uygun şekilde düzenlenmediği, kurumun kendi denetim elemanları vasıtasıyla iş ilişkisini somut olarak ortaya koymadan ve yeterli inceleme yapmadan ceza uygulamasının hukuka aykırı olduğu belirtilerek, idari cezaların tesisinde somut ve yeterli kanıt arayışının önemi vurgulanmıştır.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVALI)

: ... Kurumu Başkanlığı

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI)

: ... Turizm Hayvancılık ve İnşaat Ticaret

Limited Şirketi

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN_KONUSU

:... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU

:Davacı tarafından, "..." unvanlı davacı şirkete ait otelde Kahramankazan İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince █████/2020, █████/2020 ve █████/2020 tarihlerinde yapılan denetimlerde tutulan polis tutanaklarına istinaden 54 işçinin sigortasız çalıştırıldığından bahisle bu işçilerin işe giriş ve işten çıkış bildirgeleri ile 2020 yılı Ağustos ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin süresi içinde Kuruma verilmemesi nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 819.331,20 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kahramankazan Şehit Ali İhsan Lezgi Sosyal Güvenlik Merkezinin... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda belirtilen yükümlülüklerin, işverenlerce yerine getirilmesi zorunluluğunun bulunduğu, söz konusu yükümlülüklere aykırı davranışların tespiti halinde aynı Kanun'un 102. maddesinde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı noktasında herhangi bir tereddütün bulunmadığı, uyuşmazlık bu yönüyle ele alındığında, Kahramankazan İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince farklı tarihlerde gerçekleştirilen denetimler esnasında davacı şirkete ait işyerinde aralarında konsomatris, garson ve işletmecinin yer aldığı 38 kişinin fiilen sigortasız olarak çalıştırıldığının tespit edildiği, bu kişilere yönelik ███████ dönemine ilişkin aylık prim ve hizmet belgesi ile sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin süresinde kuruma verilmesine ilişkin yükümlülüklerin davacı şirket tarafından yerine getirilmediğinin sabit olduğu, dolayısıyla sübuta eren eylemi nedeniyle davacı şirket hakkında idari para cezası verilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; yeterli ve usule uygun şekilde düzenlenmeyen polis tutanaklarına dayalı olarak idari para cezası verildiği, idarenin denetim elemanları vasıtasıyla yapılacak denetim ve düzenlenecek tutanak ve durum tespit raporuyla 54 işçi için davacıya ait işyerinde hizmet akdinin ve iş ilişkisinin varlığı somut şekilde ortaya konulmadan, yeterli inceleme ve araştırma yapılmaksızın düzenlenen dava konusu idari para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI

: Davalı idare tarafından, emniyet ekiplerince farklı tarihlerde gerçekleştirilen denetimler esnasında sigortasız işçi çalıştırıldığının tespiti üzerine tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI

: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ

:...

DÜŞÜNCESİ

: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,

2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,

3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)-KARŞI OY

Ankara ili, Kahramankazan ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan ve "..." unvanı ile Otel-Restorant alanında faaliyet gösteren davacı şirkete ait işyerinde Kahramankazan İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince gerçekleştirilen denetimler esnasında tanzim edilen ...tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı,...tarih ve ... sayılı tutanaklar ile bahse konu işyerinde 54 kişinin sigortasız olarak çalıştığının tespit edildiği, bu hususta gereğinin yapılması için durumun Kahramankazan İlçe Emniyet Müdürlüğünce Kahramankazan Şehit Ali İhsan Lezgi Sosyal Güvenlik Merkezine bildirilmesi üzerine ... tarih ve... sayılı işlem ile sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri ile ███████ dönemine ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin süresinde Kuruma verilmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 819.331,20 TL idari para cezası uygulandığı, anılan cezaya yönelik itirazın... tarih ve ... sayılı Komisyon kararı ile reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Sigortalılığın oluşması bir veya birden fazla işveren tarafından süreli veya belirsiz süreli zaman diliminde işverene bağlı iş görmeyi gerektiren bir olgudur. Belli bir zaman diliminde gerçekleştirilen hizmetin tüm günü kapsayabileceği gibi günün veya haftanın belli saatlerinde de gerçekleşmesi mümkündür. Önemli olan husus, düzenli bir hizmet görme ve çalışma ilişkisinin varlığıdır. Ayrıca iş yeri ortamında eylemli çalışmanın varlığının ortaya konulması sigortalı çalışmanın tespit edilmesi bakımından önemlidir.

Öte yandan; 5510 sayılı Kanun'un 59. maddelerinin 7. fıkrasında, diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatları gereğince iş yerinde yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler sırasında çalıştırılanların sigortalı olup olmadığını da tespit ederek, sigortasız çalışanları Kuruma bildirmek zorunda oldukları, Kurumun bu bildirimleri esas almak üzere gerekli yasal işlemi yapacağı hükmüne yer verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, 5510 sayılı Kanun'un 59. maddesi uyarınca Emniyet birimleri tarafından usulüne uygun olarak yapılan denetimler sonucunda düzenlenen tutanaklarda iş yerinde konsomatris olarak çalışan bayanların listelerinin bulunması, listelerdeki bayanların farklı tarihli denetimlerde birden fazla tespit tutanağında tekraren yer alması, kasiyer olarak çalışan ...'nin "görevlerinden birinin kons olarak çalışan bayanların masalarda içmiş oldukları içecekleri karpit ismi verilen çizelgeye kaydetmek olduğunu" beyan etmesi hususları dikkate alındığında bu listelerde ismi bulunan ve farklı tarihlerde yapılan denetimlerde iş yerinde fiilen bulundukları tekraren tespit edilen söz konusu kişilerin davacı şirkete ait iş yerinde çalıştıkları sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda belirtilen işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri ile aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesine ilişkin yükümlülüklerin, davacı tarafından yerine getirilmediği anlaşılmakla, davacı şirkete uygulanan idari para cezasının ve ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddi yolundaki kararının hukuka uygun olduğu, temyize konu kararda ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği oyu ile aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.