2942 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırma bedeli tespiti ve taşınmazın tescili davasında objektif değer artışı, faiz ile vekalet ücreti ihtilaflarının temyiz incelemesi.
Özet: Çanakkalede bulunan bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, bu kararı her iki tarafın istinaf etmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafların istinaf başvurularını esastan reddederek kamulaştırma bedelinin ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizin yerinde olduğuna hükmetmiş, davacı idarenin kamulaştırma bedelinin yüksek olduğu ve faiz uygulamasının hatalı olduğu gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı yaptığı temyiz başvurusu üzerine dosya Yargıtay önüne gelmiş olup, temyiz dilekçesinin kabulü sonrası arazi niteliğindeki taşınmazın değerlendirilmesinde gelir metodunun esas alınması gibi usuli ve esasa ilişkin konular incelenmektedir.
MAHKEMESİ: Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Yenice (Çanakkale) Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ile yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Çanakkale ili, ... ilçesi, ... köyü 1449 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazımızın kamulaştırma bedelinin kanun, uygulamalar ve gerçek unsurlar esas alınarak gerçek değerin tespiti ile kamulaştırma bedeline el koyma tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın metrekare birim bedeli ve kamulaştırma bedelinin gerçek değerinin çok üzerinde hesaplandığını, objektif değer artışını kabul etmediklerini arta kalan parseldeki değer azalışına da itiraz ettiklerini, kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, zira Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrası faiz yönünden kanunda boşluk olduğunu, faiz yönünden verilen kararın hukuki dayanağının olmadığını, davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin de hatalı olduğunu, bu sebeplerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun dayanaktan yoksun ve denetlenebilir nitelikte olmadığını, rapordaki aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, objektif değer artışı ve değer azalış oranın az olduğunu, kararın kaldırılarak kanunda öngörülen şekilde taşınmazın gerçek değerinin tespiti ile kamulaştırma bedeline hangisi önce ise hukuki ve fiili el koyma tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz tapuda tarla vasfı ile kayıtlı olup, dosyaya celp edilen belgelere göre de taşınmazın arazi olarak nitelendirilmesinin doğru olduğu , hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporu, dosyadaki bilgi ve belgelerle denetlendiğinde; raporda hesaplamalara esas alınan münavebe ürünlerinin ve ilgili verilerin dosyaya kazandırılan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün dava yılına ait olan resmî verileriyle uyumlu olduğu, dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre belirlenen objektif değer artırıcı unsur oranlarının yerinde olduğu, belirlenen kamulaştırma bedellerinin de adil ve hakkaniyete uygun olduğu, iptal kararı sonrası açılan somut davada kamulaştırma bedeline dava tarihinden karar tarihine kadar yasal faiz uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, davanın niteliği gereği davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek ve dava tarihinden itibaren faiz uygulanmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.3. 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve ███████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun’un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrası iptal edilmiştir. Dava 01.08.2023 tarihinden sonra açılmıştır. Bu sebeple davanın açıldığı tarih nazara alınarak kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davalarında kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren mahkeme kararının tarihine kadar Anayasa’nın 46/son maddesinde yer alan; “…herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır.” hükmü nazara alınarak İlk Derece Mahkemesince faize hükmedilmesi yerinde olup kamulaştırma bedeline kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiz işletilmesi gerekirse de temyiz edenin sıfatı nazara alınarak yasal faiz işletilmesi eleştirilmekle yetinilmiştir.4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.