Ticaret Mahkemesinde görülen, taşeron sözleşmesinden kaynaklanan, daire yerine ekskavatör devri sonrası ifa edilmeyen hafriyat işleri nedeniyle açılan belirsiz alacak davası.
Özet: Davacı, davalı ile aralarındaki hafriyat işi taşeron sözleşmesindeki daire devri taahhüdünün daha sonra bir ekskavatör devri karşılığında davalının 77.000 TL değerinde hafriyat işi yapma yükümlülüğüne dönüştüğünü, ancak davalının bu işi süresinde yerine getirmediğini iddia ederek, ekonomik koşullar nedeniyle güncel değeri bilirkişi raporuyla 532.165,00 TL olarak belirlenen bu iş bedelinin ticari faiziyle tahsilini talep etmiş; davalı ise davanın hukuki yarardan yoksun olduğunu, kendi üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini ve davacının kötü niyetli olduğunu savunmuştur.
T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ███████
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANANT.C....2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: müvekkili ile davalı arasında 07.01.2020 tarihinde imzalanan "Taşeron Sözleşmesi" ile davalının belirli inşaatların hafriyat işlerini yapmayı taahhüt ettiğini, sözleşme uyarınca müvekkilinin toplam 390.000,00 TL ödeme yapacağını, bunun 80.000,00 TL'sinin nakit, kalan 310.000,00 TL'sinin ise ... .... .... Nolu dairenin devri ile karşılanacağını, müvekkilinin peşinat ödemelerini yaptığını, tarafların daha sonra yaptıkları görüşmeler neticesinde davalının talebiyle daire yerine dava dışı ... İnşaat'a ait 34.001413088 plakalı Hidromek Ekskavatörün devrinin kararlaştırıldığını, bu hususun 17.07.2020 tarihli sözleşme ile düzenlendiğini, davalının bu sözleşme karşılığında daire devrinden feragat ettiğini ve 50.000,00 TL ile ekskavatör satış faturasının KDV tutarı olan 27.000,00 TL'ye denk gelecek şekilde toplam 77.000,00 TL tutarında hafriyat işi yapmayı üstlendiğini, birim fiyatların kamyon için 320,00 TL, kırıcı kepçe saati için 350,00 TL olarak sabitlendiğini, ekskavatörün devrinin 02.12.2020 tarihli satış sözleşmesi ile yapıldığını, davalının teslim aldığı ekskavatörün hasarsız olduğunu ve borcu olmadığını beyan ettiğini, ancak davalının kendisine düşen 77.000,00 TL'lik hafriyat işini süresi içerisinde ifa etmediğini, müvekkilinin ihtar çekmesine rağmen borcunu yerine getirmediğini ve hatta borcu olmadığını iddia ettiğini, bu sebeple davalı firmanın kötü niyetli olduğunu ve sebepsiz zenginleşme saikiyle hareket ettiğini, güncel ekonomik koşullar nedeniyle sabitlenen birim fiyatların değerinin eridiğini ve ifa edilmesi gereken işin güncel bedelinin hesaplanması gerekliliğini, bu sebeple belirsiz alacak davası olarak şimdilik 100,00 TL'nin ticari faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle
: Davacı vekilinin dava dilekçesinde taraflar arasında 07.01.2020 tarihinde hafriyat yapımına dair bir taşeron sözleşmesi imzalandığını, davacının 390.000,00-TL ödeme taahhüdü üstlendiğini, bunun 80.000,00-TL nakit ödendiğini ve kalan kısım için daire devri taahhüt edildiğini, sonrasında daire yerine 17.07.2020 tarihli sözleşme ile Hidromek Ekskavatör devrinin kararlaştırıldığını, bu yeni sözleşme uyarınca davalının 50.000,00-TL ve Ekskavatörün KDV tutarı olan 27.000,00-TL karşılığında hafriyat işi yapmayı üstlendiğini, 11.01.2024 tarihli ihtarnameye rağmen işin yerine getirilmediğini ve bu sebeple bilirkişi incelemesi ile hesaplanacak ticari faiziyle birlikte şimdilik 100,00-TL'nin tahsilini talep ettiğini beyan ettiğini, ancak davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, zira iddia edilen gecikme süresi ve fatura bedelinin objektif olarak belirlenebilir olduğunu, davacının işin başka bir taşeronca yapıldığı iddiasına ilişkin belge sunamadığını, müvekkilinin 11.01.2024 tarihli ihtarnamede belirtilen ifa yeri ve tarihinin doğru olmadığını, müvekkilin 22.06.2023 tarihinde 51934/4 parsel için başka bir sözleşme ile işi eksiksiz yerine getirdiğini, dolayısıyla davacının kötü niyetli olduğunu ve davanın reddini, ayrıca HMK'nın 329. maddesi gereğince davacının kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesini talep ve beyan etmiştir.█████/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; sözleşmede yapılan değişiklik ile davalı şirkete yapılacak 77.000,00-TL fazla ödemenin hafriyat işleri birim fiyatı, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarında yapılan değerlendirmede; hafriyat m³ maliyetinin; kazması, yüklemesi ve döküm sahasına nakliyesi dahil olmak üzere; Temmuz 2020 tarihi itibariyle 28,26- TL/m3, dava tarihi Temmuz 2024 tarihi itibariyle hafriyat m³ maliyeti kazması, yüklemesi ve döküm sahasına nakliyesi içinde 195,29-TL/M3 olduğu, davacı şirket tarafından yapılacak 77.000,00-TL'lik fazla ödemenin hafriyat birim fiyatının dava tarihi ve rapor tarihi itibari ile karşılığının; sözleşme tarihine karşılık gelen hafriyat miktarının; 77.000TL /28,26-TL/m3- 2.725-m3 hafriyat olacağı, elde edilen hafriyat iş değerinin █████/2024 dava tarihi itibari ile parasal değerinin; 2.725-m2 x195,29 TL/m3=532.165,00-TL olduğunun hesap edildiği bildirilmiştir.█████/2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; yapılan itirazların kök rapordaki görüş veKanaatleri değiştirecek mahiyette olmadığı anlaşılmış olup bu doğrultuda; taraflar arasındaki sözleşme gereği davalı şirket tarafından davacıya yapılması kararlaştırılan 77.000,00-TL tutarlı hafriyat imalatının fiyatının, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları göz önünde bulundurularak yapılar hesaplaması sonucunda; sözleşme tarihine karşılık gelen hafriyat miktarının; 2.725-m3 olacağı, Hafriyat iş değerinin █████/2024 dava tarihi itibari ile parasal değerinin 532.165,00-TL olacağı bildirilmiştir.Davacı vekili █████/2025 tarihli talep artırım dilekçesinde özetle; talep artırım dilekçelerinin talebimizin kabulü ile ifa edilmeyen borç bedelin için 532.165 TL’nin işleyecek ticari faiz ile birlikte taraflarına ödenmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Tanık Dursel YİĞİTCANLI katıldığı oturumda beyanında "ben davacı şirkette 16 yıldır finans görevlisi olarak çalışmaktayım, davalı taraf mutlu mahallesinde bulunan inşaatımıza yönelik harfiyat işimizi yapacaktı, bunun karşılığında bir adet daire ve bir miktar nakit ödemesi yapacaktık, ödemeleri yaptık, ancak daireyi istemediğini, bunun yerine iş makinesini almak istediğini söyledi, yeni bir sözleşme ile iş makinesi ve TL karşılığında şeklinde anlaşma yaptık, iş makinesini alıp üzerine para verecekti, bu para yerine bizim adımıza harfiyat işi yaparak borcunu ödeyecekti, hem parasını ödemedi, hem harfiyat işini yapmadı ve hesabı açıkta kaldı, taşeronlar ile ödemeleri ben yaptığımdan olaya vakıfım," şeklinde beyanda bulunmuştur.Tanık Nihat ÇATAK katıldığı oturumda beyanında "Davacı şirket yetkilisi ile baba tarafından akrabayım, tanıklık yapmak istiyorum, benim babam ile davacı şirket yetkilisinin babası amca oğludur, ben Ahmet Türkmen ile davacı firmanın yetkili kişisi olan Selehattin Çalpan ile ben tanıştırdım, 280.000,00 TL üzerinden binanın harfiyat işini davalı firmanın yapması hususunda anlaştılar, bende yanlarındaydım, daha sonra iş bittikten sonra Ahmet Türkmen'e bir daire verilecekti, ancak daha sonra bu anlaşmadan vazgeçilerek bir iş makinesinin verilmesi hususunda anlaştılar, bende yap sat işi yapıyorum, Selahattin Çalpan'ın Ahmet Türkmen'den 50.000,00 TL alacağı varmış, ben Ahmet'i arayıp bu 50.000,00 TL'yi benim harfiyattan düşelim dedim, Ahmet de bana : "Biz onunla hesabımızı kapattık, ben ona fatura kestim diyerek benim talebimi reddetti, benim diyeceklerim bu kadardır. .dediDavalı vekilinin talebi üzerine tanığa soruldu: ben bu 50.000,00 TL hususunda Selehattin Bey ile görüştüm, o bana 50.000,00 TL için Ahmet'i ara, senin harfiyattan düşülsün dedi, ben bunun üzerine Ahmet'i aradım," şeklinde beyanda bulunmuştur.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
:Dava, hafriyat hizmeti veren davalı ile davacı tacir arasında akdedilen sözleşme kapsamında tarafların edimlerini eda edip etmediği, davalının sözleşmeye aykırı davrandığının kabulü halinde ifa etmediği hafriyat işinin dava tarihi itibarıyla değerinin davacı yanca talep edilebilip edilemeyeceği noktalarında temerküz etmektedir.Âkitler arasında █████/2020 tarihli hafriyat işine dair sözleşme tanzim edilmiştir. Bu sözleşme daha sonra █████/2020 tarihli ek sözleşme ile revize edilmiştir. İşbu ek sözleşmede “…üstüne 50.000,00 TL ve ayrıca keseceğimiz fatura KDV’siz ile birlikte toplam bedelin ödemesi ileri bir tarihte yapılacak olan hafriyat işleri karşılığında yapılacaktır.” klozu bulunmaktadır.Bu kloza göre hafriyat işinin nerede yapılacağına dair karar verme yetkisi davacı iş sahibindedir.Anılan hafriyat işinin ek sözleşme tarihindeki değeri 77.000,00 TL’dir. Kamyon ve kırıcı kepçe ücretleri bu sözleşme ile sabit fiyat olarak öngörülmüştür.Davalının edimini ifa etmemesi sebebiyle davacı işi başkasına yaptırmıştır. Mealen davacı sözleşmeyi feshetmiştir.Her ne kadar davalı yan davacının gösterdiği yerde evvelce zaten başka bir sözleşme kapsamında hafriyat işi yaptıklarını savunmuşsa da buna dair sunduğu evrak ispata yeterli görülmemiştir.Olaya, mevzuata ve denetime uygun olduğu cihetiyle Mahkememizce de itibar edilen bilirkişi raporunda 77.000,00 TL tutarındaki hafriyat işinin dava tarihi itibariyla karşılığının 532.165,00 TL olduğu görülmüştür.Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde mütemerrit borçlu karşısında alacaklının seçimlik haklarını düzenleyen 6098 sayılı TBK’nın 125/2.maddesine göre alacaklı borcun ifa edilmemesinden dolayı uğradığı zararları isteyebilecektir. Bu minvalde somut uyuşmazlıkta davacı ifa edilmeyen hafriyat işinin dava tarihindeki TL karşılığını talep edebilecektir.Temerrüde gelince
:Aynı Kanun’un 117.maddesine göre muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.Somut uyuşmazlıkta davacının ihtarının davalı yanca ne zaman tebellüğ edildiği belli olmadığından davalının cevabi ihtarnamesinin tarihi olan █████/2024 tarihinde davacının ihtarına muttali olduğu kabul edilerek işbu tarih temerrüt tarihi kabul edilmiştir.Her ne kadar davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı belirtilmişse de anılan işin dava tarihindeki parasal karşılığının davacı yanca hesaplanması ondan beklenemeyeceğinden davada hukuki yarar vardır.Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:1-Davanın KABULÜ İLE, 532.165,00 TL'nin █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Alınması gerekli 36.352,19 TL harçtan peşin ve tamamlama harcı olarak alınan toplam 9.527,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 26.824,59 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan toplam 9.527,60 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 85.146,40 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan 23.640,90 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip 221233¸Hakim 122218¸