istanbul 12. asliye ticaret mahkemesinde görülen alacak davası, satın alınan vinç kancasında kaynakla gizlenmiş kılcal çatlaklar nedeniyle oluşan gizli ayıp ve meydana gelen zararın tazmini talebi üzerine değerlendirilmiştir.

İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen alacak davası, satın alınan vinç kancasında kaynakla gizlenmiş kılcal çatlaklar nedeniyle oluşan gizli ayıp ve meydana gelen zararın tazmini talebi üzerine değerlendirilmiştir.

Özet: Davacı tarafça, davalıdan satın alınan vinç kancasının imalat aşamasında kaynakla doldurulmuş kılcal çatlaklar gibi gizli ayıplar taşıması nedeniyle dört yıl sonra kırılması ve maddi zarara yol açması üzerine başlatılan alacak davasında, yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporları sonucunda, ürünün standartlara uygun olmadığı, kancadaki kaynak işleminin gizli ayıp teşkil ettiği ve davacının talep ettiği üzere toplam zarar bedelinin belirlenen faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilmesi gerektiği yönünde bir kanaate varılmıştır.

T.C.

İSTANBUL

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:███████

DAVA

:Alacak

DAVA TARİHİ

:█████/2012

KARAR TARİHİ

:█████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle

: müvekkili ile davalı arasında imzalanan sipariş mektup doğrultusunda iki adet vinç kantarının alındığını, faturalar mukabilinde toplam 21.367,27 TL ödemenin yapıldığını, 25.09.2006 tarihinde sözleşme kapsamında teslim alınan kantarın 25.12.2006 tarihinde teslim edildiğini, üretim alanında kullanılırken 29.09.2010 tarihinde kantara takılı kancanın kırılması neticesinde asılı olan rulonun aparatı ile zemine düşerek hasara neden olduğunu, kantar da gizli ayıp bulunduğunun tespit edildiğini, yapılan incelemede çatlak olduğunu, döküm boşuluğunun kaynak ile doldurulduğunun tespit edildiği, ihtar keşide edilidiği, verilen cevapta hatayı kabul etmediklerini, her iki kantardaki arıza ve ayıp nedeniyle ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı D.İş dosyası ile tespit yapıldığını, yapılan tespit de kancanın çatlağının kaynak ile doludurulmasında olayın meydana geldiği, kılcal çatlak bulunduğu, kancanın ayıplı olduğunun tespit edildiğini, hasar bedelinin toplam 40.713,19 TL olarak tespit edildiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalıdan satın alınan 2 adet elektoronik vinç'in toplam bedeli 21.367,27 TL ve meydana gelen 40.713,19 TL zararın toplam olarak 62.080,46 TL nin olay tarihi olan 29.08.2010 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline, masarf ve ücreti vekalete hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle

: davacı şirketin 2006 yılında satın aldığı kancayı 29.9.2010 tarihine kadar 4 yıl süre ile sorunsuz kullandığı, bu tarihte kullanıcı hatasından meydana gelen hasan üretim hatasına ve gizli ayıba bağlayarak davalı şirkete başvurduğunu, davacının yaptığı başvuruyu ... Aslîye Ticaret Mahkemesi tarafından yapılan tek taraflı tespite dayandırdığım, kendilerinin bu rapora itirazlarını ve eksiklikleri bildiren dilekçelerini mahkemeye sunduklarım, bilirkişi raporunun davacı tarafın açıklamaları doğrultusunda tek yanlı olarak bilgilendirilmeleri ile taıızinı edildiğini, bu raporda ... vinçleri konusunda inceleme yapılmadan verilen bilgiler doğrultusunda rapor düzenlendiğini, tespit konusu kancaların tek parça malzemeden sıcak dövme yöntemi İle üretildiği, bilirkişi raporunda belirtilen "kancanın sırt kısmında oluşan çatlakların kaynak dikişi ile doldurulduğu görülmüştür" açıklamasının da bu hususu doğruladığım, kaynak dikişi görülen kısmın, sıcak dövme sırasında oluşan çıkıntılar olduğunu, gizli ayıbın olmadığım bu şekilde bir çatlak olması halinde gözle fark edileceğinden gizli ayıp olamayacağını, dava konusu vincin birçok ülkede kullanıldığı, davacının kanca gözlemesinin ve varsa kusurlarını zamanında bildirmesi gerektiğini bu tür aletlerin düşmeye ve çarpmaya karşı korunması gerektiğini dört yıl sonra ortaya çıkan bu durum için gizli ayıplan bahsedilmeyeceğini zaman aşımı itirazlarının olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibari ile; alacak davasıdır.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.

Bozma öncesi ... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi heyeti ...'den alınan █████/2014 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Sıcak dftvme yöntemi ile üretilen kancanın kılcal çatlakların varlığı ve sırt bölgesine yapılan bir kaynak işleminin varlığı görülmekledir. Kaynağın, imalat sırasında oluşmuş kılcal çatlak vb. gibi hataların giderilmesi amacı ile gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Kanca gövdesine (malzemesine) kaynak İşlemi yapılması bu konu ile ilgili standartların kabul etmedikleri bir işlemdir. Bu sebeple dava konusu ürün standarda uymamaktadır. Davaya konu olan kancada ve kaynak işlemi yapılmasının gizli ayıp olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Kırılmayan kancada da yapılan muayene sonucu kılcal çatlakların görüldüğü, kullanılması halinde daha büyük zararlara neden olabileceği ihtimaline karşı kullanılmamasının hayatın olağan akışına uygun görülmüştür.12.04.20)1, 06.11.2012 ve 12.04.2ü!3 tarihli bilirkişi raporları dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde tazminat miktarının 62 673,12 TL olduğu belirlenmiş, ödeme tarihi ile dava tarihi arasında 62.673,12 TL ye, 11.251,95 TL değişen oranlarda ticari faiz tahakkuk edeceği hesaplanmış olup, hesaplama şekli yukarıya kaydedilmiştir." şeklinde rapor ibraz etmişlerdir.

Kaldırma ilamı öncesinde bilirkişi raporları alınmış ve mahkememizin █████/2015 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile 'Gerekçesi ekli kararda gösterildiği üzere dava konusu edilen kancaların iadesi ile davanın kabulüne, 21.367,27 TL mal bedeli de 40.713,19 TL zarar ile toplam 62,080,46 TL alacağın davalıdan tahsiline, bu bedelden 21.367,27 TL sine dava tarihi itibari ile, 40.713,19 TL sine 25.11.2010 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,' şeklinde karar verilmiştir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin █████/2015 tarih, █████████ Esas, ██████████ Karar sayılı ilamı ile 'Somut olayda, Dava, ayıplı mal satımı iddiasına dayalı alacak talebine ilişkindir. Mahkemece alınan raporlar çelişkili olup, son rapora istinaden sonuca gidilmiştir. Ayrıca davalı tarafın bilirkişi raporlarına itirazları somut olarak değerlendirilmemiştir. Dolayısıyla dava konusu kantar ve sacın yerinde incelenerek, gerektiğinde labaratuvar ortamında da inceleme yapılması sonucu kantarda üretim hatasının bulunup bulunmadığı, zararın meydana gelmesinde müterafık kusurun bulunup bulunmadığı, hasarın sadece kancada oluşması nedeniyle ana makinanın çalışır vaziyette olup olmadığı, kancanın değiştirilmesi halinde makinanın çalışır vaziyete gelip gelmeyeceğinin de tespitinin yapılması için yeni bir bilirkişi kurulundan rapor alınarak davalı itirazları da değerlendirilmek suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetsizdir. Ayrıca kabule göre de zarara uğrayan sacın hasarlı hali ile değerinin tazminat miktarından mahsup edilmemesi doğru olmamıştır.. ' gerekçesiyle mahkememiz kararı kaldırılarak mahkememize gönderilmiş, mahkememizin ... Esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Bozma sonrası yeni esas numarası alan mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında █████/2019 tarihli duruşma ara kararı gereğince dosyanın bilirkişilere tevdine karar verilmiş, dosya bilirkişilere teslim edilmiştir.

Bozma sonrası ... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi heyeti ...' dan alınan 01.08.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Bilirkişi raporlarında ortak görüş kancanın kırılması sonucu çelik saç rulo yüksekten düşerek hasara uğradığı, kırılmanın kancanın üretim hasından kaynaklandığı, hataya yüzeydeki çentik ve iç yapısındaki çatlakların sebep olduğu, Davalı taraf somut delile dayanılmaksızın temsilcisinin veriği kataloğ bilgilerine dayalı savunma yaparak üretim hatası olmadığını iddia etmiş, ancak bilirkişi raporları ile bu iddia arasında bir uyum tespit edilemediği için iddialar doğrulanamamış, Davacı tesisinde, dava konusu kantar ve saç yerinde incelenmesi sonucu, kantarın bulunduğu kaldırma aparatının sağlam olduğu, sadece kancasının kırıldığı, Kantarın sadece kırılan kancasında üretim hatasının bulunduğu, Kantar kancası oluşan hasar sebebiyle kırılarak ve 23360 kg çelik saç yüksekten düşerek hurda olduğu, hurda sacın 01.08.2022 tarihi itibarıyla 73.818,TL değerinde olduğu, Kancada meydana gelen kırılma ana marinanın çalışmasını etkilemediği," şeklinde rapor sunmuşlardır.

Taraf vekillerinin beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi sonucunda ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, dosya ek rapor için bilirkişilere ek rapor hazırlamaları için görevlendirilmiştir.

Bozma sonrası ... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi heyeti ...' dan alınan 13.12.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: " Kancanın kırılma sebebi kök raporda ayrıntılı olarak açıklandığı, kırık kesitinde şekil değişikliği olmadığı, mikro yapısında da yorulma damarlanın mevcudiyeti görülmediği için yorulma kırılması olamayacağı, kırılmanın kullanıcı hatasından da kaynaklanmış olamayacağı, AB Direktiflerine göre yapılması gereken peryodik kontroller kantar göstergesinin gösterdiği değerin doğruluğu içindir. Eğer kaldırılan çelik ruonun gerçek ağırlığı ile kantarın gösterdiği ağırlık, kabul edilebilen hata sınırları aralığında bir değeri gösteriyorsa kullanılabilir, değilse kullanılamaması gerekecektir. Bu kontroller sonucu kaldırma için kullanılan ... markalı kantarın kancası beyan edilen taşıma yük kapasitesi için olmayıp, taşıdığı yükünü doğru gösterip göstermediğinin belirlenebildiği, Kaldırma apara tının ağırlığı, kancanın ve krenin tasarımlarındaki emniyet ve güvenlik katsayısının azalmasına sebep olamayacağı, taşıma kapasitesinin üzerine çıkaramayacağı için kancanın kırılmasına neden olamayacağı, Dava tarihi itibarıyla hasarlanan 23360 kg çelik rula sacın 09.02.2012 tarihindeki değeri 7.135,00 TL olduğu," şeklinde ek rapor sunmuşlardır.

Kaldırma ilamı öncesinde bilirkişi raporları alınmış ve mahkememizin █████/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile '1- Davanın kısmen kabulü ile, dava konusu edilen kancaların iadesi ile 21.367,27 TL mal bedeli ve 33.578,19 TL zarar ile toplam 54.945,46 TL alacağın davalıdan tahsiline, bu bedelden 21.367,27 TL’sına dava tarihi itibari ile, 33.578,19TL sine 25.11.2010 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, şeklinde karar verilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████/2024 tarih, █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamında '.... 03.10.2016 tarihli bozma ilamı ile dava konusu kantar ve sacın yerinde incelenerek, gerektiğinde labaratuvar ortamında da inceleme yapılması sonucu kantarda üretim hatasının bulunup bulunmadığı, zararın meydana gelmesinde müterafık kusurun bulunup bulunmadığı, hasarın sadece kancada oluşması nedeniyle ana makinanın çalışır vaziyette olup olmadığı, kancanın değiştirilmesi halinde makinanın çalışır vaziyete gelip gelmeyeceğinin de tespitinin yapılması için yeni bir bilirkişi kurulundan rapor alınarak sonuca varılması gerektiği belirtilmiştir. Mahkemece bozmaya uyulmuş kantarın bulunduğu kaldırma aparatının sağlam olduğu, sadece kancasının kırıldığı, kantarın sadece kırılan kancasında üretim hatasının bulunduğu, ana makinada bir hasarın oluşmadığı, makinanın çalışmamasına sebep olmadığı tespit edilmiş olmasına rağmen kanca bedeli tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken makine bedeline hükmedilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. ' gerekçesiyle kaldırılarak mahkememize gönderilmiş, mahkememizin ... Esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Bozma sonrası yeni esas numarası alan mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında █████/2025 tarihli duruşma ara kararı gereğince bozma dosyanın önceki makine mühendisi bilirkişi ...'a tevdi ile bozma kapsamında rapor alınmasına karar verilmiş olup, dosya bilirkişiye teslim edilmiştir.

Bozma sonrası ... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi, ... 'dan alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle : "Dava konu ... Vinç kancanın teknik özellikleri: Kodu: (HL 03-30 ton) Malzemesi: ... ıslah çeliği, Amerikan 4140 standardındaki çeliğin EN normunda karşılığı ... DIN normundaki karşılığı 1.7225 ve Japon JIS standardındaki karşılığı SCM 440' dir. Kaldırma Kapasitesi: 30 ton olarak belirtildiği; Yapılan piyasa araştırması sonucunda davaya konu vinç kancası fiyatının KDV dahil 35.000 TL olacağı kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunduğu görüldü.

Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuşlardır.

Rapora karşı beyan ve itirazların değerlendirilmesi sonucunda dosya bilirkişiye ek rapor için görevlendirilmiş olup, dosya teslim edilmiştir.

Bozma sonrası ... esas sayılı dosyasında bilirkişi ... 'dan alınan █████/ 2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle : █████/2025 tarihli ek raporda davaya konu vinç kancası fiyatının KDV dahil 35.000 TL olacağı kanaatine varılmıştır. Davaya konu kancanın dava tarihinde değerinin hesaplanmasının Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişi'si tarafından yapılmasının daha uygun olacağı kanaatinde olup, Sayın Mahkeme'nin █████/2025 tarihli duruşma tutanağı doğrultusunda; Türkiye Cumuriyeti Merkez Bankası enflasyon hesaplamasında, dava tarihi itibariyle davaya konu kancanın 2.223,95 TL olacağı," şeklinde ek rapor ibraz etmiştir.

Somut olayda, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████/2024 tarih, █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, kantarın bulunduğu kaldırma aparatının sağlam olduğu, sadece kancasının kırıldığı, kantarın sadece kırılan kancasında üretim hatasının bulunduğu, ana makinada bir hasarın oluşmadığı, makinanın çalışmamasına sebep olmadığı tespit edilmiş olmasına rağmen kanca bedeli tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi sebebiyle dosyanın bozulduğu anlaşılmış, bilirkişiden alınan rapor doğrultusunda ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, kancanın kırılması sonucu çelik saç rulonun yüksekten düşerek hasara uğradığı, kırılmanın kancanın üretim hasından kaynaklandığı, hataya yüzeydeki çentik ve iç yapısındaki çatlakların sebep olduğu, davacı tesisinde, dava konusu kantar ve saç yerinde incelenmesi sonucu, kantarın bulunduğu kaldırma aparatının sağlam olduğu, sadece kancasının kırıldığı, kantarın sadece kırılan kancasında üretim hatasının bulunduğu, kantar kancası oluşan hasar sebebiyle kırıldığı ve 23360 kg çelik sacın yüksekten düşerek hurda olduğu, hurda sacın 09.02.2012 tarihindeki değerinin 7.135,00 TL olduğu, kancada meydana gelen kırılmanın ana makinenin çalışmasını etkilemediği, raporlar arasındaki çelişkinin giderildiği ve tarafların somut itirazlarının karşıladığı anlaşılmakla dava konusu kancanın bedeli olan 2.223,95 TL ile davacının sacın hurdaya dönüşmesi sebebiyle uğramış olduğu zarardan bozma ilamı doğrultusunda sacın hurda değeri düşüldükten sonra kalan 33.578,19 TL'nin davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Davanın kısmen kabulü ile, dava konusu edilen kancaların iadesi ile 2.223,95 TL kanca bedeli ve 33.578,19 TL zarar olmak üzere toplam 35.802,14 TL alacağın davalıdan tahsiline, bu bedelden 21.367,27 TL’sına dava tarihi itibari ile, 14.434,87 TL' sına 25.11.2010 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Karar harcı 2.445,64 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 921,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.523,74 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

3-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 21,15 TL başvurma harcı, 921,90TL peşin nispi harç olmak üzere toplam 943,05TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 7.599,55 TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi masrafı, yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 4.382,70 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

5- Davalı tarafından yapılan 2.360,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 998,98 TL'sinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 35.802,14 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 26.278,32TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,

Dair, dava dosyasının daha önce Yargıtay denetiminden geçmiş olmasından dolayı Yargıtay Temyiz yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır