Danıştay 4. Daire, ‘sosyete pazarı’ işletmecisi kooperatifin faaliyetinin sonlandırılması ve ruhsat iptali isteminin zımnen reddine dair davada, federasyonun temyiz başvurusu reddedilerek istinaf kararını onadı.
Özet: Bir federasyon tarafından belediyenin, uzun süredir faaliyet gösteren ve kooperatifçe işletilen bir pazaryerinin (sosyete pazarı) kaldırılması ile işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptali başvurusunu zımnen reddetme işlemine karşı açılan davada, ilk derece ve bölge idare mahkemelerinin davayı reddeden kararları Danıştay tarafından hukuka uygun bulunarak onanmış; ancak karşı oyda, pazar yerlerinin ticaretini düzenleyen kanunun giyim gibi "sosyete pazarı" ürünlerini kapsamadığına dikkat çekilerek karara muhalefet edilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YDÖRDÜNCÜ DAİREEsas No
: ██████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI)
: ... FederasyonuKARŞI TARAF (DAVALI)
: ... Belediye BaşkanlığıVEKİLİ
: Av. ...MÜDAHİL (DAVALI YANINDA)
: ... KooperatifiVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Edirne ili, ... Mahallesi ... Mevkiinde yer alan pazaryerinde... Pazarı Esnaf Pazarcılar İşletme Kooperatifi (UPEK) tarafından kurulan pazarın (sosyete pazarı) kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlem ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının ve pazarın kurulmasına dair kararın iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; müdahil kooperatif tarafından 2004 yılından bu yana davalı idare tarafından belli günlerde pazar kurulmasına izin verildiği, daha önce de aynı konuda başka bir kişi tarafından aynı konuda açılan davada hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, davacı tarafından, müdahil şirket tarafından pazar kurulmasına dair kararın kaldırılması, iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptali ve ticari faaliyetlerinin sonlandırılmasına dair talebinin davalı idarece cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davacı tarafından, pazar yerleri ile ilgili meslek kuruluşlarının kendi federasyonlarına bağlı ve kayıtlı olması gerektiği halde... Esnaf Pazarcılar İşletme Kooperatifinin (...) federasyona bağlı olmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1.Temyiz isteminin reddine,2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.(X) KARŞI OY
:5957 sayılı Sebze Ve Meyveler İle Yeterli Arz Ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı, sebze ve meyveler ile arz ve talep derinliğine göre belirlenecek diğer malların ticaretinin kaliteli, standartlara ve gıda güvenilirliğine uygun olarak serbest rekabet şartları içinde yapılmasını, malların etkin şekilde tedarikini, dağıtımını ve satışını, üretici ve tüketicilerin hak ve menfaatlerinin korunmasını, meslek mensuplarının faaliyetlerinin düzenlenmesini, toptancı halleri ile pazar yerlerinin çağdaş bir sisteme kavuşturulmasını ve işletilmesini sağlamaktır" hükmü yer aldığı, aynı Kanun'un 2. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinde ise, "Mal: Ticarete konu sebze ve meyveler ile arz ve talep derinliğine göre belirlenecek et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, su ve su ürünleri, bal ve yumurta gibi diğer gıda maddeleri ile kesme çiçek ve süs bitkileri," şeklinde tanımlanmıştır.Kanunun amacından ve mal tanımından da anlaşılacağı üzere 5957 sayılı Kanun'un giyim, tekstil, tuhafiye gibi ürünlerin ticaretini düzenlemediği, dolayısıyla 5957 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik özellikle sebze, meyve ve bu ürünlerin yanısıra diğer ihtiyaç maddelerinin de satıldığı pazarları düzenlediği dikkate alındığında münhasıran giyim, tekstil ve tuhafiye gibi ürünlerin satıldığı pazarların ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilmemesi gerekmektedir.Bu nedenle, 5957 sayılı Sebze Ve Meyveler İle Yeterli Arz Ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile bu kanuna dayanılarak çıkarılan Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik uyarınca yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan iş bu davada verilen temyize konu kararın belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle, gerekçe yönünden Daire kararına katılmıyoruz.