tescilsiz ve sigortasız motosikletin karıştığı ölümlü trafik kazasında destekten yoksun kalma tazminatı talebi, hesaplama yöntemleri ve vekalet ücreti uyuşmazlığına ilişkin temyiz incelemesi.

Tescilsiz ve sigortasız motosikletin karıştığı ölümlü trafik kazasında destekten yoksun kalma tazminatı talebi, hesaplama yöntemleri ve vekalet ücreti uyuşmazlığına ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki uyuşmazlık, trafik sigortası bulunmayan tescilsiz bir motosikletin karıştığı trafik kazasında vefat eden yayanın eşi ve çocuklarının destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir; alt mahkemelerin tazminata hükmetmesine rağmen, tarafların temyiz başvurularında, tescilsiz ve sigortasız araçlar için davalının sorumluluğu, destek tazminatının yeniden evlenme indirimi, gelir tespiti ve yaşam tabloları gibi hesaplama yöntemleri ile yetkisizlik nedeniyle vekalet ücreti tahsisine dair ihtilaflar devam etmektedir.

4. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmiş; incelemenin duruşmalı olarak yapılması davacılar vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 14.10.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacılar vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldiler. Taraf vekillerinin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 14.10.2025 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 17.08.2015 tarihinde trafik sigortası bulunmayan tescilsiz motosikletin davacıların eşi/babası yaya ...'a çarpması ile meydana gelen trafik kazasında desteğin vefat ettiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 26.10.2016 tarihinde sunduğu ıslah dilekçesi ile dava değerini davacı ... için 237.214,52 TL'ye, davacı ... için 25.750,30 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava öncesinde müvekkiline başvuru yapılmaması nedeniyle dava şartının yerine gelmediğini, dava konusu kazaya sebebiyet veren motosikletin silindir hacminin 50... üstünde olduğunun davacı tarafça ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacı ... yönünden 237.214,52 TL ve davacı ... ... yönünden 25.750,30 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak adı geçen davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, davanın kabulü ile davacı ... yönünden 237.214,52 TL ve davacı ... yönünden 25.750,30 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak adı geçen davacılara verilmesine, davanın yetkisizlik kararıyla geldiği anlaşılmakla yetkisiz mahkemece hükmedilmesi gereken 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; yetkisizlik kararı nedeniyle davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmesinin ve istinaf yargılama giderlerine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dava dilekçesinde kaza tarihinde kazaya sebep olan aracın tescilsiz olduğu belirtilmiş olmakla aracın tescilsiz olması sebebiyle ZMMS'ye tabi olamayacağından bu araç için poliçe yaptırma zorunluluğundan da bahsedilemeyeceğini, poliçe yaptırma zorunluluğu bulunmayan araç bakımından müvekkili kurumun sorumluluğuna gidilemeyeceğini, yaya kusurunun dikkate alınmadığını, yeniden kusur incelemesi yapılarak bu durumun nazara alınmasını, evlenme indiriminin hatalı değerlendirildiğini, bilirkişice %2’nin %’5inin indirilmesi gerektiğini, bu hesapla davacı eşin yeniden evlenme ihtimalinin %1,9 olacağını, bilirkişi raporunda dosyaya ibraz edilen maaş bordrolarının değil, afaki esnaf odası yazılarının hesaplamada esas alınarak asgari ücretin 1.5 katı üzerinden tazminat hesabının hatalı olduğunu, hesaplamada kullanılan PMF Yaşam Tablosu ve uygulanan teknik faizin hatalı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 iskonto oranının uygulanması gerektiğini, 6100 sayılı HMK 331/2 ve AAÜT 7. maddesi gereğince yetkisizlik kararı uyarınca lehlerine vekalet ücretine hükmolunmamasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan tescilsiz aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelemesine gelince;

6100 sayılı HMK 331/2 maddesinde görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceği, görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemece dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği düzenlenmiştir.

İlgili maddenin gerekçesinde de; 1086 sayılı HMUK'da bu konuda açık bir düzenleme bulunmaması sebebiyle yerel mahkemeler ile Yargıtay'ın birbirinden farklı kararlar verdiği ve uygulamada yaşanan bu karışıklığın önlenmesi bakımından maddenin ikinci fıkrasında "görevsizlik, yetkisizlik ve gönderme kararlarından sonra, dosyanın gönderildiği mahkemede dava görülmeye başlanmış ise yargılama giderlerine davayı gören ikinci mahkemece hükmedileceği" hususunun düzenlendiği ifade edilmiştir.

Öte yandan, görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemenin dosya üzerinden bu durumu tespit ederek davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edeceği de maddede belirtilen diğer bir husustur.

Somut olayda da; Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesince 22.06.2020 tarihinde yetkisizlik kararı verilmiş, HMK'nın 331/2. maddesine uygun olarak "yargılama gideri ve vekalet ücreti hususlarının HMK madde 331/2 gereğince görevli ve yetkili mahkemece nazara alınmasına" karar verilmiştir. Davacı tarafın süresinde başvurusu üzerine yetkili mahkemede davaya devam edilmiş ve dava esastan kabul edilmiştir. Davanın kabulü ile davacı taraf lehine vekâlet ücretine ve haksız çıkan taraf olan davalı aleyhine yargılama giderlerine hükmolunmuştur. Yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında yetkili mahkemede devam eden davada, "kabul görmüş bir yetki itirazının varlığı" gerekçe gösterilerek davalı lehine ayrıca yargılama giderine hükmedilemeyeceğinden Bölge Adliye Mahkemesince AAÜT uyarınca davalı lehine yetki üst mahkemece hükmedilmesi gerekirken vekalet ücreti olarak ayrı bir maktu vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

28.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacılara verilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılara iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.