Danıştay, arazi toplulaştırma işleminde müşterek mülkiyeti artıran, tarımsal faaliyetleri kısıtlayan ve hukuka aykırı parsel düzenlemelerine ilişkin iptal kararını onadı.
Özet: Diyarbakırda gerçekleştirilen arazi toplulaştırma işlemine karşı açılan davada, davacıların hisseli olduğu eski parseller yerine müşterek mülkiyeti artıran, bazı payları 100 metrekarenin altına düşüren ve tarımsal faaliyete elverişsiz geometrik şekillere sahip yeni parseller tahsis edilmesi nedeniyle işlemin hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiş, bu karara karşı davalı idarenin temyiz başvurusu üst mahkeme tarafından reddedilerek iptal hükmü kesinleşmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YDÖRDÜNCÜ DAİREEsas No
: ██████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... Genel MüdürlüğüVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACILAR)
: 1- ... 2- ... 3-...4-... 5- ...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: █████/2009 tarih ve 27240 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan █████/2009 tarih ve ██████████ sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca, Diyarbakır ili, Eğil ilçesi, Baysu mahallesinde yer alan ve davacıların hissedarı olduğu (eski) ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsellere ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; 5 davacının kök parsellerin tamamında müşterek malik olduğu, bu parseller yerine verilen yeni parsellerin bir kısmında davacılara bazen bir, bazen de iki kişi daha eklenerek müşterek mülkiyetin arttırıldığı, davacıların malik olduğu toplam ... parselin ... parsele dönüştürüldüğü, davacıların toplam malik olduğu arazininin 19-20 dekar olmasına rağmen bu miktarın 28 ayrı parselde en az 5 kişi ile müşterek mülkiyet halinde verildiği, yeni oluşturulan parsellerin bir kısmında hisse miktarının 100 metrekarenin altında kaldığı, bazı parsellerin gerek en-boy oranının, gerekse geometrik şeklinin tarımsal faaliyetlerin (sürüm, ekim, dikim, sulama, gübreleme vb.) uygulanabilirliğini kısıtlayıcı/engelleyici nitelikte olduğu görüldüğünden, toplulaştırma işleminin anılan taşınmazlara ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Toplulaştırma öncesi davacılara ait ... parsel bulunduğu, sonrasında ise ... parsel tahsis edildiği, toplulaştırma yapılırken maliklerin müstakil malik olma taleplerinin bulunmadığından müstakil parsel tahsis imkanının olmadığı, raporun 2. maddesinde tahsis edilen parsellerin usul ve esasa uygun olduğu belirtilirken aynı raporun 3. maddesinde tahsis edilen parsellerle kadastral parsellerin ilişkisinin gözetilmediğinin iddia edildiği, yine 8. maddede tahsis edilen parsellerin hisseli olması ve farklı yerden verilmesinde hukuki ve fiili zorunluluk bulunmadığının belirtildiği, ancak parsellerin bitişik halde verilmesi için komşu parsel maliklerinin muvafakatının gerektiği, parsel şekillerinin düzeltilerek sulamaya ve yola erişiminin sağlanması için parsel sahibinin talebinin gerektiği, toplulaştırmanın 2013 yılında tescil edilerek tamamlandığı, 626 adet parsel malikinin yerlerini kullandığı, işlemin iptali halinde telafisi mümkün olmayan sosyal sorunlara neden olacağı, teknik açıdan zorluklar doğacağı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.