İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, davalının tacir olmaması nedeniyle görevsizlik kararı vererek dosyayı Asliye Hukuk Mahkemesine göndermesine ilişkin kararı.
Özet: Bir şirketin ödenmeyen geçiş ücretleri ve gecikme cezaları nedeniyle başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, mahkeme, davalı şahsın vergi kayıtlarına göre aktif mükellefiyet kaydı veya defter tutma yükümlülüğü bulunmadığından Türk Ticaret Kanunu kapsamında tacir sayılmadığına karar vermiştir. Bu nedenle uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığına hükmedilerek, davanın görevsizlik nedeniyle İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın ilgili mahkemeye iletilmesine hükmedilmiştir.
T.C.
İSTANBUL4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı-Borçlunun ... plakalı araç ile 02.10.2022 - 01.02.2025 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine Müvekkili Şirketçe; Davalı-Borçlunun aleyhine ... 27. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, Davalı-Borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiğini, ancak davalı borçlunun itirazı ile takibin durduğunu, takibe yapılan itirazın haksız olması nedeniyle itirazın iptali ile takibine devamına, davalı borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafça davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.Mahkememizce Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği , Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Gelir İdaresi Başkanlığı ile yazışmalar yapılmıştır.Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği █████/2026 tarihli yazısında, davalı ...in esnaf olduğunu bildirmiştir.... Ticaret Sicil Müdürlüğü █████/2026 tarihli yazısında, davalı ... adına kayda rastlanmadığını bildirmiştir.Gelir İdaresi Başkanlığının 15.01.2026 tarihli yazısı ise; " ... T.C. kimlik numaralı davalı ...'in faal mükellefiyet kaydı olmadığı, █████/2011-█████/2014 tarihleri arasında Basit Usul Ticari Kazançtan vergi kaydı olduğu, defter tutma yükümlülüğünün olmadığı kayıtlarımızın tetkikinde görülmüştür. " şeklindedir.6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2. fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.Somut olayda Gelir İdaresi Başkanlığınca davalının " faal mükellefiyet kaydı olmadığı, █████/2011-█████/2014 tarihleri arasında Basit Usul Ticari Kazançtan vergi kaydı olduğu, defter tutma yükümlülüğünün olmadığı" bildirilmiş olup, davalının tacir olmadığı anlaşıldığından, görev hususunun mahkemece resen her aşamada değerlendirilebileceği, davanın niteliği itibari ile 6102 Sayılı Kanunun 4-5.md kapsamında kalmadığı bu haliyle 6100 Sayılı Kanunun 2.maddesinde yer alan ''Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir.'' hükmü gereğince davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğundan Mahkememizin Görevsizliğine, dosyanın talep halinde ve karar kesinleştiğinde, yetkili ve görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne Gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın talep halinde ve karar kesinleştiğinde, yetkili ve görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,2-HMK 20/1 maddesi gereğince, mahkememiz kararının kesinleşme tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi durumunda DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,3-Harç, vekâlet ücreti, arabuluculuk ücreti, yargılama giderleri konusunda görevli mahkemece karar verilmesine,4-Davacı tarafından, HMK 20/1 maddesi gereğince işlem yapılmaz ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilirse; davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,5-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde, davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın davacıya iadesine,Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır