trafik kazası sonucu yaralanan yolcunun talep ettiği maddi ve manevi tazminatın, bozma sonrası aktüer raporları arasındaki çelişkiler ve usuli kazanılmış hak prensibi doğrultusunda temyiz incelemesi.

Trafik kazası sonucu yaralanan yolcunun talep ettiği maddi ve manevi tazminatın, bozma sonrası aktüer raporları arasındaki çelişkiler ve usuli kazanılmış hak prensibi doğrultusunda temyiz incelemesi.

Özet: Trafik kazasında yaralanan davacı yolcunun maddi ve manevi tazminat talepleriyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı, davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hakların gözetilmemesi, aktif çalışma yaşı hesaplaması ve bilirkişi raporu esaslarındaki eksiklikler nedeniyle Yargıtay tarafından bozulmuştur; bozma sonrası yerel mahkemece manevi tazminat kısmen kabul edilirken, maddi tazminat reddedilmiş olup, davacı, çelişkili bilirkişi raporlarının giderilmesi için yeni rapor alınmasını, davalı ise manevi tazminat yönünden usuli kazanılmış hakka uyulmadığını ileri sürerek kararı tekrar temyiz etmiştir.

4. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., █████████ K.

Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.02.2008 tarihinde davalıların sürücü ve maliki olduğu araç ile davacının yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı trafik kazası neticesinde davacının yaralandığını belirterek, 10.000,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş, 24.10.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile talep ettikleri miktarı 160.031,38 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın yerinde olmadığını, kusurlarının bulunmadığını, istenilen tazminat miktarının fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 19.03.2021 tarihli ve ████████ Esas- ███████ Karar sayılı kararıyla; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucu maddi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulüne; usulü kazanılmış hak ilkesi göz önünde bulundurularak davacı tarafın herhangi bir temyiz talebi olmadığı hususu da dikkate alınarak 73.173,67 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 17.02.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulüne 7.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 17.02.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 29.12.2022 tarihli ve ███████████ Esas-██████████ Karar sayılı ilamıyla; davalı taraf lehine ilk hükmün bozulduğu ve bozma ilamının kapsamı; davacı tarafın ilk hükmü temyiz etmediği; bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında 29.09.2014 tarihli rapor yönünden davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alındığında, benimsenen aktüer raporunun hükme esas almaya elverişli olmadığı, bozma öncesindeki ilk hükme esas alınan 29.09.2014 tarihli rapor yönünden davalı taraf lehine oluşan kazanılmış hakkın korunmasını temin etmek üzere, 29.09.2014 tarihindeki verilere göre hesaplama yapılarak sonuca göre karar verilmesi gerektiği, ayrıca bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediği, jandarma başçavuşu olan davacının aktif çalışma yaşı 60 olarak kabul edilmek suretiyle hesaplama yapılmış ise de Emekli Sandığı Kanunu'nun 40. maddesinde bazı kamu görevlilerinin (asker, polis, gümrük memuru v.s) yaş haddinden emekli yapılacaklarının düzenlendiği, davacının aktif çalışma yaşının yasal düzenleme göz önünde tutularak ve çalıştığı kurumdan sorularak belirlenmesi, belirlenecek pasif dönem için ise asgari geçim indirimi uygulanmaksızın asgari ücret üzeriden yapılacak hesaplamaya göre tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına göre yapılan araştırma sonucu alına rapora göre davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 15.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 17.02.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 21.10.2024 tarihli bilirkişi raporunun 2. sayfasında İçişleri Bakanlığı ... . Komutanlığı'nın davacıya 07.09.2009 tarihinde 43.000.000.000 TL ödeme yapıldığı şeklindeki beyanın müvekkilinin bilgisi dışında kayden de gözükmeyen bir rakam olduğunu, dosya içerisinde önemli ölçüde bilirkişi raporları arasında ciddi bir farklılık ve çelişki olduğundan iki farklı bilirkişinin raporlarının çelişkisinin giderilmesi için üçüncü bir bilirkişi raporu alınması gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminat yönünden usuli kazanılmış hakka riayet edilmediğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalıların maliki ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Davada ...yönünden verilen karar kesinleşmesine rağmen karar başlığında adı geçen davalının adının yazılması hatalı olmakla birlikte sonuca etkili olmayan bu husus eleştirilmekle yetinilmiş, bozma sebebi yapılmamıştır.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve karara esas alınan hesap raporunun bozma ilamında belirtilen hususlara göre düzenlenmesine göre davacı vekilinin tüm ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. "Usuli kazanılmış hak" kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ve öğretide kabul görmüş usul hukukunun vazgeçilmez ana temellerinden olup bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve uyulması zorunlu olan hakkı ifade eder.

Mahkemenin 01.12.2015 günlü ve 19.03.2021 tarihli kararları davalı ... vekilinin temyiz istemi üzerine davalı lehine bozulmuştur. İlk bozma kararından sonra mahkemenin 19.03.2021 günlü kararında davacı lehine 7.000,00 TL manevi tazminat hükmedilmiş olup bu karar davalı ... tarafından temyiz edilmiştir. Karar, Dairenin ██████████ Esas-██████████ Karar sayılı 29.12.2022 günlü kararı ile yine davalı ... lehine bozulmuştur. Manevi tazminat için 7.000,00 TL'ye hükmedilmiş olup bu rakam davacı vekili tarafından temyiz edilmediğinden davacı yönünden kesinleşmiştir. Manevi tazminatın 7.000,00 TL olarak dikkate alınması gerekirken davalı yararına oluşan usuli kazanılmış haklar ihlal edilerek mahkemenin temyize getirilen son hükmünde manevi tazminatın 7.000,00 TL yerine 15.000,00 TL olarak belirlenmesi hatalı olduğundan hükmün manevi tazminat yönünden bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekinin tüm ve davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının BOZULMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı peşin harcın onama harcına mahsubuna,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ... iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

30.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.