istanbul 4. asliye ticaret mahkemesinde görülen, otoyol ihlalli geçiş ücretleri ve cezalarından kaynaklanan icra takibine yapılan itirazın iptali davası.

İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, otoyol ihlalli geçiş ücretleri ve cezalarından kaynaklanan icra takibine yapılan itirazın iptali davası.

Özet: Bu hukuki evrak, bir otoyol işletmecisi şirketin, araç sahibi bir şirket aleyhine, araçlarının ücret ödenmeksizin yaptığı ihlalli geçişler nedeniyle tahakkuk eden geçiş ücretleri ve kanuni gecikme cezalarının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasıyla ilgilidir; davalı şirket HGS/OGS hesaplarında bakiye bulunduğunu ve geçiş ihlali olmadığını savunmuş olsa da, bilirkişi raporu davalıya ait araçların otoyolu kullandığını ve HGS/OGS ürününün olmaması veya yetersiz bakiye nedeniyle tahsilat yapılamadığını tespit ederek davacı şirketin 10.201,79 TL tutarındaki talebinin haklılığını ortaya koymuştur.

T.C.

İSTANBUL

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ███████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili █████/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; ...’nun işletmesi Davacı Müvekkil Şirket tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait ... plakalı araçlar ile █████/2018 - █████/2024 tarihlerinde ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine davacı şirketçe davalı aleyhine ... 30. İcra Müdürlüğü'nün... e. Sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatılmış olup, açıklanan bu nedenlerle; davamızın kabulü ile ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptali ile, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkilimize ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça müvekkil firmaya ait araçların otoyolu kullandığı anlarda HGS/OGS hesaplarının müsait olmadığı ve HGS/OGS hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmanın müvekkili firmanın sorumluluğunda olduğunu belirtildiğini, bu sorumluluk iddia edildiği gibi müvekkili firmaya ait olmakla birlikte müvekkili firmanın hesap bakiyeleri ödenmediği iddia edilen geçiş ücretlerinden kat be kat fazla hesapta bakiye bulunduğunu, ödemeleri hepsi bakiyelerden yapıldığını, davacı şirket tarafından dava dilekçesinin ekinde de sunulmuş olan icra takibine konu edilen geçişler ile müvekkili firmanın GPS koordinat bilgileri ve araçların HGS/OGS bakiye bilgileri kontrol edildiğinde geçiş ihlali yapıldığı iddia edilen tarih ve saatler araçların lokasyonları birbiriyle uyuşmadığını, açıklanan bu nedenlerle; davanın reddi ile davacı alacaklı şirketin İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

: Bilirkişi Raporu, 30.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, PTT yazı cevabı, taraf beyanları, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

█████/2025 tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Değerlendirme bölümünde de değinildiği üzere; davalı şirkete ait araçların davacı şirketin işletmesini yapmış olduğu otoyolu kullanmış olduğu, söz konuşu her bir geçişe ilişkin fotoğrafların dosya kapsamında yer aldığı, İhlalli Geçiş Listesi ve Sistem Dökümü isimli listede her bir geçişe ilişkin bilgilere yer verildiği, otoyoldan yapılan geçişler sırasında HGS ürünün olmaması ve bakiyenin yeterli olmaması sebebiyle tahsilatların yapılmadığı, geçişlerden sonraki 15 gün içinde bakiyenin yeterli hale getirilmemiş olması sebebiyle yapılan provizyon sorgularından sonuç alınamadığı, davalı tarafça dava konusu geçişlere ilişkin ödemelerin yapıldığına ilişkin başkaca bilgi-belge sunulmadığı, tüm bu tespitler doğrultusunda davacı şirketin bahse konu geçiş ücretlerini talep edebileceği, Bu durumda davacı şirketin takipte; 8.073,50 TL Asıl Alacak, 1.774,21 TL faiz ve 354,08 TL KDV olmak üzere 10.201,79 TL talep edebileceği," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

GEREKÇE

: Dava, otoyol ihlalli geçişinden kaynaklı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

... 30.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 10.201,79 TL geçiş ücreti ve ceza ücreti üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken █████/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, █████/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih,... E.... Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)

Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.

Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.

Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih,... Esas ve...Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)

Uyuşmazlık kapsamında davacı vekili tarafından sunulan görüntü ve kayıtlardan davalıya ait ticari aracın ihlalli geçiş yaptığı, geçiş anında HGS/OGS sisteminde bakiyelerinin olmadığı, geçiş sonrasındaki 15 günlük süre içerisinde de tahsilatın yapılmadığı dosya arasındaki kayıtlardan anlaşılmaktadır. Davalı yan ise aksi yönde yapmış ise de, KGM ve PTT tarafından gönderilen cevabi yazılarda da davalıya ait OGS-HGS ürününün bulunmadığı bildirilmekle, davacının davasında haklı olduğu anlaşılmıştır. Nitekim █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; 8.073,50 TL Asıl Alacak, 1.774,21 TL faiz ve 354,08 TL KDV olmak üzere 10.201,79 TL talep edebileceği kanaatine varıldığı, raporun usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.

Davacının icra takibini haksız yere yapıldığı anlaşılmakla toplam alacağın % 20 oranında kötüniyet tazminatının davacıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;

1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KABULÜNE,

Davalının ... 30.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,

2-İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 10.201,79 TL alacağın %20'si olan 2.040,36 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gereken 732,00 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 116,60 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 10.201,79 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı, 87,80 TL vekalet harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 155,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 9.473,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

7-Kullanılmaya ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.█████/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır