ticari satımdan kaynaklanan cari hesap alacağına ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali ve tazminat talepli davanın gerekçeli kararı

Ticari satımdan kaynaklanan cari hesap alacağına ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali ve tazminat talepli davanın gerekçeli kararı

Özet: Bu itirazın iptali davasında, davacı şirket, davalıdan faturalar ve cari hesaptan kaynaklanan 113.247,97 TL alacağını tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan haksız itirazın kaldırılması ve takibin devamı ile birlikte icra inkar tazminatı ödenmesini talep ederken; davalı ise taraflar arasındaki franchising sözleşmesi kapsamında davacının edimlerini tam yerine getirmediğini, alacağın muaccel olmadığını ve davacının iyi niyetli olmadığını savunarak davanın reddini ve kendisi lehine kötü niyet tazminatı hükmedilmesini istemektedir.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: █████████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin faturalardan ve cari hesaptan doğan 113.247,97-TL alacağını tahsil edebilmek için davalı borçlu aleyhinde Bakırköy .... İcra Dairesinin .... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını ve ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiğini, davalı tarafın ödeme emrinin tebliği üzerine, borca ve ferilerine haksız olarak itiraz ettiğini ve kötü niyetli olarak takibin durmasına sebebiyet verdiğini, müvekkili şirket tarafından başlatılan icra takibine haksız bir şekilde davalı tarafın itiraz etmesi ve dosyanın durması neticesinde Ticari Uyuşmazlık Dava şartı olan "Arabuluculuk" sürecinin taraflarınca başlatıldığını, davalı tarafın █████/2024-█████/2024 arasını kapsayan cari hesaplarından da açıkça görüldüğü üzere müvekkilinin kesmiş olduğu faturalardan kaynaklı kalan bakiye borcunu davacı müvekkili şirkete ödemediğini, davalı tarafın cari hesaplara ilişkin kalan bakiyeyi ödememekte ısrar etmesi üzerine işbu kalan meblağın takip konusu edildiğini, davalı tarafından takip konusu edilen 113.247,97-TL borç bakiyesinin davacı şirkete halen ödenmediğini, dolayısıyla davalı tarafından haksız ve gerekçesiz olarak yapılan bu itirazın hiçbir dayanağı bulunmadığını iddia ederek; Bakırköy .... İcra Dairesinin .... E. Sayılı dosyasına yapılan haksız ve dayanaksız itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 06.01.2015 tarihli Franchising sözleşmesi imzalanmış olup, yıllardır devam eden bir ticari ilişki mevcut olduğunu, müvekkilinin davacıya ait .... markasını kullandığı bu süre içinde markayı son derece özenli temsil ettiğini ve tek bir müşteri şikayeti dahi olmadığını, Franchising ücretlerini yıllardır düzenli ödediğini, son yıllarda davacı firmanın üstlendiği edimlerini tam ve eksiksiz yerine getirmediğini, müvekkiline gerekli desteği sağlamadığı gibi markanın tanınırlığı ve güveni konusunda aktif bir çalışma içinde olmadığını, hem bu nedenle hem de ülkedeki ekonomik kriz ile işlerde azalma olduğunu aynı zamanda işçilik maliyetlerindeki artış karşısında gelirin çok düştüğünü, ancak davacı tarafın komisyon ücretlerinde hiçbir indirime gitmediğini, bu durum davacı yan ile birçok kez şifahen görüşülmüşse de davacı tarafından aktif bir tutum alınmadığını, bunun da ödemelere yansıdığını, ancak müvekkilinin bu miktarda da borcu olmadığını, itirazın iptali talebi ile dava açan davacı tarafın bu hususta elinde var olan tüm bilgi ve belgeleri dosyaya ibraz etmesi ve öncelikli olarak sözleşme gereğince üzerine düşen yükümlülükleri süresinde ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini ispat etmesi gerektiğini, takip talebinde alacağın kaynağı olarak "cari hesap" ibaresi ile soyut ve genel bir tabir kullanıldığını, nitekim cari hesap nedeni ile alacaklı olduğunu iddia eden davacı tarafın öncelikle ve evleviyetle sözleşme ve sonrasında da sözleşme gereğince üzerine düşen yükümlülükleri süresinde ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini ispat etmesi gerektiğini, taraflar arasında muaccel bir alacak borç ilişkisi bulunmadığını, müvekkiline borç ihtarı yapılmadığı gibi borç mutabakatı da olmadığını, alacak muaccel olmayıp iş bu sebeple icra takibine işletilen faize de itiraz ettiklerini, müvekkiline karşı açılmış olan iş bu davanın haksız ve kötü niyetli olup, TMK'nun 2.maddesi gereğince dürüstlük kuralıyla bağdaşmadığını, davacı malikin iyi niyetten yoksun olarak hareket ettiğinin açıkça ortada olduğunu savunarak; haksız ve mesnetsiz iş bu davanın reddine, kötü niyetli alacaklı hakkında %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafça cari hesap alacağının tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.

Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.

Uyuşmazlığın, taraflar arasındaki █████/2015 tarihli franchise sözleşmesi kapsamında davacı tarafça cari hesap alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davacının itirazın iptali ile icra inkar tazminatı taleplerinin kabul edilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Bakırköy.... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; alacaklısının ... Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, borçlusunun ... olduğu, cari hesap alacağı kaynaklı alacak borç sebebi gösterilerek 113.247,97-TL'nin tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya █████/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin █████/2024 tarihli dilekçesi ile borcun tamamına, faize ve her türlü ferilerine itiraz ettiği, davalı borçlu vekilinin itirazı üzerine █████/2024 tarihinde icranın durdurulması kararı verildiği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Güneşli ve Beykoz Vergi Dairesi Müdürlüklerinden; tarafların 2023 ve 2024 yıllarına ait BA/BS formları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Mahkememiz dosyası, davacının iddiaları, davalı taraf savunması, sunulan ve toplanan deliller, dosya kapsamındaki belgeler, BA/BS formları ve Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına göre TARAFLARIN TİCARİ DEFTERLERİ İNCELENEREK; tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, lehlerine delil niteliğinde olup olmadığı, defter kayıtlarının birbirini doğrulayıp doğrulamadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, bulunması halinde tarafların ticari ilişkiyi hangi hesaplarla izlediği, defterler arasında fark bulunması halinde farkın sebebi hususları ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacağın miktarı hususlarında rapor düzenlenmek üzere SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından █████/2025 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;

█████/2025 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle; ''...Davacı tarafın 2024 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı tarafın 2020, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, takibe konu cari hesaba ilişkin davacı tarafın davalı tarafa düzenlediği 2024 yılına ait toplam 9 adet ve KDV dahil 113.247,97-TL tutarlı faturanın olduğu, davacı tarafın fatura tutarının tamamı üzerinden takibe geçtiği, faturaların açıklama kısmına mal-hizmet bilgilerinin yazıldığı, miktar ve birim fiyatlarının belirtildiği, faturaların e-arşiv fatura olduğu ve teslim eden ile teslim alan kısımlarının olmadığı, imza karşılığında teslim edilmediği ve teslim alınmadığı, iş bu faturaların tamamının tarafların yasal defterlerine usulüne uygun olarak kaydedildiği, tarafların 2024 yılı BS-BA formu beyanlarının karşılıklı olarak adet ve tutar yönünden birbirini teyit ettiği, takibe konu cari hesaba ilişkin 9 adet faturanın içinde bulunduğu toplam 10 adet faturanın taraflarca karşılıklı olarak BS-BA formu ile beyan edildiği, davacının davalı taraf ile cari hesap ilişkisinin █████/2024 tarihli 100.136,77-TL tutarlı kayıt işlemi ile başladığı, davacı tarafın davalıdan 113.247,97-TL alacaklı olduğu, davalı tarafın 2020-2021-2022-2023-2024 yılı defterlerinin işletme usulüne göre tutulduğu, işletme defterinin tek düzen hesap planına haiz olmadığından taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinin muhteviyatı gereği tutulamadığı/takip edilemediği, davalı tarafın ticari defterleri üzerinden taraflar arasındaki borç alacak bakiye durumunun tespitinin mümkün olmadığı ancak davalı tarafın ticari defterlerinde takibe konu cari hesaba ilişkin tüm faturaların kayıtlı olduğu, davalı tarafın takibe konu cari hesaba ilişkin faturalardan dolayı davacı tarafa borcu olmadığını ispat etmesi gerektiği, netice itibariyle, takip tarihi itibariyle davacı tarafın davalı taraftan 113.247,97 TL alacağı talep edebileceği" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.

İİK'nun 67. maddesinde "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yer verilmiştir.

İcra ve İflas Kanunu'un 67/2.maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmüne yer verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nin 21/2 maddesinde "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." hükmü yer almaktadır.

"Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur. Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir. Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde, borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması; borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi, şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi halinde alacaklının HMK'nın 222. (6762 sayılı TTK'nın 84. ve 85.) maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir..." Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin █████/2016 tarihli ... E... K. sayılı, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin █████/2016 tarihli .... E. .... K. sayılı, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin █████/2015 tarihli ... E. .... K. sayılı, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin █████/2016 tarihli .... E. .... K. sayılı ilamları da aynı mahiyettedir.

Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, █████/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından cari hesaptan kaynaklı alacaklı olduğu iddia edilerek davalı hakkında icra takibine girişildiği, davalı tarafça borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali istemli davanın açıldığı, delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacı tarafın 2024 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, takibe konu cari hesaba ilişkin davacı tarafın davalı tarafa düzenlediği 2024 yılına ait toplam 9 adet ve KDV dahil 113.247,97-TL tutarlı faturanın tamamının tarafların yasal defterlerine usulüne uygun olarak kaydedildiği, tarafların 2024 yılı BS-BA formu beyanlarının karşılıklı olarak adet ve tutar yönünden birbirini teyit ettiği, takibe konu cari hesaba ilişkin 9 adet faturanın içinde bulunduğu toplam 10 adet faturanın taraflarca karşılıklı olarak BS-BA formu ile beyan edildiği, davalı tarafın 2020-2021-2022-2023-2024 yılı defterlerinin işletme usulüne göre tutulduğu, işletme defterinin tek düzen hesap planına haiz olmadığından taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinin muhteviyatı gereği tutulamadığı/takip edilemediği ancak davalı tarafın ticari defterlerinde takibe konu cari hesaba ilişkin tüm faturaların kayıtlı olduğu, davalı tarafın takibe konu cari hesaba ilişkin faturalardan dolayı davacı tarafa borcu olmadığını ispat etmesi gerektiği, netice itibariyle, takip tarihi itibariyle davacı tarafın davalı taraftan 113.247,97 TL alacağı talep edebileceği hususlarının tespit edildiği, takip ve dava konusu olan alacağa dayanak faturaların davalı taraf defterlerinde kayıtlı olduğu gibi BA formunda bildirilmiş olduğu, bu durumda davalının BA formu uyarınca dava ve takip konusu olan faturaları vergi dairesine bildirmiş olduğu nazara alındığında artık faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve fatura içeriğinin kesinleştiği, faturalardaki bedelin ödendiği hususunda ispat yükü üzerinde olan davalının fatura bedellerinin ödendiğini ileri sürmediği gibi bu yönde delil de sunmadığı ve bu nedenle borcu ödediğini ispatlayamadığı anlaşılmakla; denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu dikkate alınarak tarafların ticari defter kayıtları ve BA/BS formları ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin ve alacağın varlığının ispatlandığı, faturalardan kaynaklı borcun ödenmediği, davacının icra takibi başlatmakta haklı olduğu sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

Davanın KABULÜ ile;

1-Davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın İPTALİNE, takibin 113.247,97-TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki miktar aşılmamak üzere takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle DEVAMINA,

2-Alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla hüküm altına alınan asıl alacağın %20'si oranında (22.649,59-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 7.735,97-TL harçtan peşin alınan 1.367,76-TL harç ve icra dosyası yatırılan 566,24-TL peşin harcın mahsubu ile noksan kalan 5.801,97-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4-Davacı tarafça yatırılan 1.367,76-TL peşin harç, 615,40-TL başvurma harcı ve icra dosyasına yatırılan 566,24-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.549,40-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Arabuluculuk aşamasında Devlet Hazinesinden karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Davacı tarafça yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta belirtilen posta, tebligat ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 8.557,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa İADESİNE,

9-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin (E-DURUŞMA) yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ....

Hakim ....