t.c. istanbul anadolu 2. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde görülen, davacının lisanslı marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepli dava.

T.C. İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde görülen, davacının lisanslı marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepli dava.

Özet: Bu hukuki evrak, restoran ve yiyecek-içecek sektöründe faaliyet gösteren bir şirketin, lisanslı hak sahibi olduğu tescilli markasının davalı tarafından izinsiz taklit edilerek kullanılması ve haksız rekabet oluşturması iddiasıyla açtığı bir marka davasıdır. Davacı, daha önceki bilirkişi raporu ve açılan ceza davasıyla tespit edilen marka tecavüzü ve haksız rekabet fiillerinin durdurulmasını, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, davalının markayı ve benzer unsurları ürün, hizmet ve tanıtımlarında kullanmasının engellenmesini talep etmektedir. Ayrıca, tecavüz teşkil eden ürünlerin toplanıp imhası ile birlikte, uğradığı fiili zarar ve yoksun kaldığı kazanç için belirsiz alacak davası şeklinde şimdilik 5.000 TL maddi tazminat ve manevi zarar karşılığı olarak 10.000 TL manevi tazminat ödenmesini istemektedir.

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Marka (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ

: █████/2022

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ------ "restoran ve yiyecek içecek hizmetleri ile yiyecek ağırlıklı hizmet veren kafe ve kafeteryaların faaliyetleri” ile ana sözleşmesinde yazılı diğer işlerle iştigal ettiğini, "--- ---" markasının -----. Noterliğinin ----- “----- Marka Lisans Sözleşmesine” istinaden lisans sözleşmesinde belirtilen---- sayılı tescil numaralı marka ve tasarımların haklarının kullanımı marka sahibi - ---- tarafından müvekkili şirkete devredildiğini, buna istinaden hak sahibi olduğunu, Davalı tarafın müvekkili şirkete ait ---- Müvekkilden izinsiz bir şekilde taklit etmek suretiyle ürettiği ve ticari faaliyete konu ettiği bilgisi alındığını, müvekkilinin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti maksadıyla -----. Asliye Hukuk Mahkemesi (fikri sınai haklar mahkemesi sıfatıyla)----- sayılı dosyası ile delil tespiti yapılmış olduğunu ve 09.03.2022 tarihli bilirkişi raporu ile davalı yanın haksız tecavüzünün tespit edildiğini, müvekkilinin hak sahibi olduğu markasına tecavüzün varlığının Sayın Bilirkişilerce tespiti üzerine, davalı ---- - aleyhinde ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, Savcılık Makamınca iddianame düzenlenip davalı hakkında ----Asliye Ceza Mahkemesinin --- Esas sayılı dosyası ile ceza davası açıldığını, Davalının kullanımlarının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini, bu nedenle maddi ve manevi tazminat talep haklarının mevcut olduğunu, bu nedenlerle ve fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat hakları ile fazlaya ilişkin diğer haklarının saklı tutulmak kaydıyla Davalının, müvekkilinin marka tescil ve başvuruları kapsamında yer alan ürün veya hizmetler üzerinde tek başına yahut sair tali unsurlarla birlikte kullanmasının, davalı yanın marka tecavüzü ve haksız rekabet yarattığının tespitine, marka tecavüzü ve haksız rekabet teşkil eden fiillerin durdurulmasına ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, Davalının, müvekkilinin marka tescil ve başvuruları kapsamında yer alan ürün veya hizmetler üzerinde tek başına yahut çeşitli tali unsurlar ile birlikte, ürünlerinde, hizmetlerinde, reklam ve tanıtımlarında, internette yahut sair mecralarda, her türlü tanıtım malzemesi ve basılı evrakta, faturalar ve benzeri ticari dokümanlarda kullanmasının önlenmesini, Davalının “ markaya tecavüz teşkil eden ürünleri tek başına yahut çeşitli tali unsurlar eşliğinde kullanarak ticaret yapmaktan, İşbu ürünleri tek başına yahut tali unsurlar ile birlikte taşıyan ürün ya da hizmetleri satmaktan, sağlamaktan, satışa arz etmekte, ithal ya da ihraç etmekten, elde bulundurmaktan, satışa arz etmek üzere depolamaktan, internet üzerinde yahut sair mecralarda bu amaçlarla kullanmaktan men edilmesini, Davalının markaya tecavüz teşkil eden ürünleri, müvekkilinin marka tescil ve başvuruları kapsamında yer alan ürün veya hizmetler üzerinde tek başına yahut sair tali unsurlar ile birlikte kullandığı ürünler, ambalajlar, ilan, reklam, broşür, afiş ve sair her türlü tanıtım malzemesi, basılı kâğıtlar, faturalar ve benzeri her türlü ticari evrakın toplanması, dava sonuna kadar emin bir yerde muhafaza altına alınması ve esasa ilişkin hükmün kesinleşmesini müteakip imhası hususunda esastan da karar verilmesini, Müvekkilinin davalının sebep olduğu marka tecavüzü ve haksız rekabeti sebebiyle uğradığı fiili zarar ve yoksun kaldığı kazanç nihai yargılama faaliyeti ve bilirkişi incelemesi gerektirdiği için şimdilik 5.000,00-TL olmak kaydıyla (belirsiz alacak davası) maddi tazminata hükmedilmesini, Müvekkilin davalının hukuka aykırı fiilleri sebebiyle yoksun kaldığı kazancın, marka hakkına tecavüz edenin, markayı kullanmak yoluyla elde ettiği kazanca göre hesaplanmasını, Yukarıda yer alan talebimize göre bir hesap yapılmasında sıkıntıya düşülmesi halinde terditli olarak marka hakkına tecavüz edenin, markayı bir lisans anlaşması ile (franchising anlaşması ile) hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre ayrı hesaplanmasına karar verilmesini, Müvekkilin davalının marka tecavüzü ve haksız rekabeti sebebiyle uğradığı manevi zarar karşılığında, davalı tarafından 10.000,00-TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesini, talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın müvekkiline karşı, ----- Asliye Hukuk Mahkemesi ( Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla) ----- tespit dava dosyasını başlattığı tarihte müvekkilinin bahse konu işletmeyi yaklaşık 9 aydır işlettiğini, işletmeyi müvekkilinden önce------ adlı kişinin işlettiğini, bu işletmeyi devir alırken, işletmenin bulunduğu AVM yönetiminden -----devir aldığını, işletmenin devir bedeli olan miktarı da AVM yöneticisinin ( ---- ) hesabına ödediğini, müvekkilinin işletmeyi devir alırken, kendisinden önce işleten kişiler ve devir alınmasına aracılık eden AVM yönetiminin beyanları ile işletmenin adının kendisinden önce işleten kişiler tarafından konduğunu, lisans alınması gerekmediğini bildiğini, ama Müvekkilinin tüm bunlara rağmen işletmenin ismini devir sonrasında değişeceğini belirttiğini, COVİD-19 sürecinin ve yasakların devam etmesi hasebiyle işletmede değişiklikler yapılmasına fırsatı olmadığını, çok kısa bir süre içerisinde iş bu davalar ile karşılaştığını, dava konusu işletmenin 2014 yılında lisanslı bir şekilde faaliyetine başladığını, bu süre sonrasında işletme el değiştirmiş ve lisans hakları olmadan 2021 yılına kadar yani işletmeyi devir aldıkları tarihe kadar aynı isim ile açık kaldığını, bu sebepler ile müvekkiline karşı haksız olarak başlatılan bu davanın reddi gerektiğini, işletmeyi müvekkilinin yeni devir almış olması ve ekipmanları kendisinin yaptırmamış olması sebebi ile müvekkilinin alınan iş bu dava da davacının husumetlisi olmayacağını, Davacı tarafın müvekkiline karşı iş bu dava ve arabuluculuk süreçlerini başlatmadan önce tarafımızca noter kanalı ile ihtar edildiğini, cevaben işletmenin tarafımızca kurulmadığını uzun yıllardır var olduğunun bildirildiğini ve müvekkilinin kendi Markasını kuracağının belirtildiğini, ek olarak tarafımızca ihbar olunan AVM yönetimini de kendi işletmeleri gibi devir gerçekleştirmek istedikleri iş yerinin lisansı olmadığı ve ileride açılacak davalarda sorumlu olacakları konusunda noter kanalı ile ihtar edildiğini,----. Asliye Hukuk Mahkemesi ( Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatıylağ) ------İş tespit dosyasında alınan tespit raporu da kendilerine tebliğ olmaksızın yapılan tespit işlemi ilgili kanun uyarınca hukuksuz olduğunu, Davacı taraf dava dilekçesinde tarafımızda 10.000 TL manevi 5.000 TL maddi tazminat talep ettiğini ve maddi tazminat hesabının da a) Müvekkilin davalının hukuka aykırı fiilleri sebebiyle yoksun kaldığı kazancın, marka hakkına tecavüz edenin, markayı kullanmak yoluyla elde ettiği kazanca göre hesaplanmasını, b) Yukarıda yer alan talebimize göre bir hesap yapılmasında sıkıntıya düşülmesi halinde terditli larak marka hakkına tecavüz edenin, markayı bir lisans anlaşması ile (franchising anlaşması ile) hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans bedeline göre ayrı hesaplanmasına karar verilmesini talep ettiğini, Davacının taleplerinin açıklanan nedenler ile tümünden reddi gerektiğini, davacının şirketi 2016 yılında devir aldığını, bu nedenler ile haksız ve hukuksuz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E

: Dava, davacınnın lisans sözleşmesi ile hak sahibi olduğunu iddia ettiği ----- esaslı markalar a yönelik olarak zdavalı tarafından tecavüz ve haksız rekabette bulunulup bulunulmadığı bulunması halinde maddi manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı konusuna ilişkin davadır.

Mahkememizde aldırılan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ---- Noterliğinin 23.12.2016 tarih, ----- yevmiye numaralı "----- Marka Lisans Sözleşmesi" ne istinaden marka sahibi --- --- ADINA Türk Patent nezdinde ------no ile tescil edilmiş olan markalardan kaynaklanan haklara sahip olduğu, Davalının kullanımlarının davacının tescilli markalarından kaynaklanan haklara tecavüz eder mahiyette olduğu, Yoksun Kalınan Kazanç hesaplaması seçenekli olup gerekli açıklamalar yukarıda yapılmıştır. Bu hususta nihai takdir ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemenizindir. 10.02.2022-29,06.2022 tarihleri arasına ait yoksun kalınan kazancın 7.364,96 TL, 10.02.2022-11.04.2022 tarihleri arasına ait yoksun kalınan kazancın 3.156,41 TL olduğu, Manevi tazminatın takdiri ve miktarının tespitinin Sayın Mahkemeye ait olduğuna dair raporunu sunmuştur.

Mahkememizde aldırılan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Yoksun Kalınan Kazanç hesaplaması seçenekli olup gerekli açıklamalar yukarıda yapılmıştır. Bu hususta nihai takdir. ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemenizindir. 10.02.2022-29.06.2022 tarihleri arasına ait yoksun kalınan kazancın 7.364,96 TL, olduğu, 10.02.2022-11.04.2022 tarihleri arasına ait yoksun kalınan kazancın 3.156,41TL olduğu, Yönündeki görüş ve kanaatlerimiz takdiri sayın mahkemenize ait olduğuna dair raporunu sunmuşlardır.

Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; Davacının ------ esas unsurlu markaların lisans sözleşmesi ile hak sahibi olduğu, davalı tarafından ----- markasını izinsiz olarak kullanıldığı iddiasıyla tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni ve refi ile maddi manevi tazminat talebinde bulunduğu davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği, aldırılan ---- Asliye Hukuk Mahkemesinin ------ sayılı dosyasındaki █████/2022 tarihli bilirkişi raporunda davalı tarafından ------ markasının kullanıldığının tespit edildiği, mahkememizce aldırılan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı kullanımlarının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, SMK 151/2-b) kapsamında iki ayrı dönem için ayrı ayrı 7.364,96 TL ve 3.156,41 TL tazminat hesabı yapıldığı, davacı tarafça tazminat yönteminin lisans bedeli üzerinden yapılması yönünde ıslah dilekçesi verildiği, bu yönden yaptırılan hesaplama ve aldırılan █████/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının ticari defterleri üzerinde yapılan hesaplamada 289.682,19 TL, davalı defterleri üzerinde ise önceki hesaplama yönünden maddi tazminat hesabı yapıldığı buna göre tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, dava dışı ---- adına kayıtlı ---- ibareli ---- numaralı markanın 30,35 ve 43. Sınıfta ----ibareli ------ numarası ile bir çok sınıfta tescilli olduğu, --- numaralı ---- isimli markanın 35. Sınıfta, --- numaralı ------ibareli markanın 29, 30 ve 43. Sınıfta, ve --- numaralı --- + şekil ibareli markanın 43. Sınıfta tescilli sahibi olduğu, bu markaların ----- marka lisans sözleşmesi ile ----. Noterliğinin █████/2016 tarih ------ yevmiye numarası ile davacı şirkete devredildiği, bu şekilde davacı şirketin ----- esas unsurlu markalar yönünden lisans sözleşmesi ile hak sahibi olduğu, davalıya ait iş yerinde yapılmış olan değişik iş dosyasında ----- şeklindeki davacının tescilli markalarının kullanıldığının tespit edildiği, kullanımın davacının tescilli markasının 40. Sınıfı kapsamında olduğunun bilirkişi raporları ile tespit edildiği, davalı kullanımlarını gören tüketicinin davacı ile aralarında franchise sözleşmesi veya başka bir temsil ilişkisi olduğu algısına kapılabileceği, her ne kadar davalı vekilince davaya konu iş yerinin ihbar edilen ----- devir alındığı husumetin onlara yönetilmesi gerektiği yönünde savunmada bulunulmuş ise de iş yerini kullanan kişinin davalı olduğu, iş yerini devir aldığında mevcut davaya konu markaların önceden kullanılıyor olmasının davalının sonraki kullanımlarını haklı kılmayacağı, bu nedenle bu yöndeki savunmalarına itibar edilmediği, davalı kullanımlarının haksız ve hukuka aykırı kullanım olduğu anlaşıldığından SMK 29. Maddesi uyarınca marka hakkına tecavüzün oluştuğu, bu nedenle davacının SMK 149. Maddesi uyarınca maddi manevi tazminat talebinde bulunabileceği, davacının ıslah dilekçesi ile lisans bedeli üzerinden maddi tazminat talebinde bulunulduğu aldırılan bilirkişi raporlarına göre davacı tarafından emsal lisans bedeli sunulmadığından davacı ve davalının ticari defterleri üzerinden ayrı ayrı hesaplama yapıldığı, ----- cevabı yazısına göre lisans bedelinin davalının elde ettiği cironun %10' u olması gerektiği, davalının 2022 yılındaki net cirosunun 2.896.821,91 TL olduğu, bu bedelin bir yıllık olarak hesaplandığından davalı kullanımının █████/2022 tarihinden itibaren başladığı, dava tarihinin ise █████/2022 yılı olduğu bu şekilde hesaplamanın 180 gün üzerinden yapılması gerektiği, 2.896.821,91 TL' nin 180 gün üzerinden %10' unun 142.856,97 TL olarak mahkememizce resen hesaplandığı, bu bedelin dosya kapsamına ve kullanım süresine uygun olduğu, bu bedel üzerinden maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerektiği, manevi tazminat yönünden ise incelenen mali veriler, davalının sosyal ekonomik durum tespit tutanağı, davacı markalarının tescil tarihleri ve dosya kapsamı dikkate alındığında, talep edilen 10.000,00 TL tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından, manevi tazminat talebinin tümden kabulüne karar vermek gerektiği, davacı tarafından haksız rekabetin tespiti, men'i ve refi de talep edilmiş ise de Yargıtay ------. Hukuk Dairesinin yeni ve güncel kararlarında marka hakkına tecavüz iddiası ile birlikte haksız rekabetin istenemeyeceği içtihat edildiğinden, haksız rekabet yönünden davanın reddine karar verilerek neticeten davanın kısmen kabul kısmen reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

HÜKÜM

Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, davalı tarafından davacının lisans sözleşmesi ile hak sahibi olduğu ----- esas unsurlu markalara yönelik tecavüzün tespiti, meni ve refi ile davalı tarafından ------ ibaresinin tek başına yahut çeşitli tali unsurlar ile birlikte her türlü fiziki, internet, sosyal medya ortamı, reklam, tanıtım, tabela, basılı evrak, fatura v.s. Materyallerde kullanımının yasaklanmasına, mevcut kullanımların kaldırılmasına, Davalının bu marka ile ticari faaliyette bulunmaktan men edilmesine, bu markanın kullanıldığı reklam, broşür, ambalaj, afis v.s. Her türlü tanıtım materyali, fatura v.s. Bulundukları yerde el konulmasına, imhasına,

10.000,00 TL Manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile: 142.856,97 TL nin █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine

Haksız rekabet yönünden

: Davanın reddine,

Hüküm kesinleştiğinde, masrafı davalıdan alınmak üzere hükmün Türkiye' de yayın yapan trajı en yüksek 5 büyük gazeteden birinde ilanına

1-Alınması gereken 10.441,65 TL harçtan alınan 256,17 TL peşin harç, 4.862,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile kalan 5.323,48 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 5.118,17 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacı tarafından yapılan toplam 5.144,00 TL yargılama giderinin 4.286,66 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

3-----Asliye Hukuk Mahkemesinin -----sayılı dosya masrafı 1.297,15 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Marka hakkına tecavüz yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 55.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5-Maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 55.000.00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6-Manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 10.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7-Maddi tazminatın ret edilen kısmı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 55.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

8- Haksız rekabet yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 55.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

9-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.