Danıştay 13. Daire, akaryakıt istasyonunun otomasyon sistemi arızalıyken yakıt ikmaline devam etmesi nedeniyle uygulanan idari para cezasının 5015 sayılı Kanunun 19/2-(e)/2 maddesiyle ilişkilendirilmesinin kanunilik ilkesine aykırı olup olmadığını inceliyor.
Özet: Akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemi düzgün çalışmazken ikmal yapılması fiili nedeniyle verilen idari para cezasının hukuka uygunluğu değerlendirilirken, davacıya isnat edilen bu eylemin 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 4. maddesini ihlal olarak kabul edip aynı Kanunun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca cezalandırılmasının kanunilik ilkesine aykırı olduğu; zira ikincil düzenlemelerdeki yükümlülük ihlallerinin doğrudan 4. madde ihlali sayılarak bu bent kapsamında ceza verilmesinin Kanunun düzenleme amacı ve yapısıyla çeliştiği sonucuna varılmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No
:█████████Karar No
:█████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... KurumuVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ... Nakliyat Petrol İnşaat Tarım GıdaSanayi ve Ticaret A.Ş.VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda █████/2016 ve █████/2016 tarihlerinde yapılan denetimlerde, akaryakıt istasyonundaki otomosyon sistemi sağlıklı çalışmıyorken akaryakıt ikmaline devam edildiğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına aykırılık nedeniyle aynı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi ile aynı fıkranın (f) bendi uyarınca 84.575,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket hakkında █████/2018 tarihli Olur ile soruşturma açılarak ve savunması alınarak idari para cezası verildiği görüldüğünden, davacının soruşturma yapılmadan idari para cezası verildiğine dair itirazının geçerli olmadığı, davacı şirketin fiiline karşılık verilen idari para cezasının 19/2-(e) ve (f) bentleri uyarınca verildiği, söz konusu bentlerde düzenlenen idari para cezasının maktu olarak düzenlendiği, herhangi bir alt veya üst sınır içermediği görüldüğünden, davacının üst sınır itirazının da geçerli olmadığı, otomasyon sistemi sağlıklı çalışmıyorken davacının akaryakıt ikmaline devam ettiğine dair fiilin, davacının faaliyet gösterdiği akaryakıt istasyonunda yapılan denetimler sonucunda tutanak altına alınması dolayısıyla sabit olduğu, bu itibarla, dava konusu idari para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince Dairemizin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; dava konusu Kurul kararına dayanak teşkil eden 5015 sayılı Kanun'un dava konusu işleme ilişkin fiil tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendinde, lisans sahiplerinin kendilerine verilen lisansta belirtilen faaliyet konuları ve tanınan haklar dışında başka bir konuda ve alanda piyasa faaliyetinde bulunulması halinde uygulanacak idari para cezasına ilişkin bir düzenleme olduğu; Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 18. maddesinde, lisansın, sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konuda taahhütlere girişilmesi haklarını verdiği ve lisansla tanınan hakların, ilgili mevzuatta kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılabileceği açıklandıktan sonra, 37. maddesinde bayilik lisansı kapsamında yürütülecek faaliyetlere yer verildiği; 38. maddesinde ise, bayilik lisansı sahiplerinin yükümlülüklerinin neler olduğunun belirtildiği, bu kapsamda, lisans ile tanınan hakların, 5015 sayılı Kanun'un, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan kayıtlı hususların bir bütün olarak dikkate alınması suretiyle belirlenmesi gerektiği, bayilik lisansı ile faaliyet gösteren davacıya isnat edilen "akaryakıt istasyonundaki otomasyon sistemi sağlıklı çalışmıyorken akaryakıt ikmaline devam edilmesi" fiilinin, 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının ihlali anlamına geleceğinin kabulü ve davacıya 5015 sayılı Kanun'un 4. madde hükümlerini ihlal ettiğinden bahisle aynı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca ceza verilmesinin mümkün olmadığı; zira, anılan hükümlerin bu şekilde yorumlanmasının, ikincil düzenlemelerde yer alan herhangi bir yükümlülüğün ihlali halinde, piyasada faaliyet gösteren lisans sahiplerinin 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal etmiş olacağı ve tümüne 19. maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca ceza verilmesi gerekeceği anlamına geleceği, bu durumun 19. maddenin düzenlenme biçimi ve amacıyla çelişeceği gibi, kanunilik ilkesine de aykırılık oluşturacağı; bunun yanında, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrasının dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde, maddede belirtilenlerin dışında kalan, ancak bu Kanun'un getirdiği yükümlülüklere aykırı davranılması durumunda ne şekilde ceza verileceği kurala bağlanmış olduğundan, ikincil mevzuatın ihlali halinde verilecek olan idari para cezası miktarının tayininde 5015 sayılı Kanun'un 19. maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendinin mi yoksa anılan Kanun'un 19. maddenin yedinci fıkrasının mı uygulanacağı şeklinde bir belirsizlik doğuracağı, bu durumun da kanunilik ilkesine aykırılık teşkil edeceği;Bu itibarla, sahip olduğu lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterdiğinden bahisle davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Öte yandan, davalı idarece, fiil tarihi itibarıyla yürürlükte olan mevzuat kuralları dikkate alınmak suretiyle davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilebileceği belirtilmiştir.Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davalı idare tarafından, ilgili mevzuatın bayilik lisansı sahiplerine ancak "Kurulu otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı veya dolumu yapılmaması koşuluyla" akaryakıt satışı yapma hakkı tanıdığı, somut olayda davacının belirtilen şartı yerine getirmeden satış yaptığı, dava konusu işleme ilişkin fiil tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi maddesinde düzenlenen durum ile örtüştüğü, davacının sahip olduğu lisansın verdiği haklar dışında faaliyet göstermesi nedeniyle idari para cezası verilmesinde kanunilik ilkesine aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davalının temyiz isteminin reddine,2. Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğine ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.