ticari yayımcılık yapan şirketin kargodan çalınan, çok sayıda sahte ciroyla dolaşıma sokulan çekinin kötü niyetli son cirantadan istirdadı talep eden dava özeti.

Ticari yayımcılık yapan şirketin kargodan çalınan, çok sayıda sahte ciroyla dolaşıma sokulan çekinin kötü niyetli son cirantadan istirdadı talep eden dava özeti.

Özet: Davacı yayımcılık firması, kargoyla gönderdiği ve çalındığını iddia ettiği çeklerin dini metinle değiştirilmesi üzerine, rızası dışında elinden çıkan ve sahte ciro silsilesiyle davalıya ulaşan dava konusu çekin istirdadı için dava açmıştır; davacı, davalının çalıntı çeki iyi niyetli olmayan bir şekilde edindiğini ve müvekkiliyle ticari bir ilişkisi bulunmadığını öne sürerken, davalı iddiaların soyut olduğunu ve davanın zorunlu arabuluculuk yapılmadan açıldığını savunmaktadır.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ███████

KARAR NO

: ███████

DAVA

: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin eğitim ve öğretim alanında yayımcılık faaliyeti gösterdiğini, Türkiye genelinde 400'e yakın satış bayisinin bulunduğunu, müvekkilinin bayisi olan müşterilerinden ----- aldığı dava konusu -----Şubesine ait ----- seri nolu █████/2023 vadeli 175.000,00 TL bedelli çekin de dahil olduğu toplam 12 adet çekin müvekkili şirketin finans müdür----- tarafından ağzı açılmayacak bir şekilde kargo paketine koyarak ----- bulunan şirket merkezinden, şirketin ----- ilçesinde bulunan deposuna gönderilmek üzere şirket merkezine gelen --- personeline █████/2023 tarihinde teslim edildiğini, gönderilen kargo paketinin █████/2023 tarihinde müvekkili şirketin ---- ilçesindeki depoda üretim müdürü olarak görev yapan ----- tarafından teslim alındığını, kargo paketinin açıldığını ve paketin içinden 12 adet çek yerine - suresinin faizli ilgili ayetlerinin yazılı olduğu bir kağıt olduğunun görüldüğünü, kargo şubesine gidilerek durumun sorulduğunu, ------ Mahallesinde bulunan ---- Şube yetkilisinin de kargo poşetinin ağzının açılarak yeniden kapatıldığını, poşetin işlem gördüğünü belirttiğini, █████/2023 tarihinde şirket çalışanı ----, şirket yetkilisi ----- ve muhasebe ve finans koordinatör---- Polis Merkezi Amirliğine giderek şikayetçi olduğunu, ---- Cumhuriyet Başsavcılığı ----- soruşturma sayılı dosyanın derdest olduğunu, olaya ilişkin ------ CBS ---- sayılı soruşturma dosyasının da açıldığını, müvekkilinin meşru hamili olduğu dava konusu çek de dahil toplam 12 adet çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını, şikayet sonrasında ödeme yasağı talepli olarak müvekkilinin ----Asliye Ticaret Mahkemesi ----- esas sayılı dosyası ile hasımsız olarak kıymetli evrak iptali davası açtığını, mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini, ödeme yasağı için müvekkili tarafından 160.350,00 TL teminatın mahkemeye yatırıldığını, daha sonra çekin keşidecisi olan müvekkilin bayisi ----- tarafından söz konusu çek ile ilgili devam etmekte olan çek iptali davasına müdahale talebinde bulunarak tevdi mahalli tayin edilmesini talep ettiğini, mahkemece tevdi mahalline karar verildiğini, ekin vadesinde banka tarafından bloke altına alındığını, keşideci tarafından çek bedelinin tevdi mahalline ödendiğini, depo edildiğini, ----.Asliye Ticaret Mahkemesi ------ esas sayılı dosyasında vadesi gelen çeklerin iptaline karar verildiğini, diğer çekler hakkında tefrik kararı verildiğini, müvekkiline davalıya karşı ihtiyati tedbir talepli istirdat davası açmak için 1 haftalık kesin süre verdiğini, çeklerin çalındıktan sonra kimliği bilinmeyen kişilerce çekin lehtarı ve meşru hamili olan müvekkili şirketin bilgisi dışında ve müvekkili ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmayan kişi ve şirketlerce cirolanarak sahte ciro silsilesi oluşturulduğunu, çalınan çeklerin sırasıyla ----, ve son olarak da davalı ------ tarafından cirolandığını ve davalı tarafından ibraz edildiğini, çekin 5 kez el değiştirdiği ve cirolandığını, bunun iyi niyetli hamil imajı verilmek ve çekin takibini zorlaştırmak amacıyla yapıldığının anlaşıldığını, müvekkilinin davalı şirketle ve diğer cirantalarla arasında hiçbir ticari ilişkinin bulunmadığını, davalının devraldığı çek hakkında araştırma yapmamasının, çekin çalıntı çek olduğunu tespit edememesinin mümkün olmadığını, davalının kötü niyetli olduğunu, dava konusu çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, keşideci tarafından muhatap bankaya tevdi mahalli sıfatı ile depo edilen, muhatap banka tarafından bloke altına alınan çek bedelinin davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini iddia ederek; ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, dava konusu çek hakkında icra takibi yapılmasının yasaklanmasına, icra takibi var ise takibin durdurulmasına, çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, keşideci tarafından muhatap bankaya tevdi mahalli sıfatı ile ödenen muhatap banka tarafından bloke altına alınan çek bedelinin davalıya ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava konusu -----Şubesi'ne ait keşidecisi -----olan ------ seri nolu 30.10.2023 vadeli 175.000,00-TL bedelli çekin davalıdan istirdatına, davacı müvekkiline teslimine, çekin teslim edilmemesi halinde iptalini, müvekkilinin meşru hamil olduğunun tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davacı tarafından iddia edilen tüm hususların soyut nitelikte ve ispata muhtaç olduğunu, davacının çek üzerindeki imzaya itiraz etmediğini, istirdat davası için zorunlu arabuluculuk yolu gerçekleştirmeden davanın açıldığını, davanın reddi ile bankaya depo edildiği iddia edilen tutarın ilgili bankadan sorularak ödeme yasağının kaldırılmasını, ilgili tutarın müvekkiline ödenmesini talep ettiklerini, müvekkili ilgilendiren ilgili çeklerin kargoda çalındığı iddiasının tamamen gerçek dışı olduğunu, dosyaya ibraz edilen CD inceleme tutanağında █████/2023 tarihli "ilgili kargo firmasının güvenlik kameraları incelendiğinde görüntülerde herhangi bir şüpheli duruma rastlanılmadığı" rapor olarak düzenlendiğini, davacının iddialarının ispata muhtaç olduğunu, kanunen çek, bono ve kıymetli evrakların kargoda taşınmasının yasak olduğunu, davacının veya çekin keşidecisi tarafından ilgili kargoya yönelik herhangi bir tazminat davasının açılmadığını, hukuki ve cezai işlem yapılmaksızın yalnızca beyanlar ile çekin çalındığını söylemenin abesle iştigal niteliğinde olduğunu, davacının hiçbir delil ve evrak paylaşmadığını, kargo takip numarasının dahi belli olmadığını, davacının iddialarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının çekteki imzanın sahte olduğuna dair bir beyanının bulunmadığını, davanın usulden reddine karar verilmesini, müvekkilinin mağduriyetinin sonlandırılması amacıyla ödeme yasağının kaldırılması gerektiğini savunarak; davanın reddini, arabuluculuğa başvurulmaksızın açılan istirdat davasının usulden reddini, çek üzerindeki ödeme yasağının kaldırılmasını, davacı hakkında %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

:-----Asliye Hukuk Mahkemesi, ---- Şirketi, ------Asliye Ticaret Mahkemesi, ----- Asliye Ticaret Mahkemesi, ---- Cumhuriyet Başsavcılığı,-----. Asliye Ticaret Mahkemesi, ---- Asliye Ticaret Mahkemesi, ----- Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazıldığı görüldü.

Mahkememizce tarafların defter ve kayıtları incelenerek davacının dava konusu çekte kendisinden önce gelen (keşideci) ----- ile arasındaki hukuki ilişki bulunup bulunmadığı ve dava konusu çek bilgilerinin ticari defterlerinde yer alıp almadığı ve yine davalının dava konusu çekte kendisinden önce gelen (ciranta) ------- ile arasındaki hukuki ilişki bulunup bulunmadığı ve dava konusu çek bilgilerinin ticari defterlerinde yer alıp almadığı hususlarında rapor düzenlenmesi istenmiştir. SMMM Bilirkişi ----- tarafından hazırlanan █████/2024 tarihli raporda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür.

¸¸¸¸¸

Tanık ----. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- Talimat sayılı dosyasındaki █████/2025 tarihli duruşmada aşağıdaki şekilde beyanda bulunmuştur.Ben davacı şirkette satın alma müdürü olarak çalışmaktayım, şirket merkezi ----- olup hizmet aldığımız matbaalara ödeme yapmak amacı ile görev yaptığım ------ iş yerimize teslim edilmek üzere kargo ile gönderilen çekte kargo firması tarafından bize ulaştırılmadı, yaptığımız kontrolde kargonun bize teslim ettiği zarf içerisinde çekler dışında poliste verdiğim ifademde belirttiğim belge ve yazılar çıktı, haricen öğrendiğimize göre kargo ile gönderilen çek gibi kıymetli evrakı kargo şirketinde şoför olarak çalışan kişi alıp faktoring şirketlerine vermek sureti ile haksız kazanç elde etmeye çalışmıştır, çeki elinde bulunduran kişi ile herhangi bir ticari ilişkisi yoktur, olayın ayrıntılarını şikayet üzerine poliste verdiğim █████/2023 tarihli ifademde ayrıntılı olarak anlattım, bu ifademi tekrar ediyoruz, olayla ilgili bilgi ve görgüm bundan ibarettir.Tanık ---- Asliye Hukuk Mahkemesi'nin /-----Talimat sayılı dosyasındaki █████/2025 tarihli duruşmada aşağıdaki şekilde beyanda bulunmuştur.Davacı şirket ile ticari ilişkiden dolayı tanırım, ben 175.000,00 TL bedelli █████/2023 tarihli çeki keşide ederek davacı şirkete verdim, sonra beni ----- avukatı beni arayarak çekin kaybolduğunu söyledi, daha sonra bizden çekin ödemesi istediler bizde ödemeyi davacı şirkete yaptık, bunun haricinde ben çekin ciro silsilesini son yetkili hamiline ibraz edilip edilmediğini, bulunup bulunmadığını bilmem, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir,Tanık ---- █████/2025 tarihli duruşmada aşağıdaki şekilde beyanda bulunmuştur.

Ben davacı şirketin finans müdürüyüm, hala çalışıyorum, ---- ismini ise hiç duymadım, şirketimizin bu kişiyle bir ilişkisi yoktur, şirketimiz kitap dağıtım işi yapmaktadır, dava konusu çeki bayimiz ---- teslim aldık, ------ depomuza matbaacılarımıza gönderilmek üzere ------ bizzat kargoya verdim, hangi kargo olduğunu hatırlamıyorum, çek tevdi bordrosunu çekle birlikte 3-4 tane zarfa koydum, zarflarda şirketimizin anteti vardı, çeki de zarflamadan önce yönetim kurulunun imzasının bulunduğu kısmı şirket kaşesini vurdum, çek bu şekilde cirolandı, ciro üstüne imza da atılmıştır, ben kaşeyi vurdum ve birkaç tane kargo poşetine koydum, bizzat kendim kargoya verdim, kargo ------ ulaştı, orada paketi açtıklarında içerisinde çek yokmuş, çek tevdi bordrosu da yokmuş, benim kullandığım zarflar da yokmuş, paketin içerisine "faiz haram" gibi bir bildiri ve ayet içeren kağıt koymuşlar, görüntüleri incelediğimde kargonun içinin açıldığı çok belli, belirttiğim gibi benim koyduğum hiçbirşey yok, ciro silsilesinde davacı şirketten sonra gelen ----- ile davacının hiçbir hukuki ilişkisi de yoktur, çekin çalındığını öğrendiğimiz an şikayette bulunduk, bildiklerim bunlardan ibarettir

Tanık ----- █████/2025 tarihli duruşmada aşağıdaki şekilde beyanda bulunmuştur.

Ben davacı şirketin finans ve muhasebe sorumlusuyum, dava konusu çeki özel olarak hatırlamıyorum ancak o grubu hatırlıyorum, bu çekle birlikte birçok çeki ----- göndermek üzere kargoya verdik, kargoya bizzat ---- hanım vermiş olabilir, ---- üretim müdürü ----- Bey var, kargo ona ulaştı, kargonun içerisinden dua gibi birşey çıkmış, - suresinin bir ayeti çıkmış, bizi aradı, dalga mı geçiyorsunuz diye, o anda çeklerin çalındığını anladık ve karakola şikayetçi olduk, ----- ve ---- ile şirketimizin bir ilişkisi yoktur, bu isimleri sorulunca ilk defa duydum, bildiklerim bunlardan ibarettir.Tanık ---- █████/2025 tarihli duruşmada aşağıdaki şekilde beyanda bulunmuştur.---- şirketini hiç duymadım, ----- ise arkadaşımdır, iş ilişkimiz de vardır, birlikte inşaat işleri yapıyoruz ve iş sebebiyle sürekli bir araya geliriz, ---- isimli şirketi çek meselesinden dolayı ---- duydum, bundan önce ---- ile ---- arasında herhangi bir iş ilişkisinin olup olmadığını bilmiyorum------- söylemesine göre çekin çalındığı iddiası varmış, ben bu çeki ----- elinde gördüm, müşterisinden aldığını biliyorum, bana müşteri olduğunu söyledi, hangi müşteri olduğunu bilmiyorum, ne sebeple aldığını da bilmiyorum, çekin bedeli 175.000,00 TL diye hatırlıyorum, ------- isimli şirketlerin adını hiç duymadım, olaya ilişkin bilgim görgüm bundan ibarettir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava------- seri nolu 30.10.2023 vadeli 175.000,00-TL bedelli çekin istirdadına ilişkin davadır.

Dava konusu çekin keşidecisinin ---- olduğu, lehtarının davacı----- Şirketi olduğu, çekin arka yüzünde sırasıyla davacı -/---- cirosunun bulunduğu, çekin davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüştür. Dava konusu çekle ilgili olarak banka tarafından mahkememize "İlgili çek ------) ibraz edilmiş olup; mahkeme ödeme yasağı işlem görmüştür. Çek hesabına ait bilgiler ve banka sorumluluk tutarına ilişkin bilgiler ilgili bankadan talep edebilir. İbraz bilgileri ve çek görüntüsü ekte sunulmuştur" hususun bildirildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin █████/2024 tarihli beyan dilekçesi ve ekindeki belgeler incelendiğinde dava konusu ------ seri nolu 30.10.2023 vadeli 175.000,00-TL bedelli çekin keşidecisi olan dava dışı ------ davacı şirketin bayisi olduğu, taraflar arasında 10.05.2023 tarihinde bayilik sözleşmesi akdedildiği, dava konusu çekin bu sözleşme kapsamında davacıya teslim edildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili █████/2024 tarihli beyan dilekçesinde "Müvekkil ve ortağı ----- tarafından ilgili tarihte ----- kumanya paketleri satılmış, karşılığında işbu çek alınmıştır. İlgili ticarete ilişkin gerekli defter kayıtları dava dışı ortağı ---- ticari kayıtlarında yer almakta olup, kendisi ------adresinde ikamet etmektedir. 28.06.2024 tarihindeki defter incelemesinde hem müvekkil --- hem de dava dışı ortağı ------ kayıtlarını ibraz edeceğimizi arz ederiz" şeklinde beyanda bulunduğu ve çekin buna dayalı olarak zilyetliğinin alındığını beyan etmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 792. Maddesi uyarınca "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın belirtildiği gibi çekin rıza dışında elden çıkmış olması nedeniyle çek hamilinden istirdadına ilişkin dava olduğu, davacının dava konusu çeklerin kaybedildiğini iddia ettiği, eldeki davanın kabul edilebilmesi için davacının çekin (790. Madde hükümlerine göre) hamili olduğunu, çekin elinden hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olduğunu ve çek eline geçmiş yeni hamilin kötüniyetli olduğunu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispatlamakla yükümlü olduğu, mahkememizce yapılan yargılama sonucunda yukarıda ortaya konulduğu üzere toplanan deliller incelendiğinde bilirkişi raporu ve tanık beyanları ve davacının yukarıda atıf yapılan beyan dilekçesi ekindeki belgeler dikkate alındığında davacının lehtar olarak adına düzenlenen dava konusu çeki keşideciden teslim aldığı, çekin zilyedi/hamili olduğu ve çekin iradesi dışında elinden çıktığı hususlarının sabit olduğu, bu durumda davacının çeki davalının kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispatlamakla mükellef olduğu, bilirkişi raporu ile davalının defterlerine göre davalının çekteki ciro silsilesinde kendisinden önce gelen ------ ile ticari ilişkisinin bulunmadığı tespiti yapılmış ise de bunun davalının iktisapta kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunu ispatlar nitelikte olmadığı, yine dinlenen tüm tanık beyanlarından davalının dava konusu çeki iktisapta kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunu ispatlar nitelikte beyan bulunmadığı, ek olarak davalının ---- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ----- Soruşturma sayılı dosyasında şüpheli sıfatının bulunmadığı ve onun hakkında herhangi bir soruşturma yürütülmediği, soruşturma kapsamında davalının çeki kötüniyetli ya da ağır kusurlu olarak ele geçirdiğini ispatlar nitelikte herhangi bir delil bulunmadığı, bu sebeplerle davalının dava konusu çekleri iktisap etmekte kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğu kabul edilemeyeceği, davacının bunu ispatlayamadığı, istirdat koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış, davanın esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi açıklandığı üzere,

1-Davanın REDDİNE,

2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 2.988,57 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.256,57 TL’nin hükmün kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,

4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 60,80 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,

7-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (175.000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ----- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.