Danıştay Sekizinci Dairesi, belediye taşınmazı üzerindeki güncel ipotek bedeli ve terkinine ilişkin uyuşmazlıkta adli yargının görevli olduğu kararını onadı.
Özet: Bir taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılmasına yönelik belediye encümenince belirlenen güncel alacak miktarının iptali istemiyle açılan davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri uyuşmazlığın kamu gücüne dayalı idari bir işlemden ziyade özel hukuk sözleşmesi ve ipotek alacağından kaynaklandığını, bu nedenle adli yargının görev alanına girdiğini belirterek davayı görev yönünden reddetmiş; yapılan temyiz başvurusunda da bu kararın usul ve hukuka uygun olduğu değerlendirilerek onanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No
: ████████Karar No
: █████████TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI)
: ...VEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... Belediye BaşkanlığıVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Mersin ili Toroslar ilçesi ... Mah. ... ada ...parselde bulunan 6118,00 m2 yüzölçümlü taşınmazın 1/46 hisse paylı 96,00 m2'lik işyeri vasıflı bağımsız bölüm için tesis edilen ipoteğe karşılık ödenmeyen %66,67'lik kısım için kıymet takdir komisyonunca belirlenen güncel alacak olan 2.080.136.00 TL'nin ödenmesi halinde taşınmaz üzerinde Mersin Büyükşehir Belediyesi lehine konulan ipoteğin kaldırılmasına ilişkin Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında; davaya konu uyuşmazlığın Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Encümeninin kıymet takdir komisyonunca belirlenen 2.080.136.00 TL ipotek terkin bedeli ile ilgili olarak tesis edilen işlemden kaynaklandığı, konusu itibarıyla ortada idari yargı yetkisi kapsamına giren bir idari işlemin bulunmadığı, tapu kayıtları üzerinde tescil, terkin, tashih ve şerh gibi işlemlere ilişkin olduğu kuşkusuz olan işbu davanın görüm ve çözüm yerinin adli yargı mahkemeleri olduğu, Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının da bu yönde olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: Dava konusu işlemin davalı idareye ait taşınmazın davacıya satışı sonucunda ödenmeyen satış bedelini teminat altına alan ipotek bedelinin güncellenmesine ve söz konusu bedelin ödenmesi halinde ipoteğin terkin edileceğine ilişkin olduğu, dolayısıyla uyuşmazlığın özel hukuk sözleşmesine tabi olan ipotek sözleşmesi ve ipotek alacağından kaynaklandığı, ortada kamu hukukundan kaynaklanan ve kamu gücünün verdiği üstün yetkiler kullanılarak tesis edilmiş idari nitelikte bir işlemin varlığından söz etme imkânı bulunmadığından özel hukuk hükümleri uyarınca tesis edilen ipotek işlemine yönelik açılan davanın özel hukuk hükümleri uyarınca adli yargı mercilerince çözümlenmesi gerektiği anlaşıldığından istinaf konusu Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davacı tarafından, iptali istenen encümen kararının idarenin tek taraflı kamu gücüne dayalı olarak tesis ettiği bir idari işlem olduğu, tapu sicilinde kayıtlı ipotek bedeli 63,437,00-TL olarak belirlenmiş iken idarenin mahkeme kararı olmaksızın ipotek bedeli belirlemesinin hukuka aykırı olduğu, öte yandan idarece tapu sicilinde herhangi bir değişiklik yapılmadığından bakılan davanın da idari yargıda görülmesi gerektiği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davalı idare tarafından, dava konusu ipoteğin 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 893/1. maddesine dayanılarak taşınmaz üzerine konulan kanuni ipotek olduğu, bu bakımdan taşınmaz üzerindeki ipoteğin terkininin ancak borcun ödenmesi suretiyle gerçekleştirilebileceği, bu husustaki ihtilafın ise adli yargının görev alanına girdiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmadığından ...-TL yürütmenin durdurulması harcının ve posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından davacıya iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.