antalyada gayrimenkul simsarlık hizmeti ücreti anlaşmazlığından doğan icra takibine itirazın iptali davası.

Antalyada gayrimenkul simsarlık hizmeti ücreti anlaşmazlığından doğan icra takibine itirazın iptali davası.

Özet: Emlak aracılık hizmetinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında; davacı emlak şirketi, imzalanan yetkilendirme ve yer gösterme belgeleri ile taşınmaz alım-satımına aracılık edildiğini ve anlaşılan hizmet bedeline hak kazandığını iddia ederken, davalılar iş ortaklığının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, bir davalının sözleşmenin tarafı olmadığını, sözleşme ve tapu parsel numarası çelişkisini, sözleşmenin bilgileri dışında doldurulduğunu ve geçerlilik süresinin dolduğunu savunmuştur; bu süreçte bir tanık ise villa alım-satım ve takas pazarlıklarını, yer gösterme ve anlaşma süreçlerini detaylandırarak beyan etmiştir.

T.C.

ANTALYA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Simsarlık Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Simsarlık Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle

: Taraflarınca Antalya Genel İcra Dairesi nezdinde bulunan ... /... E. Sayılı dosya ile davalıya yönelik asıl alacak bedelinin ... TL olduğu bir icra takibi başlatıldığını, borçlunun bu takibe itiraz ettiğini, takibin durdurulduğunu, müvekkili şirketin, taşınmaz ticaretine yönelik taşınmaz alım- satımına, taşınmaz kiralanmasına aracılık faaliyetleri göstermekte olan bir şirket olduğunu, müvekkili şirket ile davalı ... ... ... arasında dava dilekçesi ekinde sunulu Gayrimenkul Alıcının Yetkilendirme Sözleşmesi ve Yer Gösterme Belgesi imzalandığını, sözleşmede kararlaştırılan hizmet bedeli taşınmaz ticareti yönetmeliğinin 20. maddesine uygun ve geçerli olup müvekkile ödenmesi gerektiğini, taşınmaz ticareti yargıtay kararlarında; hizmet bedelinin tapuda gösterilen bedel üzerinden değil taşınmaz simsarlığı sözleşmesinde belirlenen ücret üzerinden kabul edilmesi gerektiği belirtildiğini, neticeten; davanın kabulü ile; Antalya Genel İcra Müdürlüğü ... /... E. Sayılı dosyada yapılan itirazın iptali ile takibin devamına,

davalının (borçlunun) asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: İş ortaklığı bir adi ortaklık olarak değerlendirilecek olup, tüzel kişiliği olmadığından aktif ve pasif dava (takip) ehliyeti de olmadığını, davacı ile imzalanan sözleşmenin tetkikinde de görüleceği üzere ' yetkilendirme sözleşmesi'' yalnızca... ... LTD. ŞTİ. tarafından imzalandığını, diğer müvekkili ... ... .... TİC. LTD. ŞTİ. ise sözleşmeyi imzalamadığı için, taraf olduğundan bahsetmenin mümkün olmadığını, dolayısıyla herhangi bir sorumluluğu da bulunmadığı için sözleşme ile bağlı olduğundan bahsedilemeyeceğini, davacı tarafından dosyaya sunulan sözleşmeye konu taşınmaz ... Parselde yer aldığını, ancak tapu kaydı celp edilen taşınmazın ... Parselde yer aldığını, dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme imzası bulunan müvekkilinin bilgisi dışında doldurulduğunu, sözleşmedeki 5.1 maddedeki 180 gün ve 8. Maddedeki satış bedelinin müvekkili ile teati edilmemiş ve dava açılmasına uygun şekilde davacı lehine doldurulduğunu, yetkilendirme sözleşmesinin geçerlilik süresinin imzalanma tarihinden itibaren 180 gün olarak davacı tarafından doldurulduğunu, bu süre dolduktan sonra artık müvekkilinin davacıya karşı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, sonuç olarak; tüzel kişiliği bulunmayan ... ... LTD.ŞTİ. VE .... ... LTD.ŞTİ. İŞ ORTAKLIĞI yönünden husumet yokluğundan davanın usulden reddine, davacının itirazın iptali talebinin ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA

:"Ben davalı firmada kendime ait emlak ofisimin ve alt işletme olarak emlak danışmanlığı işi yapıyorum, davalı firmanın emlak danışmanı ... hanımdı, oda benim gibi davacı firmada alt işveren emlak ofisi bulunan işletmesi vardır, ben villaların olduğu bölgede epeydir çalışıyordum, oradaki çoğu villayı biliyordum, ... bana benim ofisime villa satın almak için başvurmuştu, çok villa gezdik ancak şartlar uymadı, yine ... beyin emlak danışmanlığı yaptığım dönemde ... hanımı ... telefon ile arayarak nakit ihtiyacı olduğunu ... ... TL acil nakite ihtiyacı olduğunu, Kentsel Dönüşüm Projesi olduğunu, villalardan birini eline nakit ... ... geçecek şekilde takasa da açık şekilde toplamda ... ... ... ... ... milyon TL civarında satmaya hazır olduğunu söyledi, bende ... beyin satış emlak danışmanı olduğundan bu konuşmaya şahit olunca ... beye haber verdim, çünkü ... beyin bizim emlak ofisimizde villa satın almak için satılığa çıkardığı iş yeri vardı, ... beyin böyle bir villa olduğunu takasıda kabul ettiklerini üstünü de nakit verebileceğini söyledi, ... bey geldi, birlikte ... tarihinde ... beye ve eşi ... hanıma villayı gezdirdim yer gösterme evrakımızı da sunumdan sonra imzaladılar, hatta ... hanım villayı çok beğendi, o gün ayrıldık ertesi gün restourantta buluşmak üzere randevulaştık ertesi gün de ... ... restaurantta ben ... hanım, ..., ... ... , ... ... , birlikte buluştuk, o gün dükkanı görmek için randevu oluşturuldu, ... tarihi pazartesi günü ben hep beraber ... beyin avukat olan oğlunun bürosunda ... bey avukat oğlu ve biz buluştuk, davalı firmanın yetkilisi olan ... takasa konu olan dükkanı gördü beğendi, zaten bizim buluştuğumuz avukat bürosunun yan tarafındaki ofisti, alım satım takas konusunda anlaşıldı bir gün sonra bizim satış ofisine herkes geldi, ... beyde vardı, alım satım konusu tekrar anlaşıldı el sıkışıldı, bir gün sonra da tapu da göstericek tutar netleştirilip alım satım sözleşmesi imzalanacaktı, o gün randevulaşıldı, tutar da ... TL idi, rakam noktasında anlaşılamama nedeni de taşınmazın bedeli hususunda değil takastan sonra kalan nakit para için ... bey bir miktar kredi çekecekti, kredi için taşınmazın değerinin en az ... TL gösterilmesi gerekiyormuş, ... bey bunu tapuda satım bedeli olarak gösterilmesini istedi, ... de taşınmazın değerinin ... TL göstermek istedi, sonrasında sözlü olarak anlaştılar muhasebeciden teyit almak hususunda anlaşılarak el sıkılmıştı masadan kalkıldı, ertesi gün randevu saatinde tekrar bir araya gelemedik, davalı firmadan ... beyi arayarak satıştan vazgeçtiğini söyledi, bizde bu hususu ... beylere nasıl söyleyeceğiz diye üzüldük, çünkü ... hanım villayı satın almayı çok istiyordu, o dönemde hamileydi, evi çok beğendiğini sürekli söylüyordu, babası da kızım hamile bu süreçte çok yoruldu, kızımı üzmeyin dediğinden bizde ... hanımın bu villayı beğenip alamamasından üzüleceğini düşündük, ona nasıl haber veririz diye davalıların bir gün sonra satım için anlaşılmadan vazgeçildiğini nasıl söyleyeceğimizi d üşünüyorduk, sonra ... beyden haber çıkmayınca biz aradık onlarda kem küm ettiler, siz bize haber vermediniz ne zaman buluşacaktık dediler, halbuki bir gün önce yazılı bir şekilde randevulaşmıştık, alım satım konusunda emlak ofisinde anlaşıldığı günün akşamı ... beni aradı ve msj çekti, sonra ben kendisine döndüm, hem teşekkür etti hemde emlak ücreti noktasında pazarlık etmeye çalıştı, bu kadar kısa sürede kim kazanıyor parayı şeklinde sözler söyledi" demiştir.

DAVACI TANIĞI ... ... BEYANINDA

:"Ben ... firmasında alt işletme sahibiyim, emlak danışmanlığı işi yapıyorum, komisyonuna ortak oluyorum, ... hanımda emlak ofşs danışmanlığı işi vardır, oda benim gibi ... firması bünyesinde hizmet vermektedir, kendimize ait vergi levhalarımız vardır, davalı firma olan ... firma yetkilisi, ... bana başvurarak bir projesi olduğunu, bunların satışı hususunda bizden hizmet talep etti, ben ... beyin ... ofisinde ziyaret ettim, ... ... firması da ... firması ile adi ortaklık şeklindeydi, detayları ... beyin ofisinde konuştuk, 6 aylık emlak yetkilendirme sözleşmesini yaptık, hatırladığım kadarıyla ... yılıydı, evrakları ... beyin ofisinde hazırladık, birlikte doldurduk, 6 aylık bir sözleşmeydi, evin ne kadar bedele satılacağı her şey rapora yazıldı, bu noktada bende ofisimde çalışma yaptım, ve taşınmazın satımı için satış ve pazarlama faaliyetlerinde bulundum, ilanlar dağıttım, ofisteki danışman arkadaşlarıma projeyi anlattım, ... tarihinde ben İstanbuldaydım, ... hanımda ... altı bölge uzmanıydı, ... hanıma da telefonda o projeyi anlattım, oda ... beyin olduğunu kısmi takas teklifi olduğunu söyledi, ertesi gün ben İstanbuldan dönünce davalı firma yetkilisi ... ... bey ve eşi ... hanım ben ve ... hanım buluştuk, ... kentsel dönüşüm projesi olduğunu ... ... acil nakite ihtiyacı olduğunu hızlı işlemler yapılmasını söyledi, bu görüşmeler ... restauranta yapıldı, tekrar buluşmak için randevulaşıldı, takasa konu bir dükkandı ... günü de büroyu görmek için hep beraber gidildi bizde gittik, hatırladığım kadarı ile ... hanımın avukat kardeşinin bürosuydu, o binada başka bir dükkan vardı, orası gösterildi, o gün o rada ... de vardı, takas edilecek dükkan hususunda anlaşıldı, ertesi gün mega emlak ofisinde buluşuldu, tapuda gösterilecek değer tutar hususunda da aralarında bir anlaşmazlık oldu, ... muhasebeci ile görüşerek tapuda ne bedel gösterileceğini bildireceğini söyledi, taşınmazın satış bedeli olarak ... ... ... ... bin TL olarak anlaşıldı, büroda nakit ... ... verilebileceği söylendi, takasa da gösterilen büro kabul edildi, ertesi gün alım satım aracılık sözleşmesi yapmak üzere randevulaştı, randevu saatinde ... geldi, satıştan vazgeçtiğini söyledi, ... hanımda bu beyanı telefonda ... beye iletti, onlarda normal karşıladılar, taşınmazı gezdirdiğimiz zamanda ise taşınmazı çok beğenmişlerdi ve almak için motiveleri vardı, bizde normal karşılamalarını yadırgadık, sonrasında taşınmazın ... tarafından satın alındığını öğrendik, ... beyde ... hanımın babasıydı" demiştir.

DAVALI TANIĞI ... BEYANINDA

:"Ben müteahhit ...'i 7-8 yıl öncesinden tanırım, ... ... ... olarak çalışıyordu, ben serbest çalışıyorum, ... su borusu geçirme işimiz vardı oradan dolayı karayollarına ben de gidip geldiğimden ... ile tanıştım, ...'in ortağı bulunduğu adi iş ortaklık firması vardı ve ... bölgesinde inşaatlar yaptığını duydum, ben de oradan bir taşınmaz satın almak istiyordum, ancak bu inşaatlar bitirilebilir mi ona güvenemiyordum, inşaatın bitimine yakın taşınmazı ... Beyin ortağı olduğu inşaat firmasından satın aldım, bu satın alma işlemi sırasında bir emlakçı ile görüşmedik, emlakçı tarafından bu taşınmaz bana gösterilmedi, bu taşınmazı ... yılında satın aldım, ... hanım isimli emlakçı ile ... yılında kendime ait bir dairem vardı orayı kiraya verecektim bu hususta görüşmüştüm, taşınmazımı da sonra kiraya vermedim, ... satın aldığım taşınmaz 10 tane villadan oluşan bir siteye ait bir villadır, tanıklık ücreti talebim yoktur, benim kiraya vermeyi düşündüğüm daire ... , davacı vekilinin beyanında geçen ... ... şirket yetkilileri ile herhangi bir toplantıya katılmadım, daireyi satın aldıktan sonra ... .... ile diğer soyadını hatırlamadığım ... yemek yedik, kızım ve damadım yoktu, ben ... ... firmasına kendi dairemi kiraya vermek için gittim, Döşemealtındaki satın aldığım yer için gitmedim." demiştir.

DAVALI TANIĞI ... ... BEYANINDA

:"Ben ... ... yanında 3 senedir ... ... olarak çalışırım, güneş ağarır gece sulama bitip karanlık olunca bırakırım, sonra gece bekçisi gelir bekçilik yaptığım yer ... ... mevkiinde ... .... villalarıdır, daha öncesinde de davalı... Ltd Şti'de ofiste çalışıyordum, dava konusu villalar 10 ayrı villa olarak yapıldı, yeni açılan ... karşısındadır, bu villaları ... ... ve ... ... birlikte kat karşılığı yaptılar, ... amcayı da öncesinden bu yana tanırım, kaba inşaattaykenden inşaat alanına gelir giderdi, ... amca ... .... daha önceden tanıdığını söyledi, ... eşi de ... , bilikte inşaat aşamasındayken taşınmaza gelip bakıyorlardı, bana da bir seferinde buralar biter mi buradan bir yer alacağız dedi, ben de ... beyler dürüst insanlardır ben maaşımı düzenli alıyorum dedim, Tüketici Mahkemesinde de ben bu dava konusu ile ilgili tanık olarak beyanda bulundum, orada da ... beye açmışlar, bu tarihten 6-7 ay kadar önce iki tane bayan emlakçı ellerinde kartvizit dağıtıyorlardı, biz buradan villa sattık davalık olduk dediler, ben sizi tanımıyorum dedim, bana şahit olur musun dediler, ben de hangi villa diye sordum, gelen bayanlar kendileri için şahit olursam bana para vereceklerini söylediler, ben de böyle işe girmem dedim, sizi daha önce görmedim dedim, bunun üzerine gittiler, aynı davayı hem ... beye hem de ... beylere açtıklarını tanıklık yaptığımdan öğrendim, ... villayı satın almak için ... ... ... TL kapora verdiğini söyledi, bu 2 sene kadar önceydi, tarihini tam hatırlamıyorum, ... bey burayı satın almak için bir emlakçı ile oraya gelmedi, ben gündüz bekçisiyim, benden başka da gündüz bekçisi yok, villanın bahçesinde köpekler de var kimse de giremez, ... ... satılan taşınmaz ile ilgili bir emlakçı gelmedi, diğer villalar ile ilgili emlakçılar geldiği oldu, onlar geldiğinde açıp bu yerleri gösterdim, taşınmazı ... ne kadara aldı bilmiyorum, ... aldığı villa hatırladığım kadarıyla ... ... 3.villadır, ... tarafındadır ancak blok numaralarını bilmiyorum, villalar ikiz değildir, müstakildir, tanıklık ücreti talebim yoktur." demiştir.

Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Vergi Dairesi Başkanlığına, İcra Dairesine yazılan müzekkerelere ikmalen cevap verildiği, yer gösterme belgesindeki şahıs ile yer gösterme yapılan taşınmazı satın alan şahsın nüfus kaydının uyap üzerinden temin edildiği anlaşılmıştır.

Yasal Düzenleme, deliller ve tespitler ışığında, tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın simsarlık sözleşmesinden kaynaklandığı, davacı simsarın taraflar arasında imzalanan ... tarihli sözleşmenin 4.8 maddesi gereğince belirlenen hizmet bedelini takibe koyduğu, davalı tarafça yapılan itiraz nedeniyle takibin durduğu anlaşılmaktadır.

Somut davanın esasına geçmeden davalının sözleşmenin geçersizliğine yönelik itirazlarının incelenmesinde; ... tarihli simsarlık sözleşmesinin davacı şirket ile ... Ltd şirketi ve ... ... Ltd şti İş Ortaklığı arasında imzalandığı, davalılar vekilinin bu noktada ... Şirketinin imzasının sözleşmede bulunmadığından bahisle bu sözleşmenin bağlayıcı olmadığını ileri sürdüğü ancak Vergi Dairesinden celp edilen iş ortaklığını oluşturan ortaklardan her birine münferiden temsil yetkisi verildiği dolayısıyla münferiden temsil yetkisi bulunan şirket temsilcisinin imzalamış olduğu bu sözleşmenin adi ortaklığı oluşturan her iki şirket yönünden de bağlayıcı olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan davalı tarafça sözleşme ve eki belgelerdeki imzaların inkar edilmemesine karşın sözleşmedeki 180 gün ve bedel miktarının sonradan davacı tarafça teati edilmeksizin doldurulduğunun iddia edildiği ancak Yarg. .. Hukuk Dairesi ... /... E. ... /... K.,Yargıtay ... . Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... /... Esas ... /... Karar sayılı ilamlarında özetle; "Taahhüdün tanzim ve tahliye tarihleri kısmının boş olarak düzenlenip davacıya verilmiş olması halinde kiracı davalı bu şekildeki boşa imza atmakla davacıya istediği tarihi doldurma yetkisi vermiş olduğundan bunun sonucuna katlanmak zorundadır." şeklinde de belirtildiği gibi davalı tarafın boşa imza atarak sözleşmenin ne şekilde doldurulacağını peşinen kabul ettiği dolayısıyla bu itirazların da haksız olduğu anlaşılmıştır. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde ayrıca sözleşmede ... ada ... ... parsel şeklinde taşınmazın ada parselinin belirtilmesine karşın tapusu celp edilen taşınmazın ... ada ... parsel olduğunun iddia edildiği, sözleşmenin 8. maddesinde gayrimenkul ile ilgili bilgiler kısmında ..... ada ... parsel geçmesine karşın yer gösterme belgesinde doğrusunun ... ada ... parsel olarak belirtildiği ve bu belgede de davalının imzasının bulunduğu, sözleşme konusunun ... ada ... parsele ilişkin olduğunun da iddia edilmediği ve yer göstermesi davacı tarafından yapılan taşınmazın da dava konusu olduğu, dolayısıyla ... ada .... parsel ibaresinin maddi hata olarak yazıldığının açık olduğu, aksi yöndeki davalı itirazlarının da haksız olduğu anlaşılmıştır.

Simsarlığın tanımı, buna dair maddelerin ve müessesenin yorumunun Antalya Bam 11. HD'nin ████████ esas, ████████ karar sayılı ilamında ''TBK. m. 520/1'e göre simsarlığın (tellallığın) tanımı şu şekilde yapılmıştır. "Simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkanının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir". Bu hüküm, mehaza uygun olarak, "Simsarlık, simsarın bir ücret karşılığında, ya diğer tarafa bir sözleşmenin kurulması fırsatını göstermeyi ya da ona bir sözleşme görüşmesi için aracılık etmeyi borçlandığı bir sözleşmedir" şeklinde anlaşılmalıdır. Simsarlık sözleşmesi, 818 sayılı BK'nun 404 vd maddelerinde, "tellallık" olarak adlandırılıp, düzenlenmiş bulunuyordu.

Bu tanımlardan hareket edilerek simsarlığın unsurları şu şekilde tespit olunabilir

a) Simsarlık ilişkisinin tarafları simsar ile iş sahibidir ve simsar, iş sahibi için, konusu özel olarak belirlenmiş bir vekalet edimi üstlenmiştir. O (simsar), iş sahibi için yerine getireceği faaliyetin karşılığında ücret alacaktır.

b) Simsarlık faaliyetinin konusu, çeşitli işlere ilişkin sözleşmelerin kurulması hususunda aracılık etmektir. Bu aracılık faaliyeti, bir sözleşme kurma fırsatı vermek şeklinde olabileceği gibi bir sözleşme görüşmesi için aracılık etmek şeklinde de olabilir. Simsarın kural olarak iş sahibini temsil yetkisi yoktur; fakat sözleşme ile kendisine bu yetki verilebilir.

c) Simsarlık ilişkisi, simsar ile iş sahibi arasında yapılan bir sözleşme ile kurulur. Simsar ile iş sahibi arasında sürekli bir hukuki bağlantı yoktur. Simsarlık sözleşmesinin geçerliliği bir şekle bağlı değildir; ne var ki TBK. m. 520/3 (BK m. 404/3) taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi için bir geçerlilik şekli kabul etmiştir. Buna göre, "taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz". Simsarlık faaliyeti sonucu kurulacak sözleşme (asıl sözleşme), herhangi bir nitelikte sözleşme olabilir.

Simsarlık sözleşmesi, vekalet sözleşmesinin konusu belirli (akit yapma hususunda aracılık faaliyetinde bulunma) ve simsarın her zaman ücrete hak kazandığı özel bir çeşididir. Bu sebeple TBK. m. 520/2'ye (BK m.404/2) göre "simsarlık sözleşmesine, kural olarak vekalete ilişkin hükümler uygulanır" denilmiştir. Simsarlığın önem ve yararı şu şekilde açıklanmaktadır: bir akdin yapılması için tarafların birbirleriyle buluşmaları lazımdır. Fakat bu buluşma her zaman kolay bir şekilde olmaz; hatta çoğu zaman bazı zorluklarla karşılaşılabilir. Mesela taraf olacakların birbirlerini tanımamaları, ayrı ayrı mahallerde bulunmaları, aynı dili konuşmamaları gibi sebepler onların birbirini bulmalarına ve sözleşmeyi yapmalarına mani olabilir. İşte çeşitli sebeplerden ötürü bir araya gelemeyen kimseleri birbirlerine yaklaştırmak hususunda aracılık yapmayı kendilerine meslek edinen şahıslardan müteşekkil bir sınıf olup, eski zamanlardan beri mevcuttur. Zamanımızda iş aleminin zaruri kıldığı ihtisaslaşma ve iş bölümü dolayısıyla tellallık mesleği ticaret hayatının vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiştir.

Simsarlık sözleşmesi, simsar ile iş sahibi arasında haklar ve borçlar meydana getirmektedir. TBK. m. 521-525 arasında sadece simsarın ücret alacağı düzenleme konusu yapılmıştır. Simsarlık sözleşmesi ile ilgili diğer hususlarda, TBK. m. 520/2'nin yollaması gereği vekalete ilişkin TBK. m. 502 vd. hükümleri uygulama alanı bulacaktır.

Simsarın ücrete hak kazanma zamanı ve giderlere ilişkin alacağı TBK. m. 521 'e göre "simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır" (521/1); "simsarın faaliyeti sonucunda kurulan sözleşme geciktirici koşula bağlanmışsa ücret, koşulun gerçekleşmesi halinde ödenir" (521/2); "simsarlık sözleşmesinde simsarın yapacağı giderlerin kendisine ödeneceği kararlaştırılmışsa, simsarın faaliyeti sözleşmenin kurulmasıyla sonuçlanmamış olsa bile giderleri ödenir" (521/son). Böylece simsar, sözleşme konusu hizmetin bir akdin kurulmasıyla sonuçlanması durumunda ücrete hak kazanmaktadır. Simsar, söz konusunu hizmeti yerine getirmezse, ücret alacağı elde edemeyecektir. Ancak sözleşmede aksi kararlaştırılabileceği gibi işin niteliğinden de aksi sonuca varılabilir.

BK. m. 521 vd. düzenleme içinde, simsarın ücret alacağının doğumu için şu şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:

a) Simsarın aracılık ettiği asıl sözleşmenin iş sahibi (vekalet veren) ile üçüncü kişi arasında kurulması gerekir. Bu şart, iş sahibinin, kendisine teklif olunan üçüncü kişilerle sözleşme yapmayı sebepsiz olarak red etmesi halinde de gerçekleşmiş sayılmalıdır. Bu konu, TBK. m. 175'in kapsamı çerçevesinde değerlendirilmelidir. Fakat asıl sözleşmenin geçerli olarak kurulması lazım ve yeterlidir. Ücret alacağının doğumu için, bu sözleşmenin ifa edilmesi gerekli değildir. Geciktirici şarta bağlı olarak yapılmış sözleşmelerde, şartın gerçekleşmesi beklenmelidir. Bu düzenlemeyi getiren TBK. m.521/1 hükmü, emredici değildir. Taraflar, asıl akit kurulmamış olsa bile, ücret ödenmesini kararlaştırabilecekleri gibi ücretin, sözleşmenin ifa edilmesi halinde ödeneceğini de kararlaştırabilirler.

b) Asıl sözleşmenin kurulması ile simsarın faaliyeti arasında nedensellik ilişkisi bulunmalıdır. TBK. m. 521/1 bu şartı, "yaptığı faaliyet sonucunda" sözleriyle ifade etmiştir. Bu şartın aksi de kararlaştırılabilir.

c) TBK. m. 523'de düzenlenen ve simsarın ücret ve giderlere ilişkin alacağının kaybı sonucunu doğuracak durumlardan birinin gerçekleşmemesi gerekir (Yavuz, Cevdet: Borçlar Hukuku Dersleri Özel Hükümler, 9. Baskı, İstanbul 2011, s.604 vd)..."

Tellallık (simsarlık) ilişkisi, tellal ile iş sahibi arasında yapılan bir sözleşme ile kurulur. Gayrimenkul tellallık sözleşmesinde taşınmaz maliklerinin imzasının bulunmasına gerek bulunmamaktadır. Simsarın aracılık ettiği asıl sözleşmenin iş sahibi ile üçüncü kişi arasında kurulması ile simsarın ücret alacağı doğar.

Simsarlık faaliyetinin konusu, sözleşmelerin kurulması için aracılık etmek, taraflara bir sözleşme kurma imkanı vermek ya da sözleşme kurulması için aracılık etmektir. Ancak TBK'nun 521/1. maddesinde, simsarın ücrete hak kazanması için yaptığı faaliyetin sonucunda sözleşmenin kurulması gerektiği açıkça belirtilmiştir.

Simsar kanunda yazılı simsarlık sözleşmesi şartlarını taşıyan yer görme formuna göre, gösterilip tanıtılacak taşınmazın satış bedeli üzerinden tellaliye ücretinin ödenmesinin kararlaştırıldığı hallerde, emlak komisyoncusunun devre dışı bırakılarak taşınmazın satılması halinde komisyoncu sözleşmede belirtilen ücreti isteyebilir.'' şeklinde ayrıntılı olarak ifade edildiği görülmekle;

Somut davada; simsarlık sözleşmesine konu şeyin taşınmaz olması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin kanunen emredici hükmüne uygun yazılı şekilde düzenlendiği, simsarlık sözleşmesinde davacı simsarın ne şekilde hizmet bedeline hak kazanacağının sözleşmenin 4.8 maddesinde ayrıntılı olarak kararlaştırıldığı, davacının davalı şirketlere ait ... ada ... parseldeki villa tipi taşınmazı gösterdiği ... adlı kişinin kayın babasına dava konusu taşınmazın davalı tarafça satışının gerçekleştirildiği, satışın 4.8 maddesinde belirtilen sürede gerçekleştiği ve yine bu maddede düzenlendiği üzere satışın yer gösterme yapılan şahısla illiyet bağı olan , şahsın1. Derece kayın hısımına yapıldığı, bu durumun tanık beyanlarıyla da doğrulandığı, dolayısıyla davacının 8. Maddede belirlenen ... TL satış bedelinin %4+ KDV sine (... TL) hizmet bedeli olarak hak kazandığı anlaşılmakla, haklı davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ İLE, davalının Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... E sayılı takibine yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile takibin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla AYNEN DEVAMINA,

2-Asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan ... TL'lik icra inkar tazminat bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gerekli ... TL harçtan, peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına.

4-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan ... TL tebligat ve posta masraflarının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

7-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine

8-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.█████/2025 ...

Katip ...

¸e-imza

Hakim ...

¸e-imza