sigorta şirketinin haksız eylem sonucu bariyer hasarı tazminatını rücuen tahsil amacıyla açtığı itirazın iptali davasında yetki itirazının değerlendirilmesi.

Sigorta Şirketinin Haksız Eylem Sonucu Bariyer Hasarı Tazminatını Rücuen Tahsil Amacıyla Açtığı İtirazın İptali Davasında Yetki İtirazının Değerlendirilmesi.

Özet: Bir sigorta şirketi, sürücünün olay yerini terk ettiği bir trafik kazasında zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında ödediği hasar bedelini sigortalısından rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken, davalı ise icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine itiraz ederek davanın reddini savunmakta ve mahkeme de uyuşmazlığın esasen yetkili icra dairesinde yapılmış bir icra takibi bulunması özel dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda toplandığını belirtmektedir.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ███████

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ----. nezdinde düzenlenen ------ no’lu sigorta poliçesi ile sigortalanan -----ait ----- plakalı aracın karıştığı, olay yeri terk nedeniyle sürücünün tespit edilemediği kaza trafik devriye ekipleri tarafından yapılan incelemeye göre; ----- plakalı çekicinin yoldan çıkarak sağ bariyere çarparak oto korkuluklara hasar verip yoluna devam etmesi şeklinde meydana geldiğini, bu kaza neticesinde ----- mevkii -- yön 57+100'de bulunan oto korkuluklarda (7 adet bariyer ve 21 dikme) hasar meydana gelmiş, müvekkili şirketçe zarar giderimi amacıyla harcamalar yapıldığını, gerçekleşen bu kaza neticesinde tutulan kaza tespit tutanağına göre araç sürücüsün olay yerini terk ettiği tespit edildiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi'ne istinaden kaza nedeniyle gerçekleşen zararların tazmini amacıyla dava dışı 3.kişilere 118.164,64-TL ödeme yapıldığını, bunun üzerine sigortalı borçluya ilgili tutarı ödemesi gerektiği bilgisini içeren rücu mektubu gönderildiğini, sigortacı müvekkilin, rücu hakkı kapsamında talep ettiği tutarın borçu tarafından ödenmemesi üzerine, 17.02.2025 tarihinde ----- İcra Dairesi -----. sayılı takip başlatıldığını, borçlunun icra dosyasına itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla takibe haksız ve yersiz olarak itiraz edip takibin durmasına neden olan davalı borçlunun İİK. 67/2 maddesi uyarınca alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine de karar verilmesini, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 19.02.2025 Tarihli icra dairesine yaptıkları itirazda icra dairesinin yetkisine itiraz edildiğini, bu anlamda mahkemenin birinci görevi icra dosyasının yetkili yerde açılıp açılmadığını tespit etmek olduğunu beyanla icra takibinin yetkisine itirazı nedeni ile itirazın iptali davasında yetkili icra dairesinin bulunması dava şartı olduğundan dolayı takibin yetkisiz icra dairesinde açılmış olması sebebi ile reddine, mahkemenin yetkisine yönelik itirazının kabulü ile davanın yetki nedeni ile reddine, davanın esastan reddine, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacının haksız icra takibi nedeni ile % 20 icra tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi kapsamında dava dışı ----- ödenen bedelin davalı/sigortalısından ZMMS Genel Şartlar B.4. maddesine dayanarak rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd. maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.Davacı, █████/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle otoyol bariyerlerinde hasar oluştuğunu, sigorta şirketi tarafından hasar bedelinin dava dışı ------ ödendiğini, kaza esnasında davalının olay yerini terk ettiğini, KTK ve ZMMS Genel Şartları B.4. maddesi gereğince davalının oluşan zarardan sorumlu olduğu ve sigorta şirketinin rücu hakkı bulunduğunu, trafik kazası sebebiyle ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla icra takibine geçildiğini, davalının haksız bir şekilde icra takibine itiraz ettiği, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı, icra dairesine sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde ve cevap dilekçesinde icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine itirazla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ----- İcra Müdürlüğü’nün

-----Esas sayılı İcra Dosyası UYAP üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş, mersisten davalının sicil kayıtları dosya arasına alınmış, davacıdan hasar dosyası celp edilmiş ve dava sonuçlandırılmıştır.Uyuşmazlık, itirazın iptali davasına özgü "yetkili icra dairesinde yapılmış bir icra takibi bulunması" şeklindeki özel dava şartının dava konusu uyuşmazlıkta gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarında toplanmaktadır.Yargıtay'ın istikrar kazanmış uygulamasına göre, itirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir. Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır (Yargıtay HGK'nın, ----- ████████ tarih ve sayılı kararları).Yine Yargıtay kararlarına göre, itirazın iptali davası için yetkili icra dairesinde başlatılmış geçerli bir icra takibinin bulunması, dava ön şartı niteliğindedir (Yargıtay -----.-----tarih ve sayılı kararları). Şayet icra takibi yetkili icra dairesinde yapılmamış ve icra dairesinin yetkisine usulüne uygun olarak itiraz edilmiş ise, itirazın iptali davasının bu davaya özgü ve özel dava şartı yokluğu (icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmamış olması) nedeniyle davanın usulden reddine karar verilir.Yetkinin kesin olmadığı ve birden fazla mahkemenin yetkili olduğu durumlarda kural olarak yetkili mahkemenin belirlenmesinde seçme hakkı davacıya aittir. Davacı tarafından yetkili mahkemede dava açılması halinde ilgili mahkeme yetkili hale gelmekte olup, davalı tarafından itiraz edilse dahi hukuken dinlenmesi söz konusu değildir. Ancak yetkinin kesin olmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde davacı tarafından yetkili mahkemede dava açılmaması halinde, seçim hakkı davalıya geçmekte olup, davalı tarafından belirtilen mahkeme yetkili hale gelmektedir. (Yargıtay ---- HD. ----- Esas ---- Karar sayılı ilamı)Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, davacı tarafça davalıya karşı ZMSS Genel Şartları B.4. maddesine dayalı olarak rücu davasının açıldığı, ZMSS Genel Şartları B.4. maddesine dayalı olarak açılan rücu davasında KTK 110/2 maddesinin uygulanma imkanın olmadığı, HMK’nun genel yetkiye ilişkin 6. maddesi, sigorta sözleşmelerinden doğan davalara ilişkin 15. maddesinin birinci fıkrası ile haksız fiilden doğan davalara ilişkin 16. maddesinin uygulanması gerekmektedir.(Benzer yönde bknz; Yargıtay ----- HD. Dairesinin BAM daireleri Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine İlişkin ----- kararı ) Eldeki davada, kaza sebebiyle zarar gören-davalının yerleşim yerinin --- olduğu, kazanın/haksız fiilin meydana geldiği yerin ---- olduğu dosya kapsamındaki belgeler ile sabittir. Seçimlik yetki elinde olan davacı tarafından icra takibinin yukarıda sayılan HMK 6, 15/1, 16 maddesinde sayılan yerlerde yapmadığı dolayısıyla takibin yetkisiz icra dairesinde yapıldığı, davacı tarafından takibin yetkisiz icra dairesinde yapılması sebebiyle davanın özel dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın usulden reddine,

2-Alınması gerekli karar harcı 732,00-TL'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.920,99-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 1.188,99-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halide davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 4.600,00-TL arabuluculuk ücreti davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13 maddesindeki esaslara göre belirlenen 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.