danıştay 13. daire, önceki işletmecinin kaçakçılıkla ilişkili ödenmeyen idari para cezaları nedeniyle petrol istasyonu lisans başvurusu reddi işleminin hukuka uygunluğunu temyizen inceledi.

Danıştay 13. Daire, önceki işletmecinin kaçakçılıkla ilişkili ödenmeyen idari para cezaları nedeniyle petrol istasyonu lisans başvurusu reddi işleminin hukuka uygunluğunu temyizen inceledi.

Özet: Bir petrol istasyonunun lisans başvurusu, aynı tesisin önceki işletmecisine kaçakçılık fiilleri ve otomasyon sistemiyle ilgili usulsüzlükler nedeniyle verilen ve ödenmemiş milyonlarca liralık idari para cezaları gerekçe gösterilerek reddedilmiştir. Başvurucu şirket, cezaların kaçakçılık suçlamasından kaynaklanmadığını, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğini ve ret işleminin mülkiyet ile çalışma hakkını ihlal ettiğini savunmuştur. Ancak ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, Petrol Piyasası Kanununun ilgili maddesi uyarınca kaçakçılık fiillerinin tespit edildiği tesise yönelik idari para cezaları ödenmedikçe lisans verilemeyeceğini belirterek red kararını hukuka uygun bulmuştur.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı ████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No

:████████

Karar No

:█████████

TEMYİZ EDEN (DAVACI)

: ... Ticaret Ltd. Şti.

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI)

: ... Kurumu

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: Davacı tarafından, "... Mahallesi, ... Sokak, No:... (Ada:..., Pafta:..., Parsel:...) Kavak/Samsun" adresinde bulunan petrol istasyonu ile ilgili olarak yapılan lisans başvurusunun, ödenmeyen idari para cezaları bulunduğundan bahisle reddine dair Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin lisans başvurusunda bulunduğu istasyonda daha önce ... tarih ve ... sayılı bayilik lisansı ile faaliyet gösteren ... İnşaat Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (...) hakkında kaçakçılık suçlamasıyla yürütülen ceza yargılamasında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği ve kararın kesinleştiği, ancak söz konusu şirket hakkında, sözleşmeli dağıtıcı haricinde akaryakıt tedarik edildiğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 70.000,00-TL; istasyon otomasyon sistemine bayi tarafından müdahale edildiğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 70.000,00-TL; son olarak, istasyonda vaziyet planı harici gizli tanklar ve düzenek bulundurulduğundan bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi ile aynı bendin (2) numaralı alt bendi hükümleri uyarınca 1.000.000,00-TL olmak üzere, toplamda 1.140.000,00-TL tutarında idari para cezası verildiği, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dağıtıcı dışı akaryakıt ikmali sebebiyle 70.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmın iptaline, akaryakıt istasyonunda vaziyet planı harici gizli tanklar ve düzenek bulunması nedeniyle 1.000.000,00-TL idari para cezası verilmesi ile istasyon otomasyon sistemine bayi tarafından müdahale edilmesi nedeniyle 70.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısımlar yönünden ise davanın reddine karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği, anılan şirket tarafından söz konusu tutarların ödenmediği hususunda herhangi bir ihtilafın bulunmadığı, 5607 sayılı Kanun'da belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen söz konusu akaryakıt istasyonu için davacı şirket tarafından yapılan istasyonlu bayilik lisansı başvurusunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı,

Bu durumda, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'na 6455 sayılı Kanun'un 45. maddesiyle eklenen 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca, 5607 sayılı Kanun'da belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen davaya konu tesis için ...'a verilen idari para cezaları ödenmeden lisans verilemeyeceği anlaşıldığından, anılan emredici hüküm çerçevesinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Davacı tarafından, ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, ilgili idari para cezalarının kaçakçılık fiilinden kaynaklanmadığı, başvurularının reddine ilişkin dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden de sakat olduğu, mülkiyet hakkının özüne dokunulduğu, Anayasa'nın 49. maddesindeki çalışma hakkının ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Üye ...'ın; "1982 tarihli Anayasamızın Cumhuriyet'in niteliklerini belirleyen 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin bir hukuk devleti olduğunun belirtildiği, yine 35. maddede mülkiyet hakkının, 48. maddede teşebbüs hürriyetinin ve 49. maddede çalışma hakkının güvence altına alındığı, öte yandan, hukukun temel ilkelerinden olan suçun şahsiliği ilkesi uyarınca hiç kimsenin bir başkasının fiilinden sorumlu tutulamayacağı, bir başkasının fiili sebebiyle mülkiyet hakkına ve teşebbüs hürriyetine sınırlama getirilmesinin hukuk devleti ilkesi ile bağdaştırılmasının mümkün olmadığı, belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin dayanağı olan 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin "Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez." şeklindeki son cümlesi Anayasa’ya aykırı olduğundan, söz konusu cümlenin iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması gerektiği" yolundaki görüşüne karşılık, söz konusu düzenleme Anayasa'ya aykırı görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacının temyiz isteminin reddine,

2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,

5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde kesin olarak usulde oyçokluğu, esasta oybirliğiyle karar verildi.