ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş ücreti ve cezasının tahsili için icra takibine itirazın iptali davası.

Ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş ücreti ve cezasının tahsili için icra takibine itirazın iptali davası.

Özet: Bu hukuki evrak, bir şirketin, araç sahibinin otoyol ve köprülerden ihlalli geçişleri nedeniyle ödenmeyen geçiş ücretleri ile kanundan kaynaklanan para cezasının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasını özetlemektedir; davacı taraf, yasal bildirim yükümlülüğü olmadığını ve davalının ihlalli geçiş ücretlerinden sorumlu olduğunu belirtirken, davalı taraf usulüne uygun temerrüde düşürülmediğini, talep edilen ceza ve faizin hukuka aykırı olduğunu, haksız zenginleşme amacı güdüldüğünü ve geçiş anındaki HGS/OGS cihazlarının işlerliğinin araştırılmasını savunmaktadır; yargılama, itirazla duran takibin devamını sağlamayı amaçlayan bir itirazın iptali davası olarak yürütülmekte ve 6001 sayılı Kanunun 30/5. maddesi uyarınca geçiş ücreti ile birlikte on katı cezanın tahsiline ilişkin hükmü değerlendirmektedir.

T.C.

İSTANBUL

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ███████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... 33. İcra Müdürlüğü ...esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, ihlalli geçiş bedellerinin ödenmediğini, davacı tarafından yasal bildirim yapılması yükümlülüğünün bulunmadığını, davalının ihlalli geçiş ücretlerinden sorumlu olduğunu beyanla icra takibine yapılan itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının usulüne uygun olarak temerrüde düşürülmediğini, davacı tarafça işletilen olduğu köprü ve otoyoldan ihlalli şekilde geçilmesi üzerine araç sahibinden geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza tahakkukuyla beraber talep edilmişse de işbu talebi kabul etmediklerini, talebin hukuka uygun olmadığını, faizden ayrıca bir KDV alınması talebinin de yasalara aykırı olduğunu, geçiş ücreti ve ihlali geçiş cezasının tahsilinin talep edilmesi ile sebepsiz zenginleşme gayesi güdüldüğünü, olay tarihinde geçiş yapılan noktadaki HGS/OGS izleme ve kayıt cihazlarının bozuk olup olmadığı ve bu cihazların periyodik bakımlarının yapılıp yapılmadığı hususunda gerekli araştırma yapılmasını beyanla davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini savunmuştur.

Toplanan Deliller

... 33. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası,

Meydana gelen ihlalli geçiş listesini içerir tüm bilgi ve belgeler, kamera kayıtlarından alınan görüntüler, CD asılları, provizyon sorgularını içerir belgeler,

.... plaka sayılı aracın trafik tescil kayıtları,

.... plaka sayılı aracın █████/2021-█████/2021 tarihleri arasında HGS kaydının bulunup bulunmadığına ilişkin PTT Genel Müdürlüğün yanıtı,

... plaka sayılı aracın █████/2021-█████/2021 tarihleri arasında OGS kaydının bulunup bulunmadığına ilişkin Karayolları 1. Genel Müdürlüğü yanıtı,

Taşımacılık/SMMM konusunda uzman bilirkişi ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporu ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Dava, köprü ve otoyoldan ihlalli geçiş iddiasına dayalı alacağın tahsili amacıyla yürütülen ... 33.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İtirazın iptali davası; 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre, bu davanın açılabilmesi için:

1-İlamsız takip yapılmış olması,

2-Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,

3-Alacaklının, itirazın kaldırılması için İcra mahkemesine başvurmaması,

4-İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının 1 yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının bir arada gerçekleşmesi gerekir.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran, itirazla duran takibin devamınını amaçlayan bir dava olup yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.

Somut olayda, ... 33.İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasının tetkikinde; alacaklı davacı tarafından borçlusu davalı aleyhine, █████/2021 tarihinde, toplam 1.127,50-TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının "... Sirket Hukuk Birimi Dosya Nosu ve ...Şirketi konulu alacak nedeniyle asil alacak ve gecikme bedeli toplamindan borçlu." şeklinde gösterildiği, ödeme emrinin borçluya █████/2022 tarihinde tebliği üzerine yasal süresinde olan █████/2022 tarihli itiraz ile takibin durduğu, davalı tarafından borca, fer'ilerine itiraz edildiği, itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği, öyleyse eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde olan █████/2025 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Kanunun 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken ... tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan... tarih ve ... sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir.

Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, ... E. ...Karar sayılı kararında "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları, CD içerikleri, dosya kapsamındaki tüm bilgi, belge, beyan ve deliller, tescil kayıtları, PTT ve Karayolları 1.Bölge Müdürlüğü yanıtları ile uyuşmazlık konuları çerçevesinde davalıya ait ... plakalı aracın davacının işlettiği otoyol ve köprülerden █████/2021 ve █████/2021 tarihlerinde ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, varsa takip tarihi olan █████/2021 tarihi itibariyle davacının ihlalli geçişler sebebiyle asıl alacak ve ferileriyle birlikte davalıdan alacaklı olduğu toplam miktarın ne olduğu hususlarının tespiti amacıyla dosyanın taşımacılık/SMMM konusunda uzman bilirkişiye tevdi edildiği, tanzim edilen bilirkişi raporu ile, davalının tüzel kişi tacir olduğu, aracın şirket ihtiyacı için kullanıldığı, bakiyesi 30,00-TL'nin altına düşen araçların kara listeye alındığı ve sonraki geçişlerinin ihlalli geçiş sayıldığı, davalının da bakiyesinin yetersiz olması sebebiyle kara listeye alındığı, mevcut delillerin ve davacının CD içeriğindeki geçiş görüntüleri ile ihlalli geçiş provizyon sorgulama listesinde görülen geçişlerin ve HGS hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda, davalı borçluya ait ...plaka sayılı aracın █████./021-█████/2021 tarihlerinde kullanım hakkı davacı şirkette olan yollardan ücret ödenmeksizin 3 kez ihlalli geçişler gerçekleştirdiği, davalının aracına 225,50-TL geçiş bedeli, yasa gereği dört katı geçiş cezası 902,00-TL olmak üzere toplam 1.127,50-TL tahakkuk ettirildiği, borç tutarının █████/2021 tarihli ... 33. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı ilamsız icra takip tutarı ile uyumlu olduğu kanaatinin bildirildiği, raporun dosya kapsamında sunulan deliller ile uyumlu olup denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilmiştir.

Toplanan tüm delillere göre, tüzel kişi tacir olan davalının maliki olduğu ...plakalı aracın, işletme hakkı davacıya ait otoyoldan █████./021-█████/2021 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığı, takip eden 15 günlük süre içinde de geçiş bedelini karşılayacak tutarda yükleme yapılmadığından ve bakiye yetersizliği sebebiyle kara listeye alındığından geçişlerin ihlalli geçiş olarak tahakkuk ettirildiği, davaya konu ihlalli geçişler için hesapta yeterli bakiyenin bulunmadığı ve ihlalli geçiş bedellerinin ödenmediği, ücreti ödenemeyen ihlalli geçişler sebebiyle davalının geçiş ücreti ve para cezasından sorumlu olduğu, ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, nitekim bilirkişi raporu ile davalının ihlalli geçişler yaptığı ve davacı tarafından alacağın tahsili amacıyla yürütülen ... 33.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasındaki alacak miktarının hesaplanan tutarla uyumlu olduğu, bu durumda davalının takibe yapmış olduğu itirazın yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Tüm bunlarla birlikte takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeye borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi...Esas...Karar; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.06.2006 tarih ... Esas, ...Karar sayılı kararı). Davacının talebine konu olan alacak ihlalli geçiş yaptığı sabit olan davalının otoyol geçiş ücretlerine ilişkin borcu olup likit (belirlenebilir) olduğundan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: İzah olunan gerekçelerle;

Davanın KABULÜ ile,

1-Davacı tarafından davalı aleyhine yürütülen .... 33.İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın İPTALİNE, takibin 1.127,50-TL toplamı üzerinden aynı koşullar altında DEVAMINA,

2-İcra takibine yapılan itiraz haksız olduğundan ve likit (belirlenebilir) hüküm altına alınan alacak (1.127,50-TL) üzerinden % 20 oranında hesaplanan 225,5-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Kabul edilen dava değeri (1.127,50-TL) üzerinden alınması gereken 732,00-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 615,40-TL peşin harcın mahsubu ile eksik olan 116,60-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 615,40-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 672,50-TL posta ve tebligat gideri ile 7.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.672,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 1.127,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davalıdan alınarak 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,

9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,

Dair, e-duruşma ile katılan davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır