Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen ticari satımdan kaynaklı menfi tespit davasında, davacının icra takipleri altındaki bono borcunun gerçeği yansıtmadığı ve baskı altında yapılan ödemelerin iadesi talebi değerlendirilmiştir.
Özet: Davacılar, ticari ilişkiden kaynaklanan ve davalı tarafından aleyhlerine başlatılan dört ayrı kambiyo senedine dayalı icra takibindeki toplam 801.702,96 TLlik borç iddiasının gerçeği yansıtmadığını, kendi kayıtlarına göre gerçek borçlarının 409.458,15 TL olduğunu, davalının ödemeleri doğru işlemeyerek veya eksik işleyerek borcu yüksek gösterdiğini ileri sürerek; cebri icra tehdidi altında yapılan ödemelerin iadesini, belirli icra dosyalarındaki veya kısmi tutardaki borçlu olmadıklarının tespitini ve tazminat ödenmesini talep etmekteyken, davalı ise davacıların borcu kabul ettiğini ve davanın kısmen reddi gerektiğini savunmaktadır.
T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: █████████DAVA
: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2017KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ile davalı şirket arasında ticari ilişki bulunduğunu, bu ilişki doğrultusundaki alacak ve borçlar kapsamında, müvekkiller aleyhine; Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 15 adet bonoya istinaden toplam 181.625,00 Euro bedel ile, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 5 adet bonoya istinaden toplam 5.000 Euro bedel ile Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 3 adet bonoya istinaden toplam 37.500,00 TL bedel ile, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 1 adet bonoya istinaden toplam 25.000 TL bedel ile 15.06.2017 tarihinde kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile icra takipleri başlatıldığını, müvekkillerinin borcunun davalı ... iddia edilen miktarda olmadığını, davalı tarafça müvekkilleri aleyhine yapılan dört adet icra takibinin de 15.06.2017 tarihli olduğu, anılan tarih itibariyle davacı müvekkillerin ticari defter ve kayıtları kapsamında borç miktarının 409.458,15 TL olduğunu, Davalı şirket tarafından 4 ayrı icra takibi ile talep edilen 801.702,96 TL tutarındaki borç iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davalı şirketin, müvekkiller tarafından yapılan ödemeleri ticari defter ve kayıtlarına işlemediğini ve/veya eksik ya da hatalı işlendiğini, müvekkillerinden ... tarafından cebri icra tehdit ve haciz baskısı altında, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına istinaden 06.07.2017 tarihinde 35.000 TL ödeme yapılmış olduğunu, müvekkillerinden ... Ltd. Şti. tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına 06.07.2017 tarihinde ödenen 49.015,04 TL'nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatına karar verilmesi gerektiğini, davalı tarafın hemen hemen her gün icra dosyalarından haciz talimatları aldığını ve müvekklerinin haciz ve muhafaza işlemleri yapacağından bahisle ekonomik mahvına sebep olacak mahiyette cebri icra baskısı altında bıraktığını, dolayısıyla aslen iddia edildiği miktar ve tutarda borcu bulunmadığını bilen davacının, müvekkillerinin anılan baskı neticesinde ticari faaliyetlerini yürütme noktasında zora düştüğünü ve davalı şirketin haciz ve muhafaza işlemleri nedeniyle çalışamaz hale geldiğini, bu sebeplerle öncelikle sayın mahkemece yapılacak yargılama süresince müvekkillerin telafisiz imkansız zararların önüne geçilmesi adına mahkemeden icranın geri bırakılmasını, mahkeme aksi kanaatte olması halinde ise İcra ve İflas Kanunu'nun 72. Maddesi tahtında alacağın %15 oranındaki teminat mukabilinde icra veznesindeki paranın alacaklı şirkete ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, 49.015,04 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatına, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı ve Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitini, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından 15.06.2017 tarihli takip ile 181.625,00 Euro karşılığı 719.398,46 TL alacak talebinde bulunulmuş ise de, takip tarihi itibariyle müvekkilin borcunun 409.458,15 TL olduğundan aradaki fark olan 309.940,31 TL yönünden müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitini, Bakırköy 7. İcra Müdü ... E. sayılı dosyasından haciz baskısı altında 14.07.2017 tarihinde icra ödenen 35.000 TL tutarındaki ödemenin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadını, takip konusu alacakların %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı ... hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, ... Ltd. Şti.'den alacaklı olduğunu, bunun üzerine Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E., Bakırköy .... İcra ü'nün ... E., Bakırköy ... İcra Mü ... E. Ve Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyalarında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, davacılardan ...'ın, işbu icra takiplerinden yalnızca Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E.Sayılı dosyasında borçlu olup diğer dosyalarda borçlu bulunmadığından işbu takip dosyası haricindeki takip dosyalarına ilişkin olarak menfi tespit, istirdat, yahut başkaca hiçbir dava ve talep hakkının bulunmadığını, karşı tarafın müvekkili şirkete borçlu olduğunu açıkça kabul ve ikrar etmiş olduğunu, işbu açık kabul ve ikrar karşısında borçlu olmadığının tespiti istemine dayalı işbu davanın dinlenmesinin mümkün olmadığını, kur farkı bedeli nedeniyle işbu davanın açıldığı, işbu takip dosyalarına konu kambiyo senetleri üzerinde yer alan alacağın Euro cinsinden olması ve Yargıtay içtihatları gereğince döviz alacağının geç ödenmesi nedeniyle ortaya çıkan kur farkından dolayı da sorumlu olduğunun kabulü gerekeceğini, karşı tarafın 409.458,15 TL borçlu olduğunu ve bu nedenle 309.940,31 TL tutarındaki kısım yönünden borçlu bulunmadığının tespitini talep ettiğini, ancak somut olayda karşı taraf aleyhinde başlatılan icra takiplerinin Euro cinsinden başlatıldığı ve karşı tarafın işbu Euro cinsinden bedellere bir itirazının bulunmadığını, karşı tarafça bizzat sunulan faturalarda da görüleceği üzere, taraflar arasındaki ticari ilişkinin Euro cinsi üzerinden yapıldığını, bu nedenle takip tarihi itibariyle müvekkil şirkete takip çıkışı tutarında borçlu bulunan karşı tarafın aksi yönündeki iddiasının kabul edilemeyecek olduğunu, müvekkili şirket tarafından satışı yapılan saç mamulleri, gerek yurtiçinde gerekse yurtdışında döviz endeksli olarak yapıldığını, davacı tarafın bunu bilmesine rağmen sırf kur farkını ödememek için işbu davayı açtığını, davacı tarafın afaki iddialarına itibar edilmesinin mümkün olmadığını, bu sebeplerle davanın taraf ve dava ehliyeti bulunmayan ... yönünden usulden reddini, sayılan nedenlerle esastan reddine, aynı nedenlerle karşı tarafın tedbir talebinin reddini, karşı taraf aleyhine dava ve takip değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, menfi tespit ve istirdat istemlerine ilişkindir.Davacılar, davalı tarafından kendilerine davaya konu 4 ayrı icra takibi başlatıldığını, takiplerde talep edilen toplam alacak miktarının iddia edildiği ölçüde olmayıp, toplam 409.458,15-TL olduğunu, bu nedenle aşan miktar yönünden menfi tespit taleplerinin olduğunu, ayrıca haciz baskısı altında ödenen 35.000,00-TL ile 49.015,14-TL'nin davalıdan istirdadını istediklerini beyan etmişlerdir.Davalı ise, davacılardan ...'ın icra dosyalarından sadece birisinde borçlu olduğunu, diğer dosyalar yönünden dava ehliyetinin bulunmadığını, davacıların menfi tespit talebinde bulunmasına rağmen aynı zamanda borçlu olduğunu ikrar ettiğini, alacağın kambiyo senedine dayalı olması nedeniyle ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, ticaretin Euro kuru üzerinden yapılması nedeniyle kur farkı taleplerinin yerinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.Mahkememizce toplanan deliller ve belgeler ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Resen seçilen üç adet mali müşavirden oluşan bilirkişi kurulunun sunmuş olduğu █████/2018 tarihli kök raporda özetle; davacının 2014, 2015, 2016 ve 2017 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalının 2014, 2015, 2016 ve 2017 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacı şirketin cari hesap ekstresine göre davalı şirkete 409.458,15-TL borcu bulunduğu, davalının ticari defterlerine göre; davalının, davacı şirketten takip tarihleri (15.06.2017-16.06.2017) itibariyle 267.779,39 TL alacaklı olduğu, 31.07.2017 tarihinde 393.774,26-TL kur farkı faturası kesildiği, ancak ilgili faturanın iadesi nedeniyle tekrar alacak kaydedildiği, davalının bu tarihteki alacağının 295.289,39-TL olduğu, ilgili alacağın virman yapıldığı, 01.12.2017 tarihindeki senedin müşteriden iadesi açıklamalı kayıtlarla 74.915,00-TL daha alacağı oluştuğu, bu durumda 01.12.2017 tarihinde davalının 370.204,39-TL (-74.915,004*295.289,39-TL) davacı şirketten alacaklı olduğu,2015 yılı açılış bakiyesinin her iki şirkette da aynı olduğu, bu tarihten itibaren carilerde bazı farklılaşmalar meydana geldiği ancak bu farkın fatura kayıtları anlamında farklılıklar olmadığı, ilgili farklılıkların Euro ve dolar bazında çek senet ödemelerinin TL'na çevrilirken alınan döviz kurlarından kaynaklandığı, bu noktada davacının, davalı şirkete 409.458,15-TL borçlu olduğu kabulü gerektiği, takibe dayanak olan taraflar arasında düzenlenen ilgili kambiyo senetleri cari mal alım satımına bağlı ticari ilişkiye dayalı temel borç ilişkisinden kaynaklandığı, takibi dayanak olan Euro bazlı düzenlenen bonolara ilişkin tutarların takip tarihindeki Euro kurundan TL'na çevrilmesi sonucu oluşan kur farkına ilişkin itirazlar bulunduğu, kur farkına ilişkin taraflar arasında mal alım satımına ilişkin herhangi bir sözleşme mevcut olmadığı ya da daha önce davalının davacı ... kesmiş olduğu herhangi bir kur farkı faturası da yer almadığı için kur farkına ilişkin davalının takibe konu ettiği tutarın yerinde olmadığı, Bakırköy ....İcra Müdürlüğü'nün ... numaralı takip dosyasında toplamda 5.000-Euro bono dayanak gösterilerek yapılan takipte davacının bir borcunun olmadığı, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... ve Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... dosyalarına anapara borcu olarak ödenen 62.500-TL (-37.500425.000)'nin ilgili icra takiplerinde davacının bu tutarlarda cari hesap borcu olduğundan Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas dosyasındaki borç için mahsubuna karar verilebileceği, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyada kalan alacak tutarı olan 346.958,15-TL (-409.458,15-37.500,0-25.000) üzerinden takibin devam etmesi yerinde olacağı görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Taraf itirazları üzerine aynı bilirkişi kurulundan ek rapor aldırılmıştır. Dosyaya sunulan █████/2019 tarihli ek raporda özetle; Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davacının davalıya 409.458,15 TL cari hesap borcunun bulunduğu, davacı tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yatırılan 49.015,04 TL'nin istirdat talebinin yerinde olduğu, davacı tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yatırılan 35.000,00 TL'nin istirdat talebinin yerinde olduğu, görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Ek rapora yapılan itirazlar gözetilerek aynı bilirkişi kurulundan ek-2 raporu aldırılmış olup, dosyaya sunulan █████/2019 tarihli ek-2 raporunda özetle; davacının aldığı 857.763,47 Euro tutarındaki mal ve hizmet ile 5.742,72 TL'lik (20.07.2017 kur 4,0612 olduğu göz önüne alındığında 1.414,05 Euro) mal ve hizmet faturaları karşılığında davacı tarafın 1.114.601,03 Euro ödeme yaptığı, tüm bu ödemelere iş bu davanın konusu icra takiplerine dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin dikkate alınmadığı, davalının faturalarından davacının ödemelerini mahsubu sonrasında (256.847,56 Euro- 1.414,05 Euro) 255.433,51 Euro davacının alacaklı olacağı, tüm bu hususlar dahilinde davacının davaya konu takipler dolayısıyla davalı tarafa borçlu olmadığının kabulünün gerekeceği, dava tarihi sonrasında yapılan ödemelerin ise ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte iadesine karar verilmesi gerektiği görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Ek-2 raporuna yapılan itirazlar gözetilerek aynı bilirkişi kurulundan ek-3 raporu aldırılmış olup, dosyaya sunulan █████/2020 tarihli ek-3 raporunda özetle; davalının davacıya 117.365,43 TL kur farkı faturasının fazla düzenlenmiş olduğu, kur farkı faturası dikkate alınmadan; Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davacının davalıya (409.458,15 TL'lik cari hesabına borcu olduğu ancak söz konusu icra dosyasına yapılan 35.000 TL'lik ödeme mahsubu neticesinde 374.458,15 TL cari hesap borcunun bulunduğu, dava tarihinden sonra ilgili dosyaya yapılan ödemeler toplamının ise 75.000,00 TL olduğu, davacı tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yatırılan 49.01 5,04 TL'nin istirdat talebinin yerinde olduğu, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. ve Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... Esas dosyasına karşı borçlu olmadığı görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Mahkememizce yukarıda özetlenen kök ve ek raporların hüküm kurmaya elverişli olmadığı kanaati ile yeni bilirkişi kurulundan rapor düzenlenmesi istenmiş olup, resen seçilen hukukçu bilirkişi ve SMMMden oluşan bilirkişi kurulunun mahkememize sunmuş olduğu █████/2021 tarihli kök raporda özetle; tarafların incelemeye ibraz edilen 2014-2015-2016-2017 mali dönemlerine ait ticari defterinin ait olduğu yılda yürürlükte olan T.T.K. ve V.U.K. hükümlerine göre tutulduğu, ticari defterinin yasal süreleri içerisinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, sahibi lehine delil niteliğinde olduğu, davacının ticari defterlerine göre; davacının, davalı şirketten takip tarihleri (15.06.2017-16.06.2017) itibariyle 375.901,55 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, davalının ticari defterlerinde, tek bir cari hesap kapsamında davacı cari hesap hareketleriyle birlikte dava dışı ... Sanayi Ve Ticaret A.Ş. firmasına ait olan hareketlerin de birlikte takip edildiği, dava dışı firmanın hareketlerinin heyetlerince ayrıştırıldığı, ayrıştırma sonrası davalı ticari defterlerine göre; davalının, davacı şirketten takip tarihleri (15.06.2017-16.06.2017) itibariyle 529.610,29 TL alacaklı göründüğü, taraflar arasında cari hesaba mahsuben verilen çek-senetlerden ödenmeyip iade edilen çek ve senetlerin ve takiplere konu olan senetlerin arındırılması sonucunda; takip tarihi itibariyle davalının davacıdan alacağının 484.510,29TL olarak tespit edildiği, Mahkemece, taraflar arasındaki cari hesap hareketlerinde kur farkı hesaplanması gerektiği yönünde karar verilmesi durumunda; her bir işlemin ait olduğu tarihteki kur üzerinden değerlendirilmesiyle; takip tarihi itibariyle davalının davacıdan olan alacağının 189.198,35Euro olduğunun tespit edildiği, 15.06.2017 tarihi itibariyle 189,198,35 Euro olan cari hesap bakiyesinin TL karşılığının 745.895,58TL olacağı ve bu durumda 261.385,29TL kur farkı faturası kesilmesi gerektiği, Davalı tarafından daha önce kesilen kur farkı faturasının 393.774,00TL olduğu dikkate alındığında kur farkı faturasının 132.388,71TL fazla kesildiği, davalı tarafından takibe konu edilen Türk Lirası senetlerin vade tarihlerinde Euro'ya çevrilmesi durumunda davalının takip konusu yaptığı senet toplamlarının 204.016,06 Euro olduğu, Euro cinsinden tespit edilen cari hesap alacağının ise 189.198,35 Euro olduğu, TTK. m. 1/2 hükmü ve Çelik Dernekleri tarafından dosyaya gönderilen cevabi yazılar dikkate alındığında; karbon çeliği ürünlerinin ticaretinin döviz bazında yapıldığına ilişkin ticari teamül bulunduğu bu bakımdan somut olayda kur farkının talep edebileceği, davacı tarafın, Bakırköy ... İcra ... Esas sayılı dosyasından 14.817,740 Euro istirdat talebinin yerinde olduğu görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Tarafların itirazı üzerine aynı bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmış olup, dosyaya sunulan █████/2022 tarihli ek raporda özetle; takip tarihi itibariyle davalının davacıdan olan alacağının 499.,510,29TL olduğu, Mahkemece taraflar arasındaki cari hesap hareketlerinde kur farkı hesaplanmasına karar verilmesi durumunda; her bir işlemin ait olduğu tarihteki (senetler vade tarihinde çekler işlem tarihinde olmak üzere) kur üzerinden değerlendirilmesi halinde ise takip tarihi itibariyle davalının davacıdan olan alacağının 187.063,86 Euro olduğunun tespit edildiği, 15.06.2017 tarihi itibariyle 187.063,86 Euro olan cari hesap bakiyesinin TL karşılığının 738.004,34TL olacağı ve bu durumda KDV hariç 238.494,05TL kur farkı faturası kesilmesi gerektiği, Davalı tarafından daha önce kesilen kur farkı faturasının KDV hariç 333.706,78 TL olduğu dikkate alındığında kur farkı faturasının KDV hariç, 95.212,73TL fazla kesildiği, davalı tarafından takibe konu edilen Türk Lirası senetlerin vade tarihlerinde Euro'ya çevrilmesi durumunda davalının takip konusu yaptığı senet toplamlarının 202.921,71 Euro olduğu, Euro cinsinden tespit edilen cari hesap alacağının ise 187.063,86 Euro olduğu, davalı tarafın Euro cinsinden hesaplama yapılsa dahi takibe konu ettiği senet tutarlarının alacak tutarından 15.857,85 Euro fazla olduğu, davalı itirazları kapsamında aşağıda yer alan ödemelerin hesaplamalarımızda bu aşamada dikkate alınmadığı, ödemelerin davacı tarafından ödendiğinin ispat edilmesi halinde davalı alacağından tenzil edilmesi gerekeceği görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Ek rapora karşı taraf vekillerinin itirazı üzerine aynı bilirkişi kurulundan ek-2 raporu aldırılmış olup, █████/2023 tarihli ek-2 raporunda özetle; takip tarihi itibariyle davalının davacıdan olan alacağının 488.010,29TL olduğu, Mahkemece taraflar arasındaki cari hesap hareketlerinde kur - farkı hesaplanmasına karar verilmesi durumunda; her bir işlemin ait olduğu tarihteki (senetler vade tarihinde çekler işlem tarihinde olmak üzere) kur üzerinden değerlendirilmesi halinde ise takip tarihi itibariyle davalının davacıdan olan alacağının 183.525,67 Euro olduğunun tespit edildiği, 15.06.2017 tarihi itibariyle 183.525,67 Euro olan cari hesap bakiyesinin TL karşılığının 724.045,47 TL olacağı ve bu durumda KDV Hariç 236.035,18 TL kur farkı faturası kesilmesi gerektiği, davalı tarafından daha önce kesilen kur farkı faturasının KDV hariç 333.706,78 TL olduğu dikkate alındığında kur farkı faturasının KDV Hariç 97.671,60 TL fazla kesildiği, davalı tarafından takibe konu edilen Türk Lirası senetlerin vade tarihlerinde Euro'ya çevrilmesi durumunda davalının takip konusu yaptığı senet toplamlarının 202.921,71 Euro olduğu, Euro cinsinden tespit edilen cari hesap alacağının ise 183.525,67 Euro olduğu, davalı tarafın Euro cinsinden hesaplama yapılsa dahi takibe konu ettiği senet tutarlarının alacak tutarından 19.396,04 Euro fazla olduğu, ayrıca, raporun “İhtilafa Konu Ödemeler” başlığı altında etraflıca açıklandığı üzere, 92.655,00TL ve 7.000,00 Euro senetlerin hesaplara dahil edilmediği, söz hususun ispata muhtaç olduğu görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Mahkememiz tarafından yukarıda özetlenen kök ve ek raporların da hüküm kurmaya elverişli olmadığı, raporlar arasında çelişkinin bulunduğu gözetilerek yeni bilirkişi kurulundan bağdaştırıcı rapor hazırlanması istenmiş olup, resen SMMM, şirketler hukuku uzmanı ve yeminli mali müşavirden oluşturulan bilirkişi kurulunun dosyaya sunmuş olduğu █████/2024 tarihli kök raporda özetle; davacı'nın Davalıya ödediğini belirttiği EUR 7.000 ve 92.655 TL'lik senet ödemeler cari hesapta dikkate alınmaksızın, “takip tarihi itibariyle “net borç bakiyesi, EUR 178.575,28 olup, TL karşılığı borç tutarı 703.247,31 TL olduğu ve takip tarihi itibariyle 178.537,24 TL fazla hesaplanan kur farkı olduğu, olması gereken kur farkı fatura tutarının 215.237,02 TL olduğu, ayrıca bu şekilde cari hesap bakiyesine göre “takibe verilen senetlerin” EUR toplamı tutarının 202.951,02 olduğu, dolayısıyla bu tutarında borç bakiyesinden düşülmesi halinde net borç bakiyesi, EUR 178.575,28'e karşılık EUR 24.375,74 fazla tutarlı takip olduğu ve dahi bu fazla takipten dolayı kur farkı faturasının düzenlenmemesi gerektiği, davacının davalıya ödediğini belirttiği EUR 7.000 ve 92.655 TL'lik SENET ödemeler cari hesapta dikkate alındığında net borç bakiyesi, EUR 148.047,44 olup, TL karşılığı borç tutarı 583.025,61 TL olduğu ve takip tarihi itibariyle 298.758,94 TL fazla hesaplanan kur farkı olduğu, olması gereken kur farkı fatura tutarının 95.015,32 TL olduğu, bu şekildeki cari hesap bakiyesine göre ise “takibe verilen senetlerin” EUR toplamı tutarının 202.951,02 olduğu, dolayısıyla bu tutarında borç bakiyesinden düşülmesi halinde net borç bakiyesi EUR 178.575,28 e karşılık EUR 54.903,58 fazla takip olduğu ve dahi bu fazla takipten dolayı kur farkı faturasının düzenlenmemesi gerektiği, davacının davalıdan alacaklı olduğunun kabul edilmesi halinde, takip tarihi itibariyle menfi tespit koşullarının oluştuğu, davacı davalıya borcu olmadığı halde ödeme yaptığı, davacının davalıdan 54.903,58 Euro (TL karşılığı 216.215,78 TL) alacaklı olabileceği görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. Taraf vekillerinin itirazı üzerine aynı bilirkişi kurulundan ek rapor hazırlanması istenmiş olup, dosyaya sunulan █████/2025 tarihli ek raporda özetle; Davacının Davalıya ödediğini belirttiği EUR 7.000.- ve 92.655 TL'lik SENET ödemeleri cari hesapta dikkate alınmasının kabulü halinde, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan EUR 43.215,18 (TL 170.185,69) alacaklı olduğu, herhangi bir borcu olmadığı ve dahi bu fazla takipten dolayı kur farkı faturası düzenlenmemesi gerektiği görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Mahkememizce yukarıda da açıklandığı gibi iki bilirkişi kurulu raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi ve bağdaştırıcı olması amacıyla oluşturulan üçüncü bilirkişi kurulundan rapor aldırılmış ise de; dosyaya sunulan ve yukarıda özetlenen (█████/2024 tarihli kök rapor ve bu rapora itiraz üzerine aldırılan █████/2025 tarihli ek raporun) son bilirkişi kurulu raporunun denetime elverişli ve somut uyuşmazlığı çözmeye yeterli olmadığı anlaşıldığından; usul ekonomisi yönünden yeniden rapor aldırılmasında hukuki yarar görülmeyerek dosyaya sunulan tüm raporlar incelenerek sonuca gidilmeye çalışılmıştır. Aldırılan tüm raporlar arasında denetime elverişli olduğu anlaşılan █████/2018 tarihli bilirkişiler ..., ... ve ...'tan oluşan bilirkişi kurulu raporu ve ek raporlarına üstünlük tanınmıştır.Söz konusu bilirkişi kurulu raporu ve toplanan tüm deliller uyarınca; davacı şirketin cari hesap ekstresine göre davalıya 409.458,15-TL borcunun bulunduğu, davalı defterlerine göre ise davacının davalıya 370.204,39-TL borcunun bulunduğu, tarafların cari hesap ekstrelerinin incelenmesi sonucunda sonuç olarak davacının davalıya 409.458,15-TL borçlu olduğunun kabulünün gerektiği, kur farkına ilişkin olarak taraflar arasında herhangi bir sözleşme mevcut olmadığı, daha önce davalının davacı ... kesmiş olduğu herhangi bir kur farkı faturasının da yer almadığı gözetildiğinde davalının kur farkına ilişkin takibe konu ettiği tutarın yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Tüm bu açıklamalara ve kabule göre; davacı ...'ın Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ..., ... Esas sayılı dosyaları ile Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyalarında taraf olmadığı anlaşıldığından bu davacı yönünden ilgili dosyalarda aktif dava ehliyetinin bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.Davacıların birlikte borçlu olarak gösterildiği Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında (yukarıdaki açıklamalar kapsamında) davacıların menfi tespit istemlerinin (icra dosyasına yaptıkları 35.000,00-TL'lik ödemenin dosya borcuna mahsup edilmesi sonucunda) kısmen kabulüne karar verilerek, davacıların işbu dosya kapsamında 344.940,31-TL borçlu olmadıkları, takipte bakiye 374.458,15-TL borçlarının bulunduğu kabul edilmiştir. Her ne kadar davacılar haciz baskısı altında 35.000,00-TL ödediklerini ve bu bedelin istirdadını istemiş iseler de; yapılan ödemenin belirtilen davacı borçlarına mahsuben yapıldığı ve bedelin davacı borçlarından mahsup edildiği anlaşıldığından istidat istemleri kabul edilmemiştir.Davacı şirketin (yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere) Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ..., ..., Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyaları kapsamında borcunun bulunmadığı anlaşıldığından, davacı şirketin bu dosyalara yönelik menfi tespit isteminin kabulüne karar verilmiştir.Davacı şirketin Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu olmadığı halde haciz baskısı altında 49.015,04-TL ödemiş olduğu anlaşıldığından, istirdat şartlarının oluştuğu düşünülerek bu bedelin ödeme tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı şirkete ödenmesine karar verilmiştir. Davalının takipleri kötü niyetle başlattığı sabit olmadığından davalı aleyhine; davacının da işbu menfi tespit ve istirdat davasını haksız olarak açtığı sabit olmadığından reddedilen kısım yönünden davacılar aleyhine kötü niyet tazminatı hükmedilmemiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı ...'ın Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ..., ... Esas sayılı dosyaları ile Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyalarda taraf olmadığı anlaşıldığından davacının işbu dosyalar yönünden aktif dava ehliyeti bulunmadığından açtığı davanın REDDİNE,2-Davacıların Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına yönelik menfi tespit istemlerinin KISMEN KABULÜ İLE; davacıların işbu dosya kapsamında davalıya 344.940,31-TL borçlu olmadıklarının tespitine, takibin 374.458,15-TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,- Davacıların bu dosyaya yapmış oldukları 35.000,00-TL ödemenin dosya borcuna mahsup edildiği anlaşıldığından, davacıların bu dosya yönünden istirdat istemlerinin reddine,- Davadan sonra yapılan ödemelerin infaz aşamasında gözetilmesine,- Kabul edilen kısım yönünden davacılar lehine, reddedilen kısım yönünden davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,3-Davacı ...'nin Bakırköy .. İcra Müdürlüğü'nün ..., ..., Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyalarına ilişkin menfi tespit isteminin kabulüne;- Şartları oluşmadığından davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,4-Davacı ...'nin Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yatırılan 49.015,04-TL'nin ödeme tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,- Şartları oluşmadığından davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,5-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken 29.185,09-TL harçtan daha önceden ödenen 6.727,78-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 22.457,31-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,6-Davacılar davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 68.359,17-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,7-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddilen edilen miktar üzerinden hesaplanan 59.913,30-TL nisbi vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalıya verilmesine,8-Davacı tarafından yapılan; 31,40-TL başvuru harcı, 6.727,78-TL peşin/nisbi harcı olmak üzere toplam 6.759,18-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,9-Davacılar tarafından yapılan 23.447,00-TL yargılama giderinin (tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti vd.) kabul red oranı dikkate alınarak 12.495,41-TL'sinin davalıdan alınması ile davacılara verilmesine, bakiye kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,10-Davalı tarafından yapılan 23.447,00-TL yargılama giderinin (tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti vd.) kabul red oranı dikkate alınarak 4.063,58-TL'sinin davacılardan alınması ile davalıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,11-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Başkan ...e-imzalıdır.Üye ...e-imzalıdır.Üye ...e-imzalıdır.Katip ...e-imzalıdır.