Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin kasko poliçesinden kaynaklı araç hasar tazminatı talebi ve kiraya verilen araç kullanım istisnası üzerine ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.
Özet: Araç sahibinin, kaza sonucu hasar gören aracına ilişkin kasko poliçesinden kaynaklanan tazminat talebiyle sigorta şirketine açtığı davada, davacı eksper raporuyla 360.354,93 TL hasar ve 800 TL ekspertiz ücreti talep ederken; sigorta şirketi, aracın kiralık kullanımının poliçede belirtilmemesi nedeniyle tazminatta indirim yapılması gerektiğini savunmuştur; ilk derece mahkemesi, özel kloz gereği tespit edilen 88.000 TL hasarın %20si olan 17.600 TLye hükmetmiş, davacı ise bilirkişi raporunun ve hasar miktarının hatalı olduğunu ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ █████████ Esas █████████ Karar
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ21.HUKUK DAİRESİESAS NO
: █████████KARAR NO
: █████████TÜRK MİLLETİ ADINAKARARİNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ
:ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2023NUMARASI
: ████████ Esas ████████ KararDAVA
: TazminatDAVA TARİHİ
: █████/2021KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait ... plakalı aracın █████/2020 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle hasarlandığını, davacının, eksper ...'ı görevlendirerek gerçek zararının tespit edilmesini istediğini, eksperin araçta oluşan hasarı KDV dahil 360.354,93 TL olarak tespit ettiğini, bu zarardan sigorta şirketinin sorumlu durumda olduğunu, sigorta eksperine emek ve mesaisinin karşılığında KDV dahil 800,00 TL ekspertiz ücreti ödendiğini, aracın, █████/2020 tarihinde onarım yapılmaksızın, 262.000,00 TL bedel karşılığında müvekkili tarafından ...'a satışının gerçekleştirilmiş olduğunu, ... Sigorta Anonim Şirketi'nin, 288191001433 numaralı poliçeden kaynaklanan yükümlülüklerine ve tüm taleplerine karşın, davalı sigorta şirketinin 360.354,93TL hasar bedeli ile 800,00 TL ekspertiz ücretini müvekkiline ödemeye yanaşmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL hasar bedeli tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline ve ekspere ödenen KDV dahil 800,00 TL ekspertiz ücretinin, davalı şirketten alınıp müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; █████/2020 tarihinde meydana gelen kazaya karışan ... plakalı aracın, müvekkili şirketin kasko poliçesi kapsamında sorumluluğunun Kasko Sigortası Genel Şartları ve sigorta poliçesinde belirtilen teminat limiti ile sınırlı olduğunu, sürücü değişikliği yapıldığını, ispat yükünün davacıda olduğunu, araç "rent a car" (kiralık) olarak kullanıldığından tespit edilen bedelden %80 oranında indirim yapılması gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece; davacı sigortalı ... ile davalı sigorta şirketi. arasında kaza tarihini de kapsar şekilde kasko sigorta poliçesi düzenlendiği, taraflar arasındaki poliçenin “kullanım şekli ve faaliyet konusu istisnası klozu” başlıklı maddesinde Sigortalı aracın kullanım amacının; rent-a car (günlük veya operasyonel amaçlı uzun süreli kiralama) olması durumunda bu hususun poliçe üzerinde belirtilmesi ve sigorta ettirenin gerekli sürprimi (ek prim) sigortacıya ödemesi gerektiği, aksi durumda ise hasarın tazmini, gerçekleşen hasar tutarının %80'i sigortalı, %20'si sigortacı üzerinde kalmak şartıyla, tenzil-i muafiyet uygulanarak gerçekleştirileceği hüküm altına alınmasının kararlaştırıldığı, davacının kaza tarihinde aracı dava dışı ...’ye kiraladığı ve kazanın dava dışı ...’nin hakimiyeti alıntında gerçekleştiği sabit olması nedeniyle taraflar arasında düzenlenen poliçede aracın kiralık kiralanacağına dair hüküm yer almaması ve bu durumun sigortacı olan davalıya bildirilmemesi sebebiyle poliçe özel şartlarından Kullanım Şekli ve Faaliyet Konusu İstisnası Klozu gereği tespit edilen zarar miktarı 88.000,00 TL hasarın % 80'i sigortalı % 20'si sigortacı üzerinde kalmak kaydıyla yapılan hesaplamada muafiyet tenzili sonrası davacının davalıdan 17.600,00 TL talep edebileceği kanaatine varılarak 17.600,00 TL tazminatın dava tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİDavacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmayıp, davacıya ait araçtaki gerçek zararın objektif bir şekilde belirlenemediğini, davacıya ait aracın pert total işlemine tutulmasının hatalı olduğunu, mahkemece hüküm altına alınan hasar miktarı yönünden kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİDava; kasko poliçesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;Dosya kapsamında yer alan Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi incelendiğinde; davacıya ait ... plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde █████/2019- █████/2020 tarihleri arasında ... Sigorta Şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi düzenlenmek suretiyle kasko sigortasının yapıldığı görülmüştür.█████/2020 tarihli kaza tespit tutanağı incelendiğinde; " sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile İhsan Doğramacı bulvarı üzerinden seyirle olay yeri çalışmasından dolayı kapalı olan kavşak sistemine geldiğinde aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek adaya çıkarak duruşa geçtiği olayda 2918 sayılı KTK'nun 52/1b.maddesi ihlali görüleceği" şeklinde tespitlere yer verildiği görülmüştür.Dosya kapsamında yer alan █████/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; dava konusu aracın kaza tarihi itibariyle piyasa rayiç değerinin 350.000,00TL civarında olduğu, aracın hasarlı vaziyetteki sovtaj değeri ile ilgili hasarlı araçların alım satımları ile ilgilenen kişilerden yapılan araştırmalar ve araç üzerindeki hasar ve aracın hasar tarihinden sonra yapılan satışındaki araç satış sözlemesinde davacı tarafça belirtilmiş olan satış bedeli 262.000,00TL'nin uygun olduğu, bu durumda aracın onarım görmesi halindeki onarım maliyetinin iskontosuz ve KDV dahil 218.591,99TL kaza tarihi itibariyle ikinci el piyasa rayiç değerinin 350,000.00TL ve hasarlı vaziyetteki sovtaj değerinin 262.000,00TL olduğu göz önüne alındığında onarımının ekonomik olmadığı pert total işlem ile piyasa rayiç değeri ile sovtaj değeri arasındaki fark olan 88.000,00TL'nin zarar miktarı olduğu, T.C. Ankara Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün █████/2020 tarihli yazısı ve ekindeki bilgilerden ... plakalı aracın kiralayanın ... ve kira alış tarihinin █████/2020 günü saat 13:36 olarak Polnet-KABİS kaydının bulunduğu belirtilmiş olup kaza tarihi olan █████/2020 günü 14:40 da kirada olduğu, kaza tarihi olan █████/2020 tarihinin poliçe vadesi içinde olduğu, araç meydana gelen hasarın araç üzerindeki tespitler ile ekspertiz raporundaki ve kaza tutanağından anlaşıldığı üzere çarpma sonucu meydana geldiği ve poliçe kapsamındaki çarpma teminatı kapsamında talep edildiği, KABİS kaydının var kabul edilmesi halinde poliçe özel şartlarından Kullanım Şekli ve Faaliyet Konusu İstisnası Klozu gereği tespit edilen zarar miktarı 88.000,00TL hasarın % 80'i sigortalı % 20'si sigortacı üzerinde kalmak kaydıyla yapılan hesaplamada muafiyet tenzili sonrası miktarın 17.600,00 TL olacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Davacı yan kasko sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu hasara uğradığını, oluşan hasardan davalının sorumlu olduğunu iddia etmiş, davalı yan ise hasarın teminat kapsamında olmadığını savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Taraflar arasında davacının aracının davalı tarafından kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, dava konusu tek taraflı trafik kazasının meydana geldiği, sigortalı aracının meydana gelen trafik kazası sonucu hasara uğradığı, hasar bedelinin davalı tarafından ödenmediği, davacının hasarın tazmini talebiyle açmış olduğu eldeki davanın kısmen kabulüne karar verildiği, davacı tarafça hükmedilen hasar miktarına ilişkin istinafa gelindiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.Davacı vekilinin istinaf itirazları kapsamında uyuşmazlık, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının gerçek zararını ve aracın pert total işlemine tabi tutulmasının usul ve yasaya uygun olarak belirlenip belirlenmediği noktasında toplandığı görülmüştür.Davacı vekilinin, '' hüküm altına alınan hasara yönelik " istinaf itirazları değerlendirildiğinde; 6100 sayılı HMK beşinci bölümünde "bilirkişi incelemesi" ismi altında ve 266-287.maddeleri arasında düzenlenen maddelere uygun olarak uzman bilirkişiden olayı aydınlatacak rapor alınması amacı ile mahkemece kaza nedeniyle meydana gelen gerçek hasar miktarının tespiti için dosyanın konusunda uzman makine mühendisinin içerisinde yer aldığı, bilirkişi heyetine tevdi edildiği, hükme esas alınan raporda araçta meydana onarım gideri ile ilgili olarak parça bedeli + işçilik + KDV gösterilmek suretiyle ayrıntılı değerlendirme ve hesaplama yapıldığı, aracın tamir masrafları raporda ayrıntılı bir şekilde gösterildiği, aracın kaza tarihi itibariyle ikinci el piyasa rayiç değerinin 350.000,00 TL olduğunun denetime elverişli olarak belirlendiği, davacı tarafça da beyan edildiği ve bilirkişi tarafından da isabetli bulunduğu üzere aracın sovtajının 262.000,00 TL olduğu, bu haliyle aracın onarımının ekonomik olmadığı, pert total işlemine tabi tutulmasının ve 350.000,00 TL - 262.000,00 TL= 88.000,00 TL hasar tespitinin somut olayın özelliğine uygun olduğu, olay nedeniyle sigortalı araçta oluşan hasar miktarı ile davacının davalıdan talep edebileceği tazminata ilişkin ayrıntılı, gerekçeli, denetime ve ve hüküm vermeye elverişli rapor sunulduğu dikkate alındığında , davalı tarafın hasar miktarının belirlenmesi noktasında eksik inceleme ile karar verildiğine yönelik istinaf itirazının dinlenme olanağının bulunmadığı anlaşılmıştır.Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulüne yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Davacıdan alınması gerekli olan 615,40 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL karar ve ilam harcı ile 1.721,66 TL tamamlama harcının mahsubu ile fazla alınan 1.286,16 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi