Bursa Ticaret Mahkemesinin İş Kazası Kaynaklı Rücuen Tazminatın Kusur Oranına Göre Tahsiline Dair Gerekçeli Kararı.
Özet: Davacı alt işverenin, davalı ana müteahhidin şantiyesinde meydana gelen ve bir işçinin ölümüyle sonuçlanan iş kazasında, önceki yargı kararı uyarınca ana müteahhit ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutularak hak sahiplerine toplam 444.750,28 TL tazminat ödemesi yapmasının ardından, önceki bilirkişi raporlarında davalıya atfedilen %50 kusur oranına dayanarak fazladan ödediği bedelin rücuen tahsilini talep ettiği bu davada; davalı, eski bir ibra protokolü bulunduğunu, önceki davada kendisine usulüne uygun tebligat yapılmadığını, dolayısıyla kusur raporunu ve rücu sorumluluğunu kabul etmediğini, aralarındaki ilişkinin eser sözleşmesi olduğunu ve bu sebeple kazadan kaynaklı bir sorumluluğu olmadığını savunmaktadır.
ESAS NO
: 2024/KARAR NO
: 2025/HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müteahhitliğini davalı ... Ltd. Şti' nin yürüttüğü inşaat iş yerinde davacı müvekkili ...'e asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren iş olarak mermerişleri verilmiş, taraflar arasında asıl-alt işveren ilişkisi kurulduğunu, söz konusu inşaatta müteveffa ... █████/2019 tarihinde iş kazası geçirerek vefat ettiğini, olay üzerine dava dışı ... dava dışı hak sahiplerine 253.849,31 TL ilk peşin sermaye değerli gelir bağlaması sebebiyle konusu bağlanan gelirin rücuen tazmini için ... ... 13. İş Mahkemesi' nin 2021/... sayılı dosyası ile dava açtığını,o davada davalı olan müvekkili ve ... İnş. Ltd. Şti. Söz konusu 253.849,31 TL' nin müşterek ve müteselsilen ödenmesine yönünde karar çıktığını, dava dışı ... iş bu ilama dayanan alacağını ... 5. Genel İcra Dairesi 2023/... e sayılı dosyası ile icraya girmiş, hem davacı müvekkilini hem de davalı .. İnş. Ltd. Şti. Dosyaya teminat mektubu sunmuş, ancak ... 13. İş Mahkemesi' nin 2021/... sayılı dosyasının ... kararınca onanması ile ... müvekkilimizin teminat mektubunu bozdurarak alacağını tahsil ettiğini, tüm borçların müvekkili tarafından ödendiğini,borcun tamamının müvekkili tarafından ödenmesi neticesinde asıl işveren - alt iş veren ilişkisi içerisinde bu yükümlülüğün paylaştırılması gerektiğinden ... 13. İş Mahkemesi' nin 2021/... sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda davalı ...'ün %50 oranında, davalı ... İnş. Ltd. Şti.' nin %40 oranında, kazalının %10 oranında kusurlu olduğunun tespit edilmesi sebebiyle davacı müvekkilinin davalı adına fazladan yaptığı ödemenin rücu kapsamında şimdilik 1.000,00 TL nin tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı Vekili Cevap dilekçesinde özetle; “davayı kabul etmediklerini, zamanaşımı ve görev itirazında bulunduklarını, ... 13. İş Mahkemesi 2021/... E. Sayılı dosyasında tarafımıza usulüne uygun tebligat yapılmadığını için delillerini sunamadıkları için alınan kusur raporunu kabul etmediklerini, taraflar arasında 19.11.2019 tarihli protokol imzalanmış olup (2021/... E. Sayılı dosyadaki ... dilekçesinin ekinde mübrezdir.) bu protokole göre taraflar birbirini ibra ettiğini, ilgili protokolde açıkça destekten yoksun kalma, defin cenaze ve diğer tüm maddi tazminatlar ile manevi tazminat ödemesi yapıldığı, bu konuda başka bir alacaklarının olmadığının belirtildiğini,davacı tarafın bu protokole rağmen ödeme yapmış olması bu bedelin bir kısmının müvekkilden rücu edilebileceği anlamını taşımadığını bu sebeple davanın reddinin gerektiğini, talebinin bir an için gerçekten olduğu düşünülse dahi taraflar arasında kurulan hukuki ilişkinin hizmet sözleşmesi olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığını, eser sözleşmesinde müteahhit, iş sahibi ile akdi ilişkiye girerken bir sonuç (eser) meydana getirmeyi taahhüt ettiğini, mermer yerleştirme işinin bitmesi ile tarafların birbirlerine karşı sorumlulukları bittiğini, müvekkilinin kazadan kaynaklı ...'ya ödenen bedelden rücu sorumluluğu olmadığını beyan ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Mahkememizde açılan işbu dava Davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen tazminatın rücuen tazmini talebine ilişkindir.Kusur durumunun ve alacağın varlığının tespiti amacıyla dosya bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor tanzim edilmiştir. Düzenlenen █████/2025 tarihli raporda "... tarafından ... 13. İş Mahkemesi' nin 2021/... sayılı dosyası ile açtığı davada, kusur yönünden alınan bilirkişi raporunda davalı ...'ün %50 oranında, davalı ... İnş. Ltd. Şti.' nin %40 oranında, kazalının %10 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, hesap bilirkişi raporu doğrultusunda dosya davalıları ... ile ... İnş. Ltd. Şti. nin 228.464,38 TL' nin müşterek ve müteselsilen ödenmesine karar verdiği, kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin █████/2024 Tarih, 2023/ esas 2024/ karar sayılı ilamı ile ... taleplerinin "HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine," karar verilmesi sonucu, hükmün █████/2024 tarihinde kesinleştiği,Alacaklı ...’nun talebi üzerine 04.06.2024 tarihinde teminat mektubu karşılığı 400.000,00 TL ile dosya hesabı sonrası bakiye 44.750,28 TL nin ... tarafından 11.06.2024 ödenmiş olduğu, davacı-borçlu tarafından toplam 444.750,28 TL ödenmiş olduğu, Kusur yönünden heyetimizce yapılan inceleme sonrası; ...’ ün geçirdiği iş kazası olayında, İnşaat işyerinde yapılan çalışmada işçisinin asansör boşluğuna düşmesine karşı toplu koruma tedbiri alınmasını sağlamayan, işçisine emniyet kemeri vererek kemeri takmak için ankraj noktası, yaşam hattı v.b. tesis edilmesini sağlamayan, işçisine iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesini sağlamayan ve mesleki eğitim almadan çalışmasına müsaade eden Müteveffanın işvereni konumunda olan alt işveren ...’ ün olayın meydana gelmesinde % 50 oranında kusurlu olduğu; İnşaat işyerinde yapılan çalışmada işçisinin asansör boşluğuna düşmesine karşı toplu koruma tedbiri alınmasını sağlamayan, müteveffa işçiye işvereni ... tarafından emniyet kemeri verilip verilmediğini denetlemeyen, iş güvenliği eğitimi almadan ve mesleki eğitimi olmadan işyerinde çalışmasını engel olmayan, gerekli iş organizasyonu yapmayan, etkin bir denetim ve gözetim mekanizmasının kurulmasını sağlamayan asıl işveren ... İnşaat Yapı Taah. Müh. Proje Hiz. ve San. Tic. Ltd. Şti.’ nin olayın meydana gelişinde % 40 oranında kusurlu olduğu, Temel iş güvenliği eğitimi almış ve akıl sağlığı yerinde bir çalışan olmasına karşın, elektrikli mobil kaldırma makinesi ile yük kaldırılırken tamburuna halat sarımı yapıldığı esnada halatı eli ile tutarak yaptığı işte gerekli özeni yeterince göstermeyen, kazalı ...’ün olayınmeydana gelişinde %10 oranında kusurlu olduğu, davacı taraf dava dışı ... ya icra dosyası kapsamında toplam 444.750,28 TL ödeme yapıldığı, bu ödemenin 247.083,48 TL sinden davacının sorumlu olup davacı uhdesinde bırakılması gerekirken 197.666,80 TL den davalının sorumlu olduğu" tespit edilmiştir. Davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ederek harcı tamamlamıştır. Dava gerçekleşen iş kazasından kaynaklı olarak ödenen tazminatın, müteselsil borcun borçlularından biri tarafından borcun tamamının ödenmiş olması sebebi ile, borçtan sorumluluğu bulunan kişilere sorumlulukları oranında rücu davasıdır.Eldeki davanın davacısı ve davalısı, ... tarafından dava dışı müteveffaya bağlanan peşin sermaye değeri geliri bedelinden ... 13. İş Mahkemesinin 2021/ E sayılı dosyasında verilen karar gereğince müşterek olarak sorumlu tutulmuşlar, ancak kararın istinafı için dosyamız taraflarından her ikisi de teminat mektubu sunmuş iseler de ... tarafından davacının teminat mektubu bozdurulduğu ve alacağın dosyamız davacısının teminat mektubundan tahsil edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda TBK 167. maddesi gereğince davacının rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, rücu edilmesi gereken bir bedel varsa bu bedelin ne kadar olacağı diğer bir deyişle tarafların müşterek müteselsil borçtan ne oranda sorumlu oldukları somut davada çözümlenmesi gereken hususlardır.Bu hususlarda değerlendirme yapılması amacı ile dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, düzenlenen █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda meydana gelen iş kazasında dosyamız davacısı alt işveren ...'ün %50 oranında kusurlu olduğu, dosyamız davalısı asıl işveren ...'in %40 oranında kusurlu olduğu ve dava dışı müteveffanın %10 oranında kusurlu olduğu, buna göre davacı tarafça icra dosyasına ödenen 444.750,28 TL'nin 247.083,48 TL sinden davacının sorumlu olduğu, 197.666,80 TL sinden ise davalının sorumlu olduğu rapor edilmiştir.Bilirkişi raporunda tarafların kusur durumunun neye göre belirlendiği, tarafların hangi hareketlerinin kusur olarak izafe edildiği, daha önce alınan raporlarda kusur durumlarının ayrı ayrı nasıl olduğunun değerlendirildiği, bunun yanı sıra mevzuat hükümlerinin de raporda detaylıca değerlendirildiği anlaşılmakla, bilirkişi raporu usule ve yasaya uygun görülmüştür. Bu doğrultuda hesaplama detayları ayrıntılı bir şekilde raporda belirtilmiş olan 197.666,80 TL nin davacı tarafça davalıdan rücu edilebileceği kanaati oluşmuş, tarafların tacir olması ve her iki taraf için de ticari bir iş olması sebebi ile ticari faize hükmedilmiş, her iki tarafın da İş Mahkemesi dosyası ile icra dosyasından haberdar oldukları, bu doğrultuda ayrıca bir ihtar ile temerrüt gerçekleşmesi gerekmediği anlaşılmakla, faiz başlangıç tarihi ödeme tarihi olarak belirlenmiş ve bu doğrultuda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜ ile, 197.666,80 TL nin ödeme tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Davacının bu dava sebebiyle yaptığı toplam yargılama gideri 9.500,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Alınması gereken 13.502,61 TL karar harcından peşin alınan 427,60 TL ve 3.358,58 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 9.716,43 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,4-Peşin harç 427,60 TL ve ıslah harcı 3.358,58 TL ve 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 4.213,78 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,6-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,7-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,Dair 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak veya mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. █████/2025Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır