5510 sayılı Kanun madde 56 uyarınca yetim aylığı kesilen davacının, boşanmış eşiyle fiili birliktelik iddialarının eksik incelenmesi nedeniyle temyiz kararı.
Özet: Boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı iddiasıyla yetim aylığı kesilen davacının, aylığının iadesi talebiyle açtığı davada, ilk derece ve istinaf mahkemelerince aylık kesme işleminin iptaline karar verilmiş olsa da, uyuşmazlığın temelini oluşturan fiili birliktelik durumunun tespiti noktasında mernis adres kayıtları, aile hekimi ve eczane bilgileri, çelişkili tanık beyanları ve eski eşin hastane kayıtları gibi kritik delillerin yeterince araştırılmadığı belirlenerek, eksik incelemeye dayalı karar bozulmuş ve yeniden kapsamlı bir araştırma ile denetmen raporunun aksi ispat edilene kadar geçerli olduğu gözetilerek hüküm kurulması gerektiğine karar verilmiştir.
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Aydın 2. İş MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurumdan yetim aylığı almakta iken boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığı iddiasıyla müvekkilinin aylığının kesilerek yersiz ödeme adı altında 18.04.2022 tarih ve... dosya numaralarından adına ödeme emri düzenlendiğini beyanla, aylığının kesilmesi işleminin iptali ile kesilen aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, Kurum tarafından yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece hatalı ve eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesi kapsamında boşandıktan sonra fiili birlikteliğin bulunup bulunmadığına ilişkindir.1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu aşamada, ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle yöntemince araştırma yapılmalı, tarafların göstereceği tüm kanıtlar toplanmalı, bildirilen ve dinlenilmesi istenilen tanıkların ifadeleri alınmalı, davacı ile boşandığı eşinin yerleşim yerlerinin saptanmasına ilişkin olarak; muhtarlıktan ikametgah senetleri elde edilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüklerinden sağlanan nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri ve diğer adres belgelerinden yararlanılmalı, adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgilere ulaşılmalı, özellikle ilgili Nüfus Müdürlüğünden adres hareketleri, tarihleriyle birlikte istenilmeli, ilgililerin su, elektrik, telefon aboneliklerinin hangi adreste kimin adına tesis edildiği saptanmalı, seçmen bilgi kayıtları getirtilmeli, varsa çalışmaları nedeniyle resmi-özel Kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler dikkate alınmalı, adlarına ödeme yapılabilecek özel olarak açılan banka hesabı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, boşanan eşlerin kayıtlı oldukları bölgeler yönünden kapsamlı Emniyet Müdürlüğü, Jandarma Komutanlığı araştırması yapılmalı, anılan mahalle-köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, toplanan kanıtlar ışığı altında değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.3. Toplanan delillerle boşanan eşlerin fiilen birlikte yaşamadıkları kanaatine ulaşılarak davanın kabulüyle kurum işleminin iptaline karar verilmiş ise de verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Davacı ile eski eşinin 2015 yılına kadar mernis adreslerinin aynı olması, aynı aile hekiminden tedavi görüp, aynı eczaneden ilaç alması, tanıkların imzalı beyanları ile davacı ile eski eşinin birlikte yaşadıklarına ilişkin beyanları bulunması nedeniyle denetim raporunun hazırlanmış olması karşısında tanıklar denetim raporundaki bu beyanlardan her ne kadar Mahkemede dönmüş iseler de mahkemede dönülen beyanların yeterince gerekçelendirilemediği belirlenmiş ve davacının eski eşinin adresi yetersiz araştırma neticesinde tam olarak tespit edilememiştir. Davacının eski eşinin geçirmiş olduğu trafik kazası sonucunda hastanede tedavi gördüğü anlaşılığından davacının eski eşinin tedavi gördüğü hastanede bildirmiş olduğu adresi sorulmalı, belirlenen bu adres üzerinden araştırma yapılmalıdır. Araştırma sonucunda yeterli delil elde edilmediği taktirde aksi ispat olununcaya kadar denetmen raporunun geçerli olduğu gözetilmeli ve sonuca göre bir karar verilmesi gerekir iken eksik incelemeye dayalı verilen karar bozma nedenidir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle,1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.