Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, sel felaketi sebebiyle ticari defterleri ve belgeleri zayi olan ... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin zayi belgesi verilmesi davası.
Özet: Bir ticari işletme, 05.09.2023 tarihinde yaşanan sel felaketi nedeniyle ticari defterleri, faturaları ve vergiye esas diğer evraklarının zayi olduğunu ileri sürerek, Türk Ticaret Kanununun 82/7 maddesi uyarınca 2008-2023 yılları ve geçmişine ait zayi belgesi verilmesini talep etmiştir; mahkeme yapılan araştırmada, Gelir İdaresi Başkanlığından e-defter ve e-fatura kayıtlarının mevcut olduğunu, ancak davacının 2018 öncesi matbu faturalara ilişkin yeterli bilgi ve delili sunamadığını tespit etmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: █████████DAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirkete ait ... Mah. ... Cad. No: 44 Küçükçekmece/ İstanbul adresindeki ... Plastik San ve Tic. Ltd Şti. İsimli, ... ticaret sicil no. lu ticari işletmem, 05.09.2023 tarihinde yaşanan sel felaketi nedeniyle işletmem tamamen sular altında kaldığı, söz konusu felaket nedeniyle Ticari işletmemde bulunan tüm ticari defterleri, faturaları, vergiye esas belgeleri ve sair her türlü belge ve evraklar su altında kalarak zayi olduğu, 07.09.2023 tarihli Afet Zarar Tespit Grubu başlıklı tutanaktan da anlaşılacağı üzere iş yeri içerisinde bulunan tüm taşınır ve taşınmazlar zayi olduğu, açıklanan bu sebeplerden ötürü TKK madde 82 (7) numaralı fıkra uyarınca Mahkemeden 2023 yılı ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.ARAŞTIRMA1-Halkalı Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün █████/2023 Tarih, ... Sayılı yazısı.2-Halkalı Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün █████/2023 Tarih, ... Sayılı yazısı.3-İstanbul Valiliği Defterdarlık Personel Müdürlüğü'nün █████/2024 Tarih, ... Sayılı yazısı.4-.... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin █████/2024 Tarihli yazısı.5-Halkalı Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün █████/2024 Tarih, ... Sayılı yazısı.6-Üsküdar .... Noterliği'nin █████/2025 Tarih, ... Muh. Sayılı yazısı.7-Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı'nın █████/2025 Tarih, ... Sayılı yazısı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.TTK'nin 82/7 maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler için zayi belgesi verilebilmesi, defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır.Somut olayda, davacı, 05.09.2023 tarihinde yaşanan sel felaketi nedeniyle işletmesinin sular altında kaldığını, söz konusu felaket nedeniyle Ticari işletmemde bulunan tüm ticari defterleri, faturaları, vergiye esas belgeleri ve sair her türlü belge ve evraklar su altında kalarak zayi olduğunu ileri sürerek 2023 yılı ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.Mahkememiz tensip tutanağı ile davacıya hangi yıllara ait defter ve faturalara ilişkin talepte bulunduğuna dair açıklamada bulunması istenmiş, davacı █████/2023 tarihli dilekçesi ile, 2008-2023 arası yıllara ait faturaların ve defterlerin zayi olduğunu, ancak, 2018 yılından itibaren e fatura sistemine geçildiğinden bu tarihten itibaren faturaların elektronik ortamda muhafaza edildiğini, defterlerin açılış kapanış onaylarının Üsküdar 19. Noterliğinde yaptırıldığını, faturaların ... isimli matbaada basıldığını beyan etmiştir.Mahkememizce İstanbul Valiliği Vergi Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılarak, davacıya ait iş yerinde █████/2023 tarihinde meydana gelen sel olayına ilişkin afet zarar tespit grubu tutanağı dosyamız arasına alınmıştır.... Ltd. Şti.'ye yazılan müzekkereye cevap verilmiş, davacıya ait, basılan fatura bilgilerinin gönderildiği görülmüştür.Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen yazı cevabı incelendiğinde, e defter uygulaması ile ilgili tüm kayıtların Gelir İdaresi Başkanlığında kayıtlı olduğunun, davacının █████/2023 tarihinde defter, belge ve emtialarının zayi olduğuna ilişkin dilekçe verdiğinin, davacının 2018 yılından itibaren e defter mükellefi olduğunun bildirildiği görülmüştür.Davacı yargılama aşamasında 16 yılı öncesi faturaların ... Matbaacılık isimli matbada basıldığını beyan etmiş ve mahkememizce söz konusu matbaaya birden çok kez müzekkere yazılmış ise de, yazılan tüm müzekkerelerin iade döndüğü, davacı tarafından da gerekli bilgilerin sunulmadığı görülmüştür.Davacı tarafın bildirdiği Üsküdar .... Noterliğine müzekkere yazılarak, davacı şirketin 2008-2023 yıllarına ait defterlerinin bilgileri istenilmiş, verilen cevapta 2018-2023 yıllarına ait envanter defterlerinin tasdik işlemine rastlanıldığı bildirilerek, bunların bilgilerinin gönderildiği görülmüştür.Davacı taraf defterlerinin açılış kapanış onayına ilişkin başka bir noterlikte yapıldığına dair bilgi, belge sunmamıştır.Yapılan açıklamalar çerçevesinde, davacı şirketin iş yerinde 05.09.2023 tarihinde sel olayının yaşandığı, buna ilişkin afet zarar tespit grubu tutanağının dosya arasına alındığı, davacının 82/7 maddesi gereğince davayı süresi içinde açtığı,... Ltd. Şti.'den davacıya ait faturaların bilgilerinin dosyaya sunulduğu, ancak 2016 yılı öncesi faturalar için ... isimli matbaaaya yazılan müzekkerelerin iade döndüğü, davacının başka adres bildirmediği ve kendisinin de buna ilişkin bilgi ve belgeleri dosyaya sunmadığı, davacının 2018 yılından itibaren e defter ve e fatura sistemine geçiş yaptığı, bu nedenle zaten 2018 ve sonrasına ait defterlerin ve faturaların GIB sisteminde kayıtlı olduğu, bu nedenle 2018 ve sonrası için defterlerin, faturaların zayi olduğundan söz edilemeyeceği, 2018 yılı öncesi için ise, sadece ... tarafından bildirilen faturaların bilgilerinin tespit edilebildiği, bunun dışında yazılan müzekkerelerden sonuç alınamadığı, davacı tarafından da bilgi verilmediği, yine defter kayıtları için Üsküdar .... Noterliğinde tasdik işlemelerinin yapıldığı bildirilmiş ise de, söz konusu noterliğin sadece 2018-2023 yılı Envanter defterlerine ilişkin bilgi verdiği, zaten bu tarihler arası defterlerin e defter olduğu, 2018 yılı öncesi defterlerine ilişkin açılış kapanış onaylarına dair davacı tarafından dosyaya bilgi sunulmadığı anlaşılmakla, .... tarafından bildirilen faturalar yönünden olmak üzere davanın kısmen kabulüne, diğer faturalar ve ticari defterler yönünden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;-Davacı şirketin işyerinde sel sebebiyle aşağıda sıra halinde belirtilen;... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Yazı cevabına göre,-█████/2016 tarihli irsaliyeli fatura, Belge Seri No :A, Belge Başlangıç No:..., Belge Bitiş No:..., Belge Adedi:1000,-█████/2016 tarihli irsaliyeli fatura, Belge Seri No :D, Belge Başlangıç No:...., Belge Bitiş No:..., Belge Adedi:3000,-█████/2017 tarihli irsaliyeli fatura, Belge Seri No :B, Belge Başlangıç No:...., Belge Bitiş No:..., Belge Adedi:10.000,irsaliyeli faturaların TTK. madde 82/7 uyarınca zayi olduğunun TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,2- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 269,85-TL peşin harcın indirilmesi ile eksik kalan bakiye 345,55-TL karar harcının talepte bulunandan alınması ile hazineye gelir kaydına3-İstemin niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Karar kesinleştikten sonra gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır