istanbul 16. asliye ticaret mahkemesinde görülen, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı klima ve servis hizmeti nedeniyle açılan maddi tazminat davasının davalıların zamanaşımı ve pasif husumet itirazlarını ele aldığı yargılama.

İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı klima ve servis hizmeti nedeniyle açılan maddi tazminat davasının davalıların zamanaşımı ve pasif husumet itirazlarını ele aldığı yargılama.

Özet: Bir otel işletmesi, davalı mühendislik şirketinden satın aldığı ekolojik klimaların ayıplı kurulum ve servis hizmeti nedeniyle sürekli arızalanmasından kaynaklanan zararların giderilmemesi üzerine, 20.000 TL maddi tazminat talebiyle dava açmış; davalı mühendislik firması ise davanın zamanaşımına uğradığını, ayıbın süresinde bildirilmediğini, gerekli hizmetin verildiğini ve davacının onarım hakkını kullanarak diğer seçimlik haklarını kaybettiğini ileri sürerken, diğer davalı şirket ise sözleşmenin tarafı olmadığını belirterek pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini talep etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:███████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

:█████/2024

Birleşen istanbul 16 Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas Sayılı Dosyada:

DAVA

:Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

:█████/2024

KARAR TARİHİ

:█████/2025

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasından █████/2025 tarihli duruşma ara kararı gereğince tefrik edilerek resen mahkememiz ███████ Esasına kaydı yapıldığı, yine mahkememizin ... E.sayılı dosyasından davalı ... Müh...Şti yönünden davanın reddine dair karar İstanbul BAM 14. HD'nin █████/2025 günlü ████████ E. █████████ K.sayılı ilamı ile kaldırılarak yine mahkememizin ... sayılı esasına kaydedilen dava dosyasında verilen █████/2025 günlü mahkememizin ███████ E.sayılı dosyası ile birleştirilmesine dair karar gereği anılan her iki dosyanında yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili Mahkememize sunmuş olduğu █████/2024 tarihli dava dilekçesi ile davalılar ... Mühendislik ... Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti ve ... A.Ş.'ne karşı dava açmış, müvekkili şirket işletmesinde kullanmak üzere █████/2022 tarihinde ... marka 19 tane ... .../h Ekolojik ... Klima, 6 Adet 12325 12000 .../h Ekolojik ... Klima'yı davalı ... Mühendislik'ten satın aldığını ödemelerini eksiksiz şekilde yaptığını, alınan klimalar için verilen ayıplı hizmet sebebiyle defaatle yaşanan aksaklıklar neticesinde müvekkilinin zarara uğradığını, taraflarınca davalılara .... Noterliği ... Yevmiye █████/2022 tarihli ihtarname ile müvekkilinin zararının karşılanması talep ettiğini, ancak davalılar vermiş oldukları zararı kabul etmediklerini, müvekkilinin zararının giderilmesini yönelik olarak davalılar aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı dosyasında genel haciz yoluyla icra takibi ikmal edildiğini, davalılar tarafından iş bu takibe itiraz edildiğini, akabinde arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını, tüm bu sebeplerle müvekkilinin zararının tazmin edilebilmesi adına huzurdaki davayı ikmal etme gereği hasıl olduğunu, müvekkilinin kusurlu malları için 2 kere davalıya servis tamiri yaptırdığını ve düzelmediğinden müvekkilinin tamirat işini başka bir servise yaptırmak durumunda kaldığını, çünkü geçen sürede müvekkilinin her gün daha fazla zarara uğradığını davalılarının bu mağduriyetini gidermediğini, müvekkili tarafından davalılara ihbar niteliğinde olmak üzere mail, mesaj ve ihtarname ile gerekli bildirimler yapıldığını, fakat müvekkilinin zararını karşılamaya yönelik herhangi bir geri dönüş gerçekleşmediğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 20.000,00 TL maddi tazminatın ihbar tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... MÜH. .... SERVİS HİZ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ vekili tefrik edilen ... Esas sayılı dosyadaki cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiasının zamanaşımına uğradığını bu sebeple davanın reddedilmesi gerektiğini, davacı süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, sözleşmenin niteliği ve davacının basiretli tacir olarak hareket etmesi gerektiği dikkate alındığında ayıp ihbarında bulunmadığını, davacının iddiaları hiçbir koşulda gerçeği yansıtmadığını, müvekkili tarafından gerekli hizmet ve kontroller eksiksiz biçimde yerine getirdiğini, davacının kendi kusurlarından dolayı sorun yaşadığını, davacının ispat külfetini yerine getirmediğini davanın reddinin gerektiğini, Davacıya teslim edilen klimaların ve montaj işinin ayıplı olduğunu kabul etmediklerini, klimaların ve montajın ayıplı olduğu kabul edilse dahi davacı seçimlik haklarından onarım hakkını kullandığını ve müvekkili tarafından servis hizmeti verilerek tüm klimalar çalışır vaziyette teslim edildiğini, ayıp halinde alıcının seçimlik hakları bir kez kullanılmakla son bulacağından herhangi bir ayıp var olsa da dahi onarım hakkını kullanmış davacının diğer seçimlik haklarını kullanabilmesi hukuken mümkün olmadığını, davacının ayıba ilişkin iddialarını kabul etmemekle birlikte, servis fişlerinden görüleceği üzere davacının müvekkilden talep edeceği herhangi bir tazminat söz konusu olmadığını, davacının taraf dürüstlük kuralına aykırı hareket ettiğini, davanın reddini, Yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili tefrik edilen ... Esas sayılı dosyadaki cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davada müvekkili şirkete husumet yöneltilmesi hatalı olduğunu davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, taraflar arasında çıkabilecek uyuşmazlıklarda herhangi bir tazminat sorumluluğu bulunmadığını, sözleşmede imzası bulunan ve borç altına giren taraflar yalnızca diğer davalı ... Mühendislik ile davacı ... Otel olduğunu, sözleşmenin tarafı olmayıp borç altına girme iradesi ve sözleşmenin feshi noktasında herhangi bir beyanı bulunmayan müvekkili şirkete karşı husumet yöneltilmesi hatalı olduğunu, müvekkili Şirketin dava konusu olayda herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmamakla birlikte davacı yanca aksini ispat eder bir delil dosyaya sunulduğunu, müvekkili şirketin sözleşmenin tarafı olmaması ve maddi hukuk kaynaklı husumet yöneltilmesi mümkün olmadığından pasif husumet yokluğundan reddini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesini, talep etmişlerdir.

DELİLER

Bilirkişiler ... █████/2025 tarihli heyet raporunda ''Nihai takdir Mahkemenizde olmak üzere; Tarafların iddia ve savunması, yerinde keşfen teknik inceleme, tespiler, davacı ile dava dışı şirket ticari defter kayıt ve muavin kayıtları, taraflarca dosyaya sunulan delillerle sınırlı olmak üzere yapılan inceleme, tespit ve değerlendirme sonucunda: 1-Davacı şirket tarafından satın alınan ve şirket tarafından işletilen 25 odalı ... otelde kullanmak için ... marka 19 adet ... model 9000 .../h Ekolojik ... Klima, 6 adet 12325 12000 .../H Ekolojik ... Klima, toplam 25 adet klimanın iç ve dış ünitelerinde imalat kaynaklı açık veya gizli ayıp olmadığı, klimaların otelde montajlı ve halen çalışır vaziyette olduğu, Klimaların montajını yapan yetkili servis dava dışı ... Mühendislik firmasının, montaj sırasında otelin çalışıyor olması nedeniyle odaların boş/dolu olmalarına bağlı olarak otel işletmesinin izin verdiği tarihlere ve şartlara uyarak klimaların ve tesisatın montajını yaptığı, bu nedenle dava dışı servisin klima sisteminin ilk montajında ve devreye almasında herhangi bir gecikmesinden bahsedilemeyeceği ve bu açıdan hizmet kusuru olmadığı görüşüne varıldığı, Dava dilekçesinde klimalara servis tarafından hatalı soğutucu akışkan(gaz) basıldığı hususundaki iddia incelendiğinde, yapılan yerinde inceleme, otel yetkilileri ile yapılan görüşme ve servis belgelerinden dava dışı servis tarafından bu tip bir hatalı uygulamanın yapılmadığının anlaşıldığı, Davacı oteldeki klimalarla ilgili olarak, dosyada mevcut servis kayıtlarına göre montajından sonra iki kere arıza kaynaklı olarak otelde servis hizmeti verildiği, dava dışı yetkili servis ... firmasının her iki hizmetinde de arızayı giderdiği ve çalışır vaziyette teslim ettiği, Müşterinin yerinden oynatması sebebiyle arızalanan bir dış ünitede yeniden montaj ve gaz basılması kaynaklı gaz ücreti ve servis ücreti hariç her servis hizmetinde garanti kapsamında ücretsiz servis verildiği bu açıdan da servisin hizmet kusurundan bahsetmenin mevcut belgeler kapsamında mümkün olmadığı görüşüne varılmıştır. Dosyaya sunulu belgeler incelendiğinde davacının klimaların onarımı için yaptığı tamirat masrafları olmadığı, klimaların montajı ve servis hizmetlerinin garanti kapsamında davalı şirket yetkili servisi tarafından yapıldığı, sadece müşterinin yerinden oynatması sebebiyle arızalanan bir dış ünitede yeniden montaj ve gaz basılması kaynaklı gaz ücreti ve servis ücretinin ise arızanın müşteri kullanım kaynaklı arıza olması ve garanti kapsamında olmayacağı değerlendirilebileceği, şüphesiz bu konuda nihai takdirin sayın mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır .7- Mali İncelemede davacı ile dava dışı şirket ticari defter kayıt ve muavin kayıtlarında, dava konusu ... Marka Klimalardan kaynaklanan borç/alacak bulunmadığı tespit edilmiştir. 8- Dosya kapsamında incelenen belgeler arasında; otel kayıtları, işletme ruhsatı, turizm belgesi, 2022 yaz dönemine ilişkin herhangi bir acente satış sözleşmesi ve/veya sözleşme iptali, rezervasyon ve/veya rezervasyon iptal belgesi, fatura/veya iade faturası bulunmamakta olup, şayet varsa rezervasyon iptali veya iş kaybına yönelik tespit ve hesaplama yapılamamıştır. 9- Dosya kapsamında satış sözleşmesinden dolayı satıcının ayıptan doğan sorumluluk açısından öncelikle taraflar arasında satış sözleşmesinin kurulduğuna kanaat getirilmesi gerektiği, davacının dava dışı ... Mühendisilik ... Ltd Şti ile arasında satış sözleşmesinden doğan borç ilişkisi kurulduğu, ancak davalı ile davacı arasında sözleşmeden doğan borç ilişkisinin kurulduğunu gösteren emareye rastlanmadığı, 10-Hukuki nitelendirme yapma ve delilleri değerlendirme yetkisi Sayın Mahkemeye ait olduğundan, Taraflar arasında satış sözleşmesinin kurulduğuna kanaat getirilmesi ihtimalinde geçerli olmak üzere, teknik bilirkişimiz tarafından yapılan tespitlere göre davalı bakımından ayıptan doğan sorumluluğun şartlarının somut olayda gerçekleşmediği sonucuna varılabilecektir. 11- Nihai Takdir Mahkemenizde olmak üzere; Tarafların sair taleplerinin, Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, Görüş ve kanaatine varılmıştır. Bilcümle hukuki tavsif ve takdir tamamıyla ve münhasıran Sayın Yargı Makamına ait olmak üzere, arzederiz. Saygılarımızla. █████/2025'' şeklinde görüşte bulunmuşlardır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Dava; davacının, üreticisi ... olan, satıcısı davalı ... Mühendislik'den aldığı klimaların ayıplı olması sonrası TBK 227/2 nedeniyle otel odalarını kiralayamaması ve klimaların onarımı için yaptığı tamirat masraflarının tazmini istemine ilişkindir.

Mahkememizce ... Esas sayılı dosyasından █████/2025 tarihli duruşma ara kararı gereğince davalı ... Anonim Şirketi yönünden tefrik kararı verilmiş olup bu davalı yönünden açılan dava Mahkememizin ███████ Esas sırasına kaydedilmiş ve işbu dosyada davalı ... yönünden yargılamaya devam edilmiş ancak tefrik edilen dosyaya ilişkin karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin ████████ Esas █████████ Karar sayılı █████/2025 tarihli kararı ile kaldırılmış dosya Mahkememizin ... Esas sırasına kaydı yapılmış akabinde tekrar işbu dosyaya birleştirme yapılarak yargılamasına devam olunmuştur.

6098 sayılı Borçlar Kanunun 227. maddesinde alıcının seçimlik hakları: "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere

satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." şeklinde düzenlenmiştir.

TTK'nın 23/c maddesi uyarınca malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise 2 gün içinde alıcı durumu satıcıya ihbar edilmesi gerektiği şayet ayıp açıkça belli değil ise alıcının malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemesi veya incelettirmesi ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbar ile yükümlü olduğu bilrtilmiştir. Yine tacirler arası satış sözleşmelerinde 6102 sayılı TTK’nun 23. Maddesi yollamasıyla 6098 sayılı TBK’nın satış sözleşmesine ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Gizli ayıp yani kullanımla ortaya çıkan ve anlaşılabilen bir ayıp söz konusu olduğunda da ayıp ihbar süreleri bakımından TBK’nın 223. maddeleri hükümleri dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı otelde kullanmak üzere davalı ... Mühendislik'ten üreticisi davalı ... olan klimalar satın aldığını ancak klimanın kısa süre sonra arıza yapmaya başladığını durumun davalıya bildirildiğini ve bu nedenle TBK 227. Maddesi uyarınca uğranılan zararın tazminini talep ettiklerini bildirmiştir. Davalılar ise dava konusu klimada ayıp olmadığını söz konusu arızaların davacının kullanımı nedeniyle meydana geldiğini ayrıca süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını bildirmiştir

Tacir olan taraflar arasında klima alım satımı konusunda ticari ilişki bulunduğu hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Dolayısıyla ilgili davanın mahkememizin görev alanına girdiği tespit edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık klimaların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise gizli ayıp olup olmadığı ve ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı buna bağlı olarak davacının TBK 227. Maddesindeki haklarını kullanıp kullanamayacağına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümü teknik bilgiyi gerektirdiğinden taraf iddialarının değerlendirilmesi amacıyla alanında uzman makine mühendisi, sektör bilirkişisi, hesaplama uzmanı ve borçlar hukuku alanında uzman bilirkişi heyetinden █████/2025 tarihli yerinde inceleme suretiyle hazırlanan rapor dosya arasına alınmıştır. Bilirkişiler raporlarında yerinde yapılan inceleme sonucu toplam 25 adet klimanın iç ve dış ünitelerinde imalat kaynaklı açık veya gizli ayıp olmadığı, klimalara hatalı soğutucu gaz basıldığına ilişkin yapılan yerinde incelemede, otel yetkilileri ile yapılan görüşme ve servis belgelerinden dava dışı servis tarafından bu tip bir hatalı uygulamanın yapılmadığının anlaşıldığı, oteldeki klimalarla ilgili olarak dosyada mevcut servis kayıtlarına göre montajından sonra iki kere arıza kaynaklı olarak otelde servis hizmeti verildiği, dava dışı yetkili servis ... firmasının her iki hizmetinde de arızayı giderdiği ve çalışır vaziyette teslim ettiği, müşterinin yerinden oynatması sebebiyle arızalanan bir dış ünitede yeniden montaj ve gaz basılması kaynaklı gaz ücreti ve servis ücreti hariç her servis hizmetinde garanti kapsamında ücretsiz servis verildiği bu açıdan da servisin hizmet kusurundan bahsetmenin mevcut belgeler kapsamında mümkün olmadığı görüşüne varılmıştır. Dosyaya sunulu belgeler incelendiğinde davacının klimaların onarımı için yaptığı tamirat masrafları olmadığı, klimaların montajı ve servis hizmetlerinin garanti kapsamında davalı şirket yetkili servisi tarafından yapıldığı, sadece müşterinin yerinden oynatması sebebiyle arızalanan bir dış ünitede yeniden montaj ve gaz basılması kaynaklı gaz ücreti ve servis ücretinin ise arızanın müşteri kullanım kaynaklı arıza olması ve garanti kapsamında olmayacağı değerlendirilebileceği tespit edilmiştir.

Alıcının kanuni hakları TBK. madde 227'de ayıplı mal malın ayıpsız diğeri ile değiştirilmesi, sözleşmenin feshi ve menfi zararın tazmini ve sözleşmenin tenzili ile onarımı isteme olarak belirlenmiştir ancak alıcının bu haklarını kullanabilmesi için öncelikle malın açık ya da gizli ayıplı olması gerekir. Malın ayıplı olup olmadığı hususu da teknik bilirkişilerin incelemesi ile ortaya çıkacaktır. Dosyamızda alınan raporda bilirkişilerin tespitine göre malın ayıplı olmadığı anlaşılmıştır. Malın ayıplı olmadığı anlaşıldığından davacının malın ayıplı olmasına dayanarak talep edebileceği bir hakkı da bulunmamaktadır. Açıklanan bu nedenlerle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı tarafından mahkememiz ███████ E. sayılı dosyasında davalı ... ... A.Ş aleyhine açılan davanın reddine, davacı tarafından mahkememiz ... E. sayılı dosyasında davalı ... Mühendislik ... LTD ŞTİ açılan davanın reddine, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;

1-Davacı tarafından mahkememiz ███████ E. sayılı dosyasında davalı ... ... A.Ş aleyhine açılan davanın REDDİNE,

a)Davalı ... A.Ş. tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,

b)Davalı ... A.Ş. Kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ve dava değeri talep miktarını geçemeyeceğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ... A.Ş.'ye ödenmesine,

2-Davacı tarafından mahkememiz ... E. sayılı dosyasında davalı ... Mühendislik ... LTD ŞTİ açılan davanın REDDİNE,

a)... Mühendislik ... LTD ŞTİ tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,

b)Davalı ... Mühendislik ... LTD ŞTİ Kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ... Mühendislik ... LTD ŞTİ'ye ödenmesine,

3-Peşin alının harcın mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,

6-Devletçe karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,

Dair; tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. █████/2025

Katip ...

E-imza

Hakim ...

E-imza