izmir ticaret mahkemesinde görülen, yüklenici ile taşeron arasındaki sözleşme feshi, alacak, eksik iş, fazla ödeme ve teminat iadesi taleplerini içeren ticari uyuşmazlık.

İzmir Ticaret Mahkemesinde Görülen, Yüklenici ile Taşeron Arasındaki Sözleşme Feshi, Alacak, Eksik İş, Fazla Ödeme ve Teminat İadesi Taleplerini İçeren Ticari Uyuşmazlık.

Özet: İki taraf arasında imzalanan inşaat sözleşmesinin karşılıklı feshi ve yükümlülük ihlallerine dayalı alacak davasında, asıl davada yüklenici sıfatındaki davacı, müteahhidin sözleşmeye aykırı davranışları ve gecikmeleri nedeniyle oluşan fazla ödemeler, eksik/kusurlu imalat ve kur farkı alacaklarını talep ederken; birleşen davada müteahhit sıfatındaki davacı, sözleşmenin haksız feshi sonrası ödenmeyen hakedişler ve iade edilmeyen 400.000 Euro teminatın tahsilini istemiş, davalı ana yüklenici ise müteahhidin kusurlu işleri ve gecikmeleri yüzünden kendi zararlarını ileri sürerek karşı davayla 425.246,43 Euro alacak ile gecikme cezası talep etmiştir.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: █████████

DAVA

: Alacak

DAVA TARİHİ

: █████/2011

KARŞI DAVA TARİHİ

: █████/2011

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülen davanın ve birleşen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;

İDDİA ;

Asıl davada davacı... Şirketi vekili dava dilekçesi ile özetle; taraflardan müvekkilinin “yüklenici”, davalının ise “...” sıfatıyla “...” yapım işlerinin davalı tarafından █████/2008-█████/2008 tarihleri arasında yapılması konusunda █████/2008 tarihli sözleşmeyi imzaladıklarını, bu sözleşmenin “sözleşmeye aykırılık” nedeniyle █████/2008 tarihli,... sayılı duyuru ile müvekkili davacı tarafından feshedildiğini, bundan sonra █████/2008 tarihinde iki tarafın şantiye sorumlusu ve yetkililerinin bir araya gelip düzenledikleri “tutanak” başlıklı belge ile belirlenen 672.500,00 Euro fazla ödeme, imalattaki eksik ve kusurlu işler için 125.450,00 Euro ve imalattaki gecikme nedeniyle Euro kur farkı toplamı 130.000,00 TL alacaklarının ödenmesi için davalıya █████/2008 tarihinde çekilen... sayılı duyurunun sonuçsuz kaldığını belirterek, bu alacaklarının yasal ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Birleşen İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...Esas sayılı davasında davacı ... vekili dava dilekçesi ile özetle; taraflar arasında █████/2008 tarihli sözleşmenin imzalandığını, müvekkilinin taşeron, davalının ise yüklenici olduğunu, işin ... kayıtlı taşınmaz üzerinde ... inşaatlarının anahtar teslimi yapımı işi olduğunu, inşaatın tamamlanmasına % 20 kadarlık bir iş kalmış iken davalının İzmir ... Noterliği’nin █████/2008 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, sözleşme gereği müvekkili tarafından fatura edilen hak ediş bedellerinin davalı tarafından ödenmediğini, müvekkilinin biriken 400.000,00 Euro teminatının dahi iade edilmediğini, bu konuda karşı tarafa Kadıköy ... Noterliği’nin █████/2009 tarihli,...yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, cevap alınamadığını, ortaya çıkan zararın büyük olduğunu belirterek, fesih tarihinden itibaren yürütülecek faiz oranı ile birlikte █████/2008 tarihli ...numaralı...numaralı hak ediş bedeli içerikli 2.675.959,52 TL bedelli faturanın fatura tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte 5.000,00 TL’sinin, █████/2008 tarihli ... numaralı ... numaralı hak ediş bedeli içerikli 688.600,82 TL bedelli faturanın şimdilik fatura tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte 5.000,00 TL’sinin, 400.000 Euro teminatın iadesi bedelinin dava tarihi itibariyle karşılığı 800.000,00 TL’nin ödeme günü ... EFT satış kuru üzerinden hesaplanarak alacağın şimdilik 5.000,00 TL’sinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP ;

Asıl davada davalı... vekili █████/2009 havale tarihli dilekçesi ile; davacının davasını dayandırdığı █████/2008 tarihli belgeyi, önceleri müvekkilinin vekili olan halen davacının yanında çalışan ...'nin müvekkilinin yazılı ve sözlü talimatı, bilgisi ve onayı dışında vekalet yetkisini aşarak imzaladığını, bu belgenin müvekkili açısından bağlayıcılığının olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davalı... Şti. vekili cevap ve karşı dava dilekçesi ile özetle; davacı tarafın taşeron sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkili tarafından uyarıldığını, bir araya gelen tarafların protokol ile “eksik ve kusurlu işlerin düzeltileceğini ve bunlara bir daha meydan verilmeyeceğini” taahhüt ettiklerini, █████/2008 tarihli ve...sayılı ihtar ile müvekkilinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacı ile sözleşmesini feshettiğini, █████/2008 tarihinde bağımsız yapı kuruluşuna başvurarak sözleşme konusu imalatın durumunun belirlenmesini istediklerini, █████/2008 tarihinde son durumun belirlenip tutanağa bağlandığını, müvekkilinin bir kısım alacak bedelleri için karşı taraf hakkında İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi’nde ... Esas sayılı davayı açtığını, Gaziantep... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yapıldığını, kayıtlarda hangi tarihte hak ediş verildiğinin ve hangi tarihlerde kimlere ne kadar alacak tahsis edileceğinin belli olduğunu, karşı tarafın 425.000,00 Euro borçlu kaldığını belirterek, davanın reddine; karşı tarafın kusurlu eylemleri sebebiyle müvekkilinin aradaki sözleşmeyi feshetmek zorunda kaldığını ve kalan imalatı kendisinin tamamladığını, müvekkilinin cari hesapta karşı taraftan 425.246,43 Euro alacaklı olduğunu, bu alacağın karşı tarafa ve ... kişilere yapılan ödemelerden kaynaklandığını, bu alacaktan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000 YTL’yi yasal faizi ile birlikte istediklerini, davalının kusurlu eylemleri sebebiyle imalatın gecikmesine sebebiyet verdiğini,...gün gecikme olduğunu, sözleşmenin ... maddesinde nasıl hesaplanacağının düzenlendiğini, gecikme cezasının gecikilen her gün için sözleşme tutarı olan 9.000.000 TL’nin % 0,3’ü olduğunu, olayda 1.215.000 YTL olduğunu, bunun da fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL’sini istediklerini belirterek, karşı davanın kabulü ile 971.688,00 YTL cari hesap alacağından alacağın doğduğu tarihten itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte şimdilik 10.000,00 TL’sinin ve 1.215.000 YTL gecikme bedelinden tahakkuk tarihinden itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte şimdilik 10.000,00 TL’sinin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER ;

█████/2008 tarihli sözleşme, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın...sayılı soruşturma dosyası, vekaletname, Gaziantep...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ...D.İş sayılı dosyası, Gaziantep...Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ...D.İş sayılı dosyası, ihtarnameler, temliknameler, bilirkişi raporları.

GEREKÇE ;

Dava; fazla yapılan ödemenin, eksik ve kusurlu işlerin giderilme bedelinin ve kalan imalâtlara gecikme nedeniyle yansıtılacak kur farkının tahsili; birleşen dava; hakediş bedellerinin ve teminat bedelinin tahsili; birleşen davada karşı dava ise; cari hesap alacağının ve gecikme bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Gaziantep... işlerinin yapılması konusunda taraflar arasında █████/2008 tarihli sözleşme imzalanmıştır.

Daha sonra davacı yüklenici ... “sözleşmeye aykırı davranıldığı” gerekçesiyle İzmir ... Noterliği'nin █████/2008 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshetmiştir.

█████/2008 tarihinde davacı şirket ...adına ..., ... davalı adına ... ile biraraya gelerek "tutanak" başlıklı belgeyi düzenlemişlerdir. Bu belgeye “672.500 Euro fazla ödeme yapıldığı, yapılan imalatlardaki tespit edilen eksik ve kusurlu işlerin 124.450 Euro olduğu ve bu imalatlardaki gecikme nedeniyle YTL ve Euro farkı toplamının 130,000 TL olduğu” yazılarak, imzalanmıştır.

Gaziantep...Noterliği tarafından düzenlenmiş █████/2008 tarihli, ...yevmiye numaralı vekaletname incelendiğinde; davalı...’ın, çalışanı olan ...'yi geniş yetkilerle vekil tayin etmekle birlikte, kendisini borçlandırıcı işlem yapma konusunda herhangi bir yetki vermediği anlaşılmıştır.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın █████/2009 tarihli ve...sayılı “Kovuşturmaya Yer Olmadığına” ilişkin kararında “... ve davacı şirket yetkilisi hakkında davalının şikayeti üzerine başlatılan soruşturma sonunda █████/2009 tarihinde ...'nin █████/2008 tarihli tutanağı düzenlemesinin hukuki uyuşmazlık olduğu” gerekçesine dayanıldığı görülmüştür.

İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün █████/2010 tarihli ve █████/2010 tarihli, ... ve ... sayılı cevap yazıları ve ekleri incelendiğinde; ...'nin █████/2008 tarihinde yani █████/2008 tarihli tutanağın düzenlenmesinden bir hafta önce davalı ...’ın yanındaki işten ayrıldığı görülmüştür.

Mahkememizce; “...nin davalı (...) yanındaki işinden ayrıldıktan sonra, yetkilerini de aşarak davalıyı borç altına sokacak █████/2008 tarihli tutanağı imzaladığı, tutanağın düzenlenmesi tarihi itibariyle adı geçenin görevinin sona ermiş olduğu, vekaletnamede yetki verilmediği halde davalıyı borç altına sokucu bu işleminin geçerli olamayacağı, davanın kanıtlanamadığı” gerekçesiyle “Davanın REDDİNE” ilişkin █████/2011 tarihli, ...Esas ve... Karar sayılı karar verilmiştir.

Verilen bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin █████/2012 tarihli, ... Esas ve...Karar sayılı kararı ile; “dosya içerisinde bulunan belgelerden; taraflar arasında █████/2008 tarihinde adî yazılı şekilde yapılmış olan sözleşme uyarınca,... yapılmak üzere davalı şirkete verildiği, █████/2008 tarihli vekaletname ile de sözleşme yapmak, yapılan sözleşmeleri feshetmek ve işlerin takibi için davalı şirket tarafından... isimli şahsa vekâletname verildiği, █████/2009 günlü azilname ile adı geçen şahsın vekâletten azledildiği, daha sonra ...’nin █████/2008 tarihinde davacı şirkette işe başladığının anlaşıldığı, bu durum karşısında; mahkemece, ...’nin davacı şirkette çalışmasına rağmen davalı şirketi temsilen █████/2008 tarihinde imzalamış olduğu tutanağın davalıyı bağlamayacağının kabulünün yerinde olduğu, mahkemece; █████/2008 günlü tutanak içeriğine göre davanın çözümlenemeyeceği kabul edildiğine göre yapılması gereken işin, sözü edilen tutanak içeriği dikkate alınmaksızın, tarafların ileri sürdükleri delillerin toplanarak, gerektiğinde mahallinde keşif yapılmak suretiyle bilirkişiden rapor almak ve uyuşmazlığın esasını çözmek olması gerektiği” gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan bozma kararına uyulmasına karar verilmiştir.

İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası aradaki fiili bağlantı nedeniyle █████/2013 tarihli karar ile mahkememizin eldeki bu davası ile birleştirilmiştir.

Gaziantep...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ...D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; ...tarafından verilen █████/2008 tarihli dilekçe ile “█████/2008 tarihinde karşı taraf... İşlerinin Yapılmasına ilişkin sözleşmesinin imzalandığı, karşı tarafın üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği, bu nedenle sözleşmenin █████/2008 tarihli ihtarname ile taraflarınca feshedildiği” hususunun belirtilerek █████/2008 tarihi itibariyle dava konusu yerin halihazırdaki durumunun tespit edilmesinin istendiği; mahkemece yerinde █████/2008 tarihinde keşif yapıldığı, görevlendirilen mimar ve inşaat mühendisi bilirkişilerin █████/2009 tarihli raporlarını sundukları, bu raporda; yapılan imalatların gözleme ve ölçüme dayalı olarak incelendiği, “imalatların halen devam ettiği, inşaatın bitirilmesine çalışıldığı” hususunun belirtildiği, raporda işin yüzdesine ilişkin bir görüşün olmadığı, eksiklerin bedelinin belirtilmediği, yapılan ve yapılmayan imalatların kalemler halinde açıklandığı görülmüştür. Aynı bilirkişilerin itiraz üzerine █████/2009 tarihli ek raporu hazırladıkları, ek raporda ayrıca “yapılan imalatların hangi zamanda ve kim tarafından yapıldığını bilmelerinin mümkün olmadığını” bildirdikleri görülmüştür.

Gaziantep...Sulh Hukuk Mahkemesi’nin... D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; ...tarafından verilen █████/2009 tarihli dilekçe ile █████/2008 tarihinden sonra sözleşmeye göre hangi işlerin yapılması gerektiği ve maliyetlerinin ne olduğu, yapılan hak edişlerin icmali, montajı yapılamamış işlerin, iş programlarının ve aylık imalat raporları konusunda tespit isteğinde bulunulduğu; mahkemece yerinde █████/2009 tarihinde keşif yapıldığı, görevlendirilen mimar ve inşaat mühendisi bilirkişiler tarafından █████/2009 tarihli raporun düzenlendiği, raporda “fesih tarihinden sonra yapılacak imalatların bedellerinin belirlenebilmesi için gerekli olan belge ve dokümanlar heyetlerine teslim edilmediği için maliyet hesabının yapılamadığı, hak ediş ödemelerine ilişkin belge bulunmadığı için icmal yapılamadığı” hususlarının bildirildiği, ayrıca rapor içeriğinde █████/2008 tarihinden sonra sözleşmeye göre hangi işlerin yapılması gerektiğinin belirtildiği görülmüştür.

... İşlerinin Yapılmasına ilişkin █████/2008 tarihli sözleşme incelendiğinde; taraflarının “iş sahibi” olarak dava dışı ..., “...” olarak dava dışı... A.Ş., “müteahhit” olarak ... Şti, “taşeron” olarak Kubatoğlu ... olduğu; sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedelli olduğu, ... maddesinde; “sözleşme bedelinin 9.000.000 Euro olduğu, bu bedele KDV’nin dahil olmadığı, KDV’nin yürürlükteki kanunlara göre ayrıca ödeneceği, ödemelerin fatura tarihindeki ...döviz alış kuru üzerinden YTL’ye çevrilerek yapılacağı” hususunun kararlaştırıldığı; ... maddesinde sözleşmenin konusu kısmında; “taşeronun, bedeli karşılığında ...kayıtlı... veya yetkilendireceği ... kişi tarafından işletilecek olan ...odalı,... işlerinin tamamlanması için gerekli koordinasyonların sağlanması amacıyla akdedilmiştir.” dendiği, devamında sözleşme uyarınca yapılacak işlerin belirlendiği; ... maddesinde; “..., müteahhidin ön olurunu almadan sözleşmeyi veya bir kısmın veya sözleşmeden kaynaklanan bir yararı veya hakkı bir başkasına devredemez” dendiği; İhzarat Ödemesi ve Kesin Teminat” başlıklı 13. maddesinde; “...Taşeron, müteahhit tarafından uygun görülen bir bankadan alacağı, müteahhidi tatmin edecek koşulları haiz 500.000 YTL tutarındaki kesin teminat mektubunu sözleşme imzalanmadan önce müteaahhite verecektir. Kesin teminat, banka teminat mektubu şeklinde, süresiz olarak düzenlenecektir. Sözleşme hükümlerine göre doğabilecek müteahhit alacakları kesilerek, bu sözleşmede düzenlenmiş tüm taşeron sorumluluklarının yerine getirilmesi ile kesin teminatın kalan kısmı kesin kabulün yapılmasını takiben ... gün içinde taşerona iade edilir…” dendiği; ...maddesinde; “aylık hak edişlerin tanziminde pursantaj listesinin esas alınacağı” dendiği;... maddesinde işe başlama ve işin süresinin düzenlendiği, bu maddeye göre taşeronun 01 Ocak 2008 tarihinden itibaren işe başlayacağının ve 31 Aralık 2008 tarihine kadar tamamlayacağının kararlaştırıldığı, riayet edilmemesi durumunda sözleşmede gösterilen cezaların uygulanacağının yazıldığı ancak madde içerisinde gecikme halinde uygulanacak ceza tutarının düzenlenmediği; ...maddesinde “gecikme cezası” başlığı altında; “taşeron terminlere göre gecikme olduğu hakkerde sözleşme tutarının % 0,3’ü (binde üçü) oranında günlük ceza ödemeyi kabul eder” dendiği; ... maddesinde sözleşmenin feshinin düzenlendiği ve “..., sözleşme ve eklerinde tayin olunan ve aşağıda açıklanan vecibelerden herhangi birine mücbir sebep olmaksızın riayet etmediği takdirde, müteahhidin bir ihtarnamesiyle kendisine bir süre verilir. Bu süre, acele haller istisna olmak üzere, ihtarnamenin kendisine tebliğ tarihinden itibaren ... günden aşağı olamaz. Bu süre sözleşme süresine etkili olmadığı gibi, gecikme tazminatına da engel değildir. Bu mühlet içinde taşeron ihtarname hükümlerine riayet etmezse başka bir ihtar veya merasim icrasına ve hüküm almaya gerek kalmaksızın, müteahhit sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmeye yetkilidir.” dendikten sonra devamında başlıklar halinde tek taraflı fesih yapılabilecek hallerin sayıldığı; ...maddede geçici ve kesin kabulün düzenlendiği, “…Bu işleri yapmaması veya eksik yapması halinde, nam ve hesabına yaptırılarak, bedeli kesin hakkedişten kesilir. Kesin hake diş yeterli değilse nakit teminatından, o da yeterli değilse kati teminatından kesilir” dendiği; ... maddesinde; “..., hak edişlerini temlik veremez ve devir edemez.” dendiği görülmüştür.

İzmir...Noterliği’nde düzenlenen █████/2008 tarihli ... yevmiye numaralı temlikname incelendiğinde; ...’ın davaya konu inşaat ile ilgili olarak yaptığı işlerle ilgili doğan alacağının 100.000 Euro’luk kısmını temlik alan ...Şti.’ye temlik ettiği görülmüştür. Bu temlik birleşen davanın açıldığı █████/2011 tarihinden önce yapılmıştır.

İzmir ... Noterliği’nde düzenlenen █████/2008 tarihli ... yevmiye numaralı temlikname incelendiğinde; temlik eden ...’ın davaya konu inşaat ile ilgili olarak yaptığı işlerle ilgili doğan alacağının 350.000 Euro’luk kısmını temlik alan ...Şti.’ye temlik ettiği görülmüştür. Bu temlik birleşen davanın açıldığı █████/2011 tarihinden önce yapılmıştır.

İzmir ...Noterliği’nde düzenlenen █████/2008 tarihli ...yevmiye numaralı temlikname incelendiğinde; temlik eden ...’ın davaya konu inşaat ile ilgili olarak yaptığı işlerle ilgili doğan alacağının 35.000 Euro’luk kısmını temlik alan...Şti.’ye temlik ettiği görülmüştür. Bu temlik birleşen davanın açıldığı █████/2011 tarihinden önce yapılmıştır.

Yani taşeron ... davaya konu otel yapımı ile ilgili alacaklarından toplam 485.000 Euro’luk kısmını birleşen dava tarihinden önce ... kişilere temlik etmiştir. Bunlardan sadece temlik alan Gün İnşaat vekili dosyaya vekaletnamesini sunmuştur.

Dava sırasında temlikname ve █████/2008 tarihli temlikname ile birleşen ...Esas sayılı dava, davacısı ...tarafından ...Şti.’ye temlik edilmiş, temlik alacaklısı tarafından bu husus █████/2012 tarihli dilekçe ile mahkememize bildirilerek ekinde temlikname ve buna ek protokol örneği sunulmuştur.

Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili bu temliknameye karşı; sözleşmenin ... maddesinde alt taşeronun işverenden olan alacaklarını temlik ve devir edemeyeceğine ilişkin bir yasağın söz konusu olduğunu, buna göre temlikin hükümsüz olduğunu belirtmiştir.

Sözleşmenin...maddesi incelendiğinde; “taşeron, hak edişlerini temlik veremez ve devir edemez” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

Birleşen dava █████/2011 tarihinde açılmıştır.

Alacağın devri (temliki) ... sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ... ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup ...maddenin birinci fıkrasında kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklının borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebileceği kabul edilmiş, devam eden maddelerde devir sözleşmesinin geçerlilik şekli, yasal veya yargısal devir ve etkisi ile devrin hükümleri düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre kural olarak sözleşmede temlik yasağı bulunması ya da borçlunun rızasına bağlanmış olup borçlunun rızasının bulunmaması halinde alacağın temliki borçluya karşı ileri sürülemez. Dava konusunun devri ise alacağın temlikinden farklı olup, alacağın temlikinde davadan önce ve aşamalı ödeme kararlaştırılan hallerde sözleşmenin ifası aşamasında dahi yapılması mümkün olmakla birlikte, dava konusunun devri adından da anlaşılacağı gibi ancak davanın açılmasından sonra yapılabilir. Dava konusunun devri dava tarihinde yürürlükte bulunan ...sayılı HMK'nın... maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin... bent a ve b fıkralarında davanın açılmasından sonra davalı tarafın dava konusunu üçüncü bir kişiye devretmesi halinde davacının seçimlik hakları gösterilmiştir.

Somut olayda; birleşen davanın davacısı ... davaya konu sözleşme kapsamındaki alacaklarından toplam 485.000 Euro’luk kısmını birleşen dava tarihinden önce... kişilere temlik etmiştir. Bunlardan sadece temlik alan ...vekili dosyaya vekaletnamesini sunmuştur. Temlikin birleşen dava tarihinden önce yapılmış olması, karşı tarafça muvafakat edilmemiş bulunması ve sözleşmenin ...maddesinde temlik yasağının düzenlenmiş olması karşısında söz konusu temliklerin karşı taraf yüklenici şirkete karşı ileri sürülemeyeceği kabul edilmiştir.

Yüklenici ...’ın, karşı yan taşerona gönderdiği İzmir ... Noterliği’nin █████/2008 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde; “Duyuru sahibi ile aranızda imzalanmış olan █████/2008 tarihli, konusu Gaziantep’te bulunan otel inşaatının bir kısım işlerinin imalatı olan taşeron sözleşmesi mevcuttur. Anılan sözleşmede duyuru sahibi yanında sizin de yükümlülükleriniz açıkça belirtilmiştir. Ancak geçen zaman içinde sözleşme şartlarına ve iş programına uymadığınız görülmüş ve bu konu ile ilgili yazlı ve sözlü uyarıları dikkate almadığınız tespit edilmiştir. Kısaca sözleşmenin 26 vs maddelerinde belirtilen eylemlere sebep vermiş olmanız nedeni ile duyurunun tarafınıza tebliğinden itibaren 10 gün içinde sözleşmede belirtilen ve tarafınıza önceden bildirilen yükümlülüklerinizi yerine getirmenizi aksi takdirde sözleşme gereklerinin yerine getirileceğini ve doğacak her türlü zarardan tarafınızın sorumlu olacağını ihtaren duyururuz” dendiği görülmüştür.

Yüklenici ...’ın, karşı yan taşerona gönderdiği İzmir ... Noterliği’nin █████/2008 tarihli ...yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde; “Duyuru sahibi ile aranızda imzalanmış olan █████/2008 tarihli, konusu Gaziantep’te bulunan otel inşaatının bir kısım işlerinin imalatı olan taşeron sözleşmesi mevcuttur. Anılan sözleşmede duyuru sahibi yanında sizin de yükümlülükleriniz açıkça belirtilmiştir. Ancak geçen zaman içinde sözleşme şartlarına ve iş programına uymadığınız görülmüş ve bu konu ile ilgili yazlı ve sözlü uyarıları dikkate almadığınız tespit edilmiştir. Kısaca sözleşmenin 26 vs maddelerinde belirtilen eylemlere sebep vermiş olmanız nedeni ile duyurunun tarafınıza tebliğinden itibaren 10 gün içinde sözleşmede belirtilen ve tarafınıza önceden bildirilen yükümlülüklerinizi yerine getirmenizi aksi takdirde sözleşme gereklerinin yerine getirileceğini ve doğacak her türlü zarardan tarafınızın sorumlu olacağını ihtaren duyururuz” dendiği görülmüştür.

Yüklenici ...’ın, karşı yan taşerona gönderdiği █████/2008 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname incelendiğinde; “sözleşmedeki yükümlülüklerinizle ilgili olarak tarafınıza İzmir... Noterliği’nden ... ve ... sayılı duyurular █████/2008 ve █████/2008 tarihlerinde çekilmiş idi. Ancak vaki duyurulara rağmen sözleşme gereklerini yerine getirmemeniz nedeniyle sözleşmenin ilgili maddesi gereği duyuru sahibi ile aranızda vaki anılan █████/2008 tarihli sözleşmenin feshedildiğini duyururum” denmek suretiyle sözleşmenin... tarafından feshedildiği görülmüştür. İhtarname muhatabına █████/2008 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Dava dosyası üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

İnşaat mühendisi ... █████/2014 havale tarihli raporunda özetle; davada tarafların defter ve belgelerinin incelenmesi ve yapılan ödeme miktarının ortaya konması gerektiği için heyete bir mali müşavirin de katılmasına, ana ve alt imalat pursantaj cetvelinin, işin seyrinde ödenmiş tüm ara hak edişlerin onaylı örneklerinin ve iç hesap cetvellerinin, işin fesih anındaki fiziki seviyesine ilişkin bilgi ve belgelere ihtiyaç duyulduğunu belirtmiştir.

Davalı vekili █████/2014 tarihli dilekçesi ile; inşaatın yapılmasında pursantaj tutulmadığını, hak edişlere göre hesaplama yapıldığını belirtmiştir.

İnşaat mühendisi ..., mali müşavir ... ve hukukçu ...’dan oluşan bilirkişi heyeti █████/2016 tarihli raporlarında; asıl davada ve birleşen davada uyuşmazlık konularının ortak olduğunu, taşeronun sözleşmenin fesih tarihi itibariyle sözleşme kapsamında yaptığı işlere göre sözleşmenin tasfiyesi ile taraflar arasındaki kesin hesabın yapılması suretiyle tarafların borç-alacak bakiyelerinin hesaplanması gerektiğini; davacının 2007, 2008, 2009 yılı defterlerinin açılış tasdiklerinin bulunduğunu, 2007 ve 2008 yılı defterlerinin kapanış tasdiklerinin bulunmadığını, 2009 yılı defterlerinin kapanış tasdikinin olduğunu; davalı tarafın ise davalı şirketin batması nedeniyle defter ve belgelere ulaşmanın imkansız olduğunu şifahen bildirmiş olması sebebiyle davalılara ait defterler üzerinden tespit yapmanın mümkün olmadığını; davacının defterlerine bakıldığında davacı ...’ın, davalı...’dan 236.093,98 TL (125.488,80 Euro) asıl alacağının olduğunu, davacının defter kayıtlarına göre davacı tarafından davalı taşerona yapılan toplam ödeme miktarının 8.304.332,37 TL (4.451.698,55 Euro) olduğunu; sözleşmenin fesih tarihi itibariyle kesin hesabın çıkarılabilmesi için gerekli olan imalat pursantaj (iş yüzdesi) cetvelinin, hak edişlerin onaylı örneklerinin, iş hesap cetvellerinin ve işin fesih anındaki fiziki seviyesine ilişkin bilgi ve dökümlerin dosyaya sunulması gerektiğini bildirmişlerdir.

Davacı vekili █████/2010 tarihli dilekçesi ile; fatura ve irsaliyelerin davacı kayıtlarında olmadığını, bu belgelerin davalı kayıtlarında ve betonu temin eden firmalarda bulunduğunu belirtmiştir.

Davacı vekili ayrıca █████/2016 tarihli dilekçesinde de; tarafların ticari defterleri ve kayıtlarının, olayla ilgili hak ediş belgelerinin, cari hesap kayıtlarının dosyada bulunduğunu, sadece pursantaj belgesinin olmadığını belirtmiştir.

Mahkememizce dava konusu işe ilişkin proje temin edilmek suretiyle bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmıştır.

İnşaat Mühendisi ..., Hukukçu ... ve Mali Müşavir ...’den oluşan bilirkişi heyeti █████/2018 tarihli raporlarında özetle; sözleşmeye göre pursantaj- yapım- gerçekleşme yüzdesinin esas alınacağı hususunun kesin olduğunu, bununla ilgili bir oran olmadığını, heyetlerince de bu aşamada bir oran belirlenemeyeceğini, sözleşmede belirlenen hak ediş ödeme sistemine uygun bir... hak ediş belgesi görülemediğini, projelerin getirtilmesiyle de fesih sırasındaki imalat miktarlarının/ metrajlarının belirlenmesinin mümkün olmadığını, yapılan ilk tespit sonrasında fesih sonrası diğer...D. İş sayılı tespitte de bilirkişi kurulunun sunumlar olmadığı için maliyet hesaplarını çıkaramadıkları hususunun yazılı olduğunu, dosyada tutanaktan başka bir belgenin bulunmadığını bildirmişlerdir.

Mahkememizce █████/2018 tarihli duruşmada dava dosyası üzerinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması yönünde karar verilmiş ve görevlendirilen bilirkişilerden taraflar arasında imzalanan taşeron sözleşmesi kapsamında davalının yüklendiği işle ilgili pursantaj (iş yüzdesi) belgesinin bulunmadığı hususu gözetilmek suretiyle düzenlenen ve sunulan hakediş belgeleri ile aynı işle ilgili olarak davacı şirket ile davalı taşerondan bir önceki ... hakkında mahkememizde açılan ... Esas sayılı dosyaya sunulan belgeler, Gaziantep Belediyesi’nden gelen proje, işle ilgili tespit dosyaları, daha önce aldırılan raporlar, tarafların defter ve belgeleri, davalı tarafça düzenlenen en son hakediş belgesi gözetilmek ve işin götürü bedelli olduğu hususu dikkate alınmak suretiyle fesih tarihindeki iş yüzdesinin ve buna karşılık davacı ödemelerinin belirlenerek işin kesin hesabının çıkartılması ve karşılıklı olarak dava ve birleşen davada hak edilen alacağın varlığı ve miktarı konusunda rapor düzenlenmesi istenmiştir.

Bu ara kararı ile görevlendirilen inşaat mühendisi bilirkişi..., inşaat mühendisi bilirkişi...ve mali müşavir bilirkişi ...’ndan oluşan bilirkişi heyeti █████/2019 tarihli raporlarında özetle; sözleşmenin “hakedişler için ölçüm kriterleri” başlığı altında işin tamamlanmasındaki ölçüm kriterinin “hazırlanacak pursantaj listesindeki oranlara göre belirlenecek fiziki ilerleme tespitiyle olacağının” düzenlendiğini, yine sözleşmenin “hakedişler” başlığı altında “aylık hak edişlerin tanziminde... listesinin esas alınacağının” düzenlendiğini, dosyada fesih tarihine kadar yapılan imalatlara yönelik düzenlenmiş hakediş, yeşil defter, imalatlara ait pursantaj listesi ile ilgili herhangi bir bilginin bulunmadığını, işin anahtar teslim götürü bedel olması sebebiyle sözleşmede kullanılan pozlar ve bu pozların pursantajları ile tanımlanması gerektiğini, tüm iş gruplarında bulunan sözleşme kalemlerinin pursantajları toplamının % 100 olması gerektiğini, söz konusu taşeron sözleşmesinde ana imalatlar ve tutarları belirlenmiş olup, söz konusu ana işlerin pursantaj hesaplarının taraflarınca hesap edildiğini ancak ana iş kalemleri arasında çok sayıda imalatın bulunduğunu, bilirkişi durum tespit raporlarında yapılan imalatlar ile taşeron sözleşmesinde yer alan imalatlar karşılaştırıldığında bilirkişi tespit raporlarından yola çıkarak fesih kesin hakedişinin çıkarılmasının mümkün olmadığını, ayrıca söz konusu bilirkişi raporlarının, inşaat devam ederken yapılmış ilk bilirkişi raporunun dahi fesih tarihi olan █████/2008 tarihinden sonra █████/2018 tarihindeki inşaat seviyesi göz önüne alınarak düzenlendiğini, dosyada pursantajlı hak ediş ve hak ediş eklerinin bulunmaması, iş ile ilgili bilirkişi raporlarının fesih kesin hesabının çıkarılması açısından aydınlatıcı olmaması sebebiyle fesih sırasındaki imalat miktarları ve buna bağlı ilerleme yüzdesinin çıkarılamadığını ve imalat tutarının hesap edilemediğini, kesin hesabın çıkarılamaması nedeniyle sonuca etkisi olmayacağı için defter incelemesinin bu aşamada yapılmadığını bildirmişlerdir.

Mahkememizce, talimat yolu ile “taraflar arasında imzalanan taşeron sözleşmesi kapsamında davalının yüklendiği işle ilgili pursantaj (iş yüzdesi) belgesinin bulunmadığı hususu gözetilerek, düzenlenen ve sunulan hak ediş belgeleri, Gaziantep Belediyesi’nden gelen proje incelenerek, işle ilgili tespit dosyaları ve bu dosyalarda aldırılan bilirkişi raporları, gerektiğinde davalı tarafça düzenlenmiş en son hak ediş belgesi dikkate alınarak, işin götürü bedelli olduğu da göz önüne alınarak, fesih tarihindeki ve ayrıca Gaziantep...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ████████ D.İş sayılı tespit dosyasındaki █████/2008 tespit tarihindeki (ayrı ayrı) iş yüzdesinin ne olduğu” konularında rapor aldırılmasına ilişkin █████/2021 tarihli ara kararı oluşturulmuştur.

Talimat mahkemesi tarafından görevlendirilen inşaat mühendisi ve iç mimar bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyeti █████/2021 tarihli raporlarında özetle; taraflar arasında mutabakatla imzalı olan götürü bedel teklif eki teklif cetveline göre iş kalemleri pursantajlarının hesaplandığını, iş kalemleri/ grupları gerçekleşme oranlarının dosyaya sunulu Gaziantep...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ...D.İş sayılı dosyadaki bilirkişi raporunda yer alan hususlara göre hesaplandığını, sözleşmeye göre götürü bedel teklif fiyatının 9.000.000,00 Euro olduğunu, işin gerçekleşme oranının tespit dosyasındaki bilirkişi raporuna göre % 46,93 olduğunu, buna göre hakediş tutarının 4.224.087,02 Euro olduğunu, fesih tarihi itibariyle yapılmış bir tespit olmadığından bu tarihteki iş gerçekleşme pursantajının hesaplanamadığını ancak değerlendirmeler başlığında yapılan istatistiksel hesaba göre fesih tarihindeki hakediş ile tespit tarihindeki hakediş tutarı ve iş gerçekleşme oranının aynı olduğu kanaatinde olduklarını, dosyaya sunulan son hakediş olan 8 adet hakedişe göre ise yapılan ödemenin 4.043.459,50 Euro olduğunu, davalı taşeronun hakediş alacağının 180.627,52 Euro olduğunu, ayrıca hakedişlerden 323.476,76 Euro teminat kesintisi yapıldığını, bu teminat kesintisinin de varsa taşeron borçları ve diğer sözleşmesel kesintileri mahsup edildikten sonra kalan bakiye teminat olması durumunda iadesinin gerektiğini, takdiri mahkemeye ait olmak üzere elektrik ve mekanik tesisat işlerinin gerçekleşme oranı için elektrik mühendisi ve makine mühendisi bilirkişilerden ek rapor alınabileceğinin düşünüldüğünü bildirmişlerdir.

Makine mühendisi bilirkişi █████/2022 tarihli raporunda özetle; taraflar arasında mutabakatla imzalı olan götürü bedel teklif eki teklif cetveline göre iş kalemleri pursantajlarının hesaplandığını, iş kalemleri gerçekleşme oranlarının dosyaya sunulu █████/2018 tarihli tespit tutanağı ile Gaziantep...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyada bilirkişi ve ek bilirkişi raporunda yer alan konulara göre heyetleri tarafından hesaplandığını, işe ait sözleşmeye göre götürü bedel teklif fiyatının 9.000.000 Euro olduğunu ve iş gerçekleşme oranının tespit dosyasındaki bilirkişi raporu ve inceleme sonucuna göre sadece inşaat ve tesisata ait olmak üzere % 36,74 + 6,9 = 43,64 toplamına göre toplam hakediş tutarının 3.305.514,98 + 619.000,57 = 3.924.515,55 Euro olduğunu ancak elektrik işleri için şu anda bir tespit yapılamadığından Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi’ne sunulan █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda tahmini olarak alınan % 4,35 karşılığı 391.752,75 Euro’nun ilavesiyle birlikte toplam miktarın 4.316.268,30 Euro olarak bulunduğunu, tabloda bilgi amaçlı ve tahmini olarak yazılan elektrik işleri için takdiri mahkemeye ait olmak üzere bir elektrik mühendisi bilirkişinin yapacağı tespitten sonra maliyete esas keşif miktarı ile birlikte pursantaj ve gerçekleşme oranı kesinlik kazandıktan sonra tablonun tamamlanmış olacağını; fesih tarihi itibariyle yapılmış net bir tespit olmadığından gerçekleşme...hesaplanamadığını ancak yapılan istatistiksel hesaba göre fesih tarihindeki hakediş ile tespit tarihindeki hakediş tutarının ve iş gerçekleşme oranının yaklaşık olarak aynı olduğu kanaatinde olduğunu; dosyaya sunulan son hakediş olan ... numaralı hakedişe göre ise yapılan ödeme miktarının toplam 4.043.459,50 Euro olduğunu, davalı taşeronun hakediş alacağının hesaplanan pursantaj sonucu 180.627,52 Euro olduğunu, (4.316,268,30 - 4.043.459,50 = 272.808,80) ayrıca hakedişlerden 323.476,76 Euro teminat kesintisi yapıldığını, bu teminat kesintisinin de varsa taşeron borçları ve diğer sözleşmesel kesintileri mahsup edildikten sonra kalan teminat olması durumunda iadesinin gerektiğini bildirmiştir.

Elektrik mühendisi ... tarafından düzenlenen █████/2022 tarihli raporda özetle; taraflar arasında imzalanan █████/2008 tarihli sözleşmeye göre işin bu tarihte başlayıp █████/2008 tarihinde tamamlanması gerektiğini ancak işin █████/2008 tarihinde feshedildiğini, işin elektrik projesi ve pursantaj listesinin bulunmadığını, yine yapılan 8 adet hakedişlerde kullanılan malzemenin cins ve miktarı gibi hususların da yer almadığını, sözleşme eki anahtar teslimi götürü bedel teklifini oluşturan iş gruplarına ait hesap özetinde toplam 9.000.000,00 Euro’luk işin içinde elektrik işlerinin bedelinin 1.567.011 Euro, pursantaj oranının % 17,4112 olarak bağıtlandığını, % 17,4112 oranlı elektrik işlerinin ...trafo tesisatı, elektrik tesisatları, temel topraklama ve paratoner sistemi, çevre aydınlatma, ana besleme kabloları, şaft malzeme ve panolar, zayıf akım sistemleri,... ve ... sistemi, aydınlatma armatürleri gibi iş kalemlerinden ibaret olduğunun göründüğünü, yapılan elektrik işlerine ilişkin detaylı bir tespitin taraflar arasında imzalanan █████/2008 fesih tarihi itibariyle imalat tespit tutanağında görülmediğini, yapılan işlere ait pursantaj keşif listesi de bulunmadığından fesih tarihinde taraflar arasında tutulan imalat tespit tutanağı ile sözleşme eki ve eki listedeki bölüm 16 elektrik işleri birlikte baz alınarak yapılan elektrik işlerinin iş yüzdesinin hesaplandığını, sözleşme eki belgede elektrik işlerinin bedelinin 1.567.011,00 Euro, iş yüzdesinin ise % 17,4112 olarak bağıtlandığını, sözleşme ekindeki imalat bedelleri dikkate alınarak yapılmayan işlerin yüzdesinin yani eksik imalat toplamının % 2,77 olarak hesaplandığını, yapılmış iş yüzdesinin buna göre (17,4112 - 2,77 = ) % 14,6412 olduğunu, Gaziantep...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyasında █████/2008 tespit tarihindeki iş yüzdesinin de % 14,6412 olarak hesaplandığını, buna göre █████/2008 tespit tarihindeki elektrik işlerinin iş yüzdesinin % 14,6412 oranında olduğunu bildirmiştir.

Makine mühendisi bilirkişinin raporunu tek başına düzenlemiş olması sebebiyle bilirkişi heyetinden yeniden ek rapor aldırılmıştır.

İnşaat mühendisi bilirkişiler ... ve ..., mimar bilirkişi ..., makine mühendisi ... ve elektrik mühendisi ...’den oluşan bilirkişi heyeti █████/2022 tarihli ek raporlarında özetle; taraflar arasında mutabakatla imzalı olan götürü bedel teklif eki teklif cetveline göre iş kalemleri pursantajlarının hesaplandığını, iş kalemleri gerçekleşme oranlarının dosyaya sunulu █████/2018 tarihli tespit tutanağı ile Gaziantep ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin... D.İş sayılı dosyada bilirkişi ve ek bilirkişi raporunda yer alan verilerden hareketle % 46,179 olduğunu, buna göre hakediş tutarının 4.156.110 Euro olduğunu, önceki ayrık verilen kök raporlarda da yer aldığı üzere fesih tarihindeki gerçekleşme oranı ve hakediş tutarlarının Gaziantep ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyadaki tespit tarihindeki gerçekleşme oranı ve hakedişleri ile aynı olduğunu, dosyaya sunulan son hakediş olan 8 numaralı hakedişe göre ise yapılan ödeme miktarının toplam 4.043.459,50 Euro olduğunu, davalı taşeronun hakediş alacağının 112.650,50 Euro olduğunu ayrıca hakedişlerden 323.476,76 Euro teminat kesintisi yapıldığını, bu teminat kesintisinin de varsa taşeron borçları ve diğer sözleşmesel kesintileri mahsup edildikten sonra kalan teminat olması durumunda iadesinin gerektiğini bildirmişlerdir.

Mali müşavir ... hazırlayıp sunduğu █████/2023 tarihli raporunda; davacının 2008 yılı defterlerinin kapanış tasdikinin olmadığını, davalı defterlerinin sunulmadığını, davalının incelemeye sunduğu belgelerin dosyada mevcut 2008 yılı yevmiye defteri dökümü ve davalı asilin █████/2020 kayıt tarihli dilekçesinin ekler kısmında “... sayfalık █████/2008 tarihli hesaplar arası muavin dökümü” açıklaması ile sunulan cari hesap ekstresinden ibaret olduğunu, iki tarafın sunduğu bu defter ve belgelerin karşılaştırılması sonucunda; █████/2008- █████/2008 tarih aralığında davacının davalıya düzenlediği 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8 numaralı hak ediş bedellerine ilişkin toplam 4.771.282,20 Euro (8.846.067,13 TL), kur farkına ilişkin 54.488,53 TL kur farkı faturası olmak üzere hakediş faturasından kaynaklanan davalının davacıdan toplam 4.771.282,20 Euro (8.900.555,66 TL karşılığının) alacağının davacı defterlerinde ve davalı tarafından sunulan muavin kayıtlarında mevcut olduğunu; █████/2008- █████/2008 tarih aralığında davacı defterlerinde ve davalı tarafından sunulan muavin kayıtlarında birbirleriyle örtüşen ödeme kayıtlarının toplam tutarının 3.414.777,32 Euro (6.343.013,75 TL) olduğunu; █████/2008 - █████/2008 tarih aralığında davacı defterlerinde ve davalı tarafından sunulan muavin kayıtlarında birbirleriyle örtüşen hak ediş faturasından kaynaklanan davalının davacıdan toplam 4.771.282,20 Euro (8.900.555,66 TL) hak ediş faturası bedelinden davacının davalıya düzenlediği fatura, 1-6 numaralı hak edişlerin teminat kesintileri, virman ve ödeme kayıtlarından oluşan toplam 3.414.777,32 Euro (6.343.013,75 TL) ödeme kaydı sonucunda davacının davalıdan toplam 1.356.504,88 Euro (2.557.541,91 TL) alacağını kayıtlı olduğunu; █████/2008-█████/2009 tarih aralığında davacı defterlerinde kayıtlı ancak davalı muavin kayıtlarında mevcut olmayan ödeme, virman ve teminat kesintisi olmak üzere davalının cari hesap alacağından düşülen toplam tutarın 1.481.993,70 Euro (2.793.635,89 TL) olduğunu, bu tutarın 96.356,64 Euro’luk (181.285,38 TL) kısmının teminat kesintisi kaydından, kalan 1.385.637,06 Euro’luk (2.612.350,51 TL) kısmının ise havale, virman vb ödeme kayıtlarından oluştuğunu, ayrıca █████/2008-█████/2008 tarih aralığında davacı defterlerinde davalının davacıdan 323.476,75 Euro (599.733,34 TL) teminat kesintinden kaynaklanan alacağının bulunduğunu bildirmiştir.

Bilirkişi heyeti hazırlayıp sundukları █████/2023 tarihli ikinci ek raporlarında özetle; dosyaya sundukları █████/2022 tarihli raporlarında “taraflar arasında mutabakatla imzalanan götürü bedel teklif eki teklif cetveline göre iş kalemleri pursantajlarının hesaplandığı, iş kalemleri/grupları gerçekleşme oranlarının dosyaya sunulu Gaziantep...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyasında aldırılan raporda yer alan hususlara göre heyetlerince hesaplandığı, işe ait sözleşmeye göre götürü bedel teklif fiyatın 9.000.000 Euro olduğu, belirtilen tespit dosyasındaki bilirkişi raporunda yer alan verilerden hareketle işin gerçekleşme oranı % 46,179 olup, buna göre hakediş tutarının 4.156.110,00 Euro olduğu, fesih tarihindeki gerçekleşme oranı ve hakediş tutarlarının da Gaziantep ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ...D.İş sayılı dosyasında tespit tarihindeki gerçekleşme oranı ve hakedişleri ile aynı olduğu, dosyaya sunulan son hakediş olan 8 adet hakedişe göre ise yapılan ödeme tutarının 4.043.459,50 Euro olduğu, davalı taşeronun hakediş alacağının 112.650,50 Euro olduğu, ayrıca hakedişlerden 323.476,76 Euro da teminat kesintisi yapıldığı, bu teminat kesintisinin varsa taşeron borçları ve diğer sözleşmesel kesintiler mahsup edildikten sonra kalan bakiye teminat olması durumunda iadesi gerekeceği” hususunun belirtildiğini; kök rapor kapsamında verilen görevin fesih tarihindeki ve tespit dosyasındaki █████/2008 tespit tarihindeki ayrı ayrı iş yüzdesinin ne olduğu konularında rapor hazırlanmasına ilişkin olduğunu, kök rapor kapsamında dosyanın çuval halinde heyetlerine verildiğini ve tespit tarihindeki iş yüzdelerinin belirlendiğini; █████/2023 tarihli duruşmanın... numaralı ara kararı ile görev kapsamlarının genişletildiğini, taraflarına tevdi edilen dosya kapsamının tarafların dava ve cevap dilekçelerini dahi içermeyen dar kapsamlı bir mavi klasörden ibaret olduğunu, uyap sisteminde tarafların dava ve cevap dilekçeleri eksik yüklendiğinden özellikle karşı dava bakımından isteğin ne olduğu hususunun bu haliyle belirlenemediğini, asıl davada ise kur farkı alacağı kapsamının anlaşılamadığını, mevcut sunulu dosya kapsamına göre değerlendirme yapıldığını; mali müşavir bilirkişinin raporuna göre davalı tarafından davacıya 8 adet hakediş için ticari defter kayıtlarına göre 4.771.282,20 Euro (8.900.555,66 TL) hakediş faturasının kesildiğini, işin % 46,179 gerçekleşme oranı için sözleşme fiyatları ile hesaplanan hakediş tutarının 9.000.000 x % 46,179 = 4.156.110 Euro olarak hesaplandığını, % 18 KDV dahil hakediş tutarının ise 4.904.209,80 Euro olduğunu, defter kayıtlarına göre ise 8 adet hakediş için 4.771.282,20 Euro fatura kesildiğinin anlaşıldığını; dava konusunun eser sözleşmesi olduğunu, Yargıtay kararlarına göre eser sözleşmelerinde tasfiye/fesih durumunda işin fiziki gerçekleşmesinin belirlenerek belirlenen fiziki gerçekleşme oranının götürü bedel ile çarpılması sonucu yüklenici hakedişinin hesaplanmasının gerektiğini, bu usule göre yapılan hakediş tutarının KDV hariç 4.156.110 Euro ve KDV dahil 4.904.209,80 Euro olarak hesaplandığını, defter kayıtlarına göre yapılan ödemenin █████/2008- █████/2008 tarih aralığında 3.414.777,32 Euro (6.343.013,75 TL) ve █████/2008-█████/2009 tarih aralığında 1.481.993,70 Euro (2.793.635,89 TL) olduğunu, toplam ödemenin 4.896.771,02 Euro (9.136.649,64 TL) olduğunu, buna göre davalı taşeronun davacı yükleniciden 4.904.209,80 – 4.896.771,02 = 7.438,78 Euro alacaklı olduğunu, dolayısıyla asıl dava kapsamında davacının fazla ödeme iddiasının yerinde olmadığını, davacının alacağının olmadığını; bilakis davalının tespit dosyasındaki ve tasfiye tarihindeki tespitlere göre davacıdan 7.438,78 Euro alacaklı olduğunu, dolayısıyla davacının 672.500 Euro fazla ödeme iddiasının yerinde olmadığını, işin tasfiye ve tespit dosyası tarihinde ikmal oranı/pursantaj hesaplamasının işteki eksik ve kusurlar göz önüne alınarak hesaplanmış olması nedeniyle davacının imalattaki eksik ve kusurlu işler için 125.450 Euro’luk isteğinin yerinde olmadığını, imalattaki gecikme nedeniyle 130.000 YTL- kur farkı isteğinin sunulu belgeler itibariyle anlaşılmadığını ancak isteğin gecikme cezasına ilişkin olması durumunda sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle davacının ifadan vazgeçmiş olduğu, şayet ifaya ekli bir gecikme cezası söz konusu ise konunun hukuki nitelemesinin ne olacağı konusundaki değerlendirmenin mahkeme tarafından değerlendirilmesinin gerektiğini, isteğe açıklık getirilmesi ve gerekli evrakların taraflarına tevdi edilmesi durumunda yeniden değerlendirme yapılabileceğini; birleşen davada dava dosyasının uyap ekranından görülemediğini, karşı davada dava dilekçesi ve isteklerin ne olduğunun belgelere ulaşılmaması nedeniyle anlaşılamadığını ancak muhasebe kayıtlarından ve yapılan kesin hesaptan davalı-birleşen davada davacı taşeronun yukarıda yapılan hesaplamada görüleceği üzere 7.438,78 Euro hakediş alacağının olduğunu, cari defter kayıtlarında davalıya yapılan 4.896.771,02 Euro ödeme içinde davalı cari hesap alacağından düşülen teminatların da olduğunu, buna göre █████/2008-█████/2009 tarih aralığında davacının davalıya ödemesi olarak görülen ve cari hesap alacağından düşülen toplam tutarın 96.356,64 Euro (181.285,38 TL) tutarındaki kısmının teminat kesintisi olduğunu, █████/2008- █████/2008 tarih aralığında ise davacı defterlerinde davalının davacıdan 323.476,75 Euro (599.733,34 TL) teminat kesintisinden kaynaklanan alacağının kayıtlı olduğu görülmekle taşeronun davacı yükleniciden teminat kesintileri nedeniyle 96.356,64 Euro + 323.476,75 Euro olmak üzere 419.833,39 Euro alacaklı olduğu anlaşılmaktaysa da bu konudaki uzmanlığın mali müşavir bilirkişiye ait olacağını ve onun tarafından değerlendirilmesi gerektiğini bildirmişlerdir.

Asıl davada davacı- birleşen davada davalı...Şti. vekili █████/2023 tarihli dilekçesiyle rapora itirazlarını bildirmiş, bu dilekçesinde; imalattaki gecikme nedeniyle kur farkı isteklerinin gecikmeye ve feshe bağlı olarak isteyebilecekleri cezai şart kaleminin içerisinde yer aldığını, müvekkilinin tüm hakedişleri işin sözleşmenin süresinin bitmesine iki ay kala işin geleceği seviyenin sadece % 46 olacağını bilemeyeceğinden tüm hakedişleri zamanında ve tam olarak yaptığını ancak iş programına uyulmadığını ve imalatta kusurlar olduğunu gördüğünü, dolayısıyla fazla ödediği hakedişi kur farkını da ekleyerek isteme hakkının doğduğunu, bilirkişilerin sadece ticari defterleri incelediklerini, öncelikle tutanaklarda yazılı hususların da göz önüne alınması gerektiğini, nitekim her iki tarafın imzaladığı tutanakların sözleşmenin devamı niteliğinde ve yazılı kesin delil niteliğinde olduklarını, tutanaklar dikkate alınmaksızın basit bir hesaplama yapılarak sonuca ulaşılmasının doğru olmayacağını, raporun eksik olduğunu belirterek, gerekirse heyete bir hukukçu bilirkişinin de eklenerek haklı fesih ve cezai şart hususunun değerlendirilmesi, ticari defterlerdeki davalı adına üçüncü kişilere yapılan ödemeler hesaba katılmak suretiyle müvekkilinin yaptığı teminat kesintilerinin, imalattaki kusur ve gecikme sebebiyle yeniden değerlendirilmesinin, fazla yapılan hakediş ödemelerinin imalattaki kusur sebebiyle iadesi gerekip gerekmediğinin belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir.

Mahkememizce █████/2022 tarihli ve █████/2023 tarihli ek raporları düzenleyen bilirkişi heyetine borçlar hukuku konusunda uzman bir bilirkişi ve mali müşavir bir bilirkişi eklenmek suretiyle talimat yoluyla yeniden ek rapor aldırılmıştır.

Bilirkişiler hazırlayıp sundukları █████/2024 tarihli ek raporlarında özetle; asıl dava yönünden; davacının alacağının olmadığını, bilakis davalının değişik iş ve tasfiye tarihindeki tespitlere göre davacıdan 7.438,78 Euro alacaklı olduğunu, dolayısıyla davacının 672.500 Euro fazla ödeme ve 125.450 Euro eksik ve kusurlu işler için isteğinin de yerinde olmadığını; imalattaki gecikme nedeniyle 130.000 YTL Euro kur farkı isteğinin kalan işler nedeniyle oluşan menfi zararına ait olduğunu, öncelikle hakediş alacağı bakımından davacı temerrüdü söz konusu olduğundan ve mahkemece bu nedenle feshin haksız olduğu yönünde değerlendirme yapılması durumunda isteğinin yerinde olmayacağını; birleşen davada davacı- asıl davada davalı alt yüklenicinin işin fiziki gerçekleşmesi ve muhasebe kayıtları birlikte değerlendirildiğinde 7.438,78 Euro hak ediş alacağının olduğunu; nama ödemeler için ise asıl davada iş sahibi konumundaki ana yüklenici...tarafından tevsik edici belgelere dosya kapsamında rastlanmadığını, mahkemece nama yapılan ödemeleri destekleyici belgelerin sunulmamış olması nedeniyle davalı defter kayıtlarında yer almayan bu ödemelerin yerinde olmadığına karar vermesi durumunda ise birleşen davada davacı altyüklenici alacağının 1.481.993,70 + 7.438,78 = 1.489.432,48 EURO hesaplandığını; █████/2008 tarihli fesih tutanağında “... altında yapılmakta olan; ...sözleşmesi █████/2008 tarihi itibari ile görülen lüzum üzerine feshedilmiştir. █████/2008 tarihi itibari ile biten imalatların, taşeron, müteahhit ve koordinatörlüğünüzle birlikte tespit edilmesi hususunu arz ederiz. 24.10.2008” hususlarının yer aldığını ve tutanağın ana yüklenici ... tarafından imzalandığını, davalı adına... tarafından el ile “aslını elden aldım” notu ile imzalandığını; teminatın iradı hususunda ise herhangi bir çekincenin konmadığını, diğer yandan; asıl dava kapsamında ve bu karşı birleşen davada altyüklenici... Tic.’nin alacaklı olduğu hesaplandığında ödemeler yönünden asıl davada davacı-birleşen davada davalı temerrüdünün söz konusu olduğunu, takdir mahkemeye ait olmak üzere bu birleşen davda davacı alt yüklenicinin hakedişlerden kesilmiş olan 323.476,76 EURO teminat kesintisinin iadesi gerektiğini bildirmişlerdir.

Mahkememizce, asıl davada davacı ...Şirketi vekiline, birleşen davadaki karşı dava dilekçesinde istediği cari hesap alacağı ile ilgili olarak (971.688,00 TL'nin şimdilik 10.000,00 TL'si); bu alacağın asıl davada dava konusu ettikleri alacak kalemlerinden olup olmadığı, yani mükerrer istek olup olmadığı konusunda yazılı açıklamada bulunması için süre verilmiştir.

... vekili █████/2024 tarihli dilekçesi ile; asıl davanın fazla yapılan hak ediş ödemeleri, yapılan işlerdeki eksik ve kusurların giderilmesi için gerekli harcama tutarı ve gecikme nedeni ile yansıyacak olan YTL -EURO kur farkı kalemlerine ilişkin olduğunu; birleşen davadaki karşı davanın ise; müvekkilinin davalıya ya da davalı adına... kişilere yapılan ödemelerden kaynaklanan cari hesap alacağı ile davalı sorumluluğu altında bulunan imalatın ... gün gecikmiş olması gerekçesi ile sözleşmenin ...maddesi gereğince hesaplanacak gecikme cezasına ilişkin olduğunu; asıl dava dilekçesinde alacak kalemlerinin maddeler halinde belirtildiğini ancak sadece a, b ve c şıklarında belirttikleri alacak kalemlerini dava konusu yaptıklarını, birleşen davaya karşı verdikleri karşı dava dilekçesinde ise; asıl davaya konu etmedikleri alacakları istediklerini, her iki davadaki isteklerinin farklı olduğunu bildirmiştir.

Bilirkişiler █████/2025 tarihli ek raporlarında özetle; fesih konusunun önceki raporlarda etraflıca değerlendirildiğini, iş sahibi konumundaki asıl yüklenici olan davacının ödemeler bakımından geride olduğunu, nama ödemelerin çoğunluğunun fesihten sonra yapıldığını, toplamının 1.481.993,70 Euro (2.793.635,89 TL) olduğunu, bu tutarın 96.356,64 Euro’sunun (181.285,38 TL) kısmının teminat kesintisi kaydından, kalan 1.385.637,06 Euro’sunun (2.612.350,51 TL) olduğunu, önceki raporda nama yapılan bu ödemeler hariç hakediş alacağının 1.385.637,06 + 7.438,78 = 1.393.075,83 Euro olarak hesaplandığını, önceki raporda 96.356,64 Euro teminat kesintisi hariç hesaplama yapıldığından sehven hakediş alacağının 1.489.432,48 Euro hesaplandığını, doğrusunun 1.393.075,83 Euro hakediş alacağı olması gerektiğini, davacının ayrıca hakedişlerden kesilmiş olan 323.476,76 Euro teminat kesintisi alacağının olduğunu, bu tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda davacının sözleşmeyi feshinin haklı bulunmadığını, hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu; birleşen davada karşı davadaki alacak istekleri yönünden; birleşen davadaki karşı dava kapsamında... şirketinin karşı tarafa ya da karşı taraf adına üçüncü kişilere yapılan ödemelerden kaynaklanan cari hesap alacağı yönünden; nama ödemelerin ...tanesi hariç fesih tarihinden sonra yapıldığının görüldüğünü, yapılan ödemeleri tevsik edici belgenin, hangi imalat veya iş nedeniyle ödendiğinin dosya kapsamından anlaşılamadığını, davacı alacağının bulunmadığının değerlendirildiğini; ... gün gecikmiş olması sebebiyle sözleşmenin ... maddesi gereğince gecikme cezası alacağının bulunup bulunmadığı yönünden; gerekli finansman sağlanması ve hakkediş ödemelerinin yapılması durumunda taşeronun kalan sürede işleri tamamlayabileceğinin değerlendirildiğini, sonuç olarak; önceki sunulan raporlardaki görüşlerinin aynen korunduğunu, davacının asıl davada alacak isteğinin uygun olmadığını, asıl davada davacı ana yüklenicinin birleşen davadaki karşı davası bakımından alacak isteğinin yerinde olmadığını, birleşen davada daha önce davacı alt yüklenicinin alacağının önceki raporda 96.356,64 Euro teminat kesintisi hariç hesaplama yapıldığından sehven hakediş alacağının 1.489.432,48 Euro hesaplandığını, doğrusunun 1.393.075,83 Euro olduğunu bildirmişlerdir.

Ek rapor somut olaya uygun, hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.

Asıl davada davalı- birleşen davada davacı... vekili █████/2025 tarihli ıslah dilekçesiyle; hak ediş alacakları yönünden; raporda belirlenen 1.489.432,48 Euro’nun TCMB’nin ıslah tarihindeki Euro efektif satış kuru olan 49.1836 TL üzerinden karşılığının 73.255.651,32 TL olması sebebiyle dava dilekçesinde istedikleri 10.000,00 TL’lik isteklerini 73.245.651,32 TL artırarak ıslahına; teminat kesintisi yönünden; raporda belirlenen 323.476,76 Euro’nun TCMB’nin ıslah tarihindeki Euro efektif satış kuru olan 49.1836 TL üzerinden karşılığının 15.907.331,57 TL olması sebebiyle dava dilekçesinde istedikleri 5.000,00 TL’lik isteklerini 15.902.331,57 TL artırarak ıslahına; ... numaralı hakkediş için; █████/2008 tarihinden; ... numaralı hakkediş için █████/2008 tarihinden; teminat iadesi için dava tarihinden itibaren TL üzerinden ticari temerrüt faizi uygulanmasına karar verilmesini istemiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme, niteliği gereği TBK'nın ... maddesinde tanımlanan eser sözleşmesidir. Eser sözleşmesi, taraflarına haklar sağlayan ve borçlar yükleyen, tam iki taraflı bir iş görme sözleşmesidir. Yüklenici, yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, teknik ve sanatsal ilkelere ve amaca uygun olarak üretip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür.

Toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; asıl dava yönünden; taraflar arasında █████/2008 tarihli adi yazılı sözleşmenin düzenlendiği, bu sözleşmeyi ... Şti.'nin yüklenici olarak,...Tic. ...'ın ise taşeron olarak imzaladıkları, sözleşmenin konusunun “..., bedeli karşılığında ...veya yetkilendireceği... kişi tarafından işletilecek olan ... Projesinin su basman üstü anahtar teslim işlerinin tamamlanması için gerekli koordinasyonların sağlanması" olduğu, █████/2008 tarihli vekaletname ile sözleşme yapmak, yapılan sözleşmeleri feshetmek ve işlerin takibi için taşeron tarafından... isimli kişiye vekâletname verildiği, █████/2009 günlü azilname ile de bu kişinin vekâletten azledildiği, daha sonra ...’nin █████/2008 tarihinde davacı şirkette işe başladığı, bu durum karşısında;...’nin davacı şirkette çalışmasına rağmen davalı şirketi temsilen █████/2008 tarihinde imzalamış olduğu tutanağın davalıyı bağlamayacağı; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin götürü bedelli olduğu, götürü bedelli sözleşmelerde, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hak ettiği imalât bedelinin fiziki oran yöntemi ile yani yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imar, fen ve sanat kuralları ile tekniğine uygun imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının belirlenip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunmasının gerektiği, emsal Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemelerinin kararlarının bu yönde olduğu; mahkememizce birden fazla rapor aldırıldığı, işle ilgili pursantajların bulunmaması sebebiyle bilirkişilerin raporlarını tespit dosyalarında alınan raporlardan ve dosyaya taraflarca sunulan delillerden hareket ederek hazırladıkları, █████/2023 tarihli ek raporda davaya konu işin gerçekleme yüzdesinin % 46,179 olarak belirlendiği, yüklenici ...'ın ödemeler bakımından geride olduğu, nama ödemelerin çoğunluğunun fesihten sonra yapıldığı, ödemelerin eksik olması sebebiyle davacı ...'ın sözleşmeyi feshetmekte haklı olmadığı, taşeron ...'ın düzenlediği 8 adet hakediş için 4.771.282,20 Euro tutarında fatura kestiği, yüklenicinin ödemesinin toplam 4.896.771,02 Euro (9.136.649,64 TL) olduğu, buna göre taşeronun davacı yükleniciden 7.438,78 Euro alacaklı olduğu, davacı yüklenicinin alacağının olmadığı, bu kapsamda da 672.500 Euro fazla ödeme ve 125.450 Euro eksik ve kusurlu işler isteğinin yerinde olmadığı, imalattaki gecikme nedeniyle 130.000 YTL-Euro kur farkı isteğinin kalan işler nedeniyle oluşan menfi zararına ilişkin olduğu ancak temerrüde düşen tarafın davacı olması sebebiyle kur farkı isteğinin de yerinde görülmediği, böylece asıl davada davacının karşı taraftan herhangi bir alacağının bulunmadığı, olumlu zarar kapsamında bulunan ifaya ekli ceza sözleşmede ayrık bir düzenleme yoksa sözleşme varlığını sürdürdüğü sürece istenebilecek olup, somut olayada; sözleşme davacı...tarafından feshedildiğinden, sözleşmeyi feshetmiş olması sebebiyle artık ifaya ekli cezayı yani gecikme cezasını da isteyemeyeceği anlaşıldığından asıl davanın reddine; birleşen davaya gelince; ana yüklenici... tarafından nama yapılan ödemelere ilişkin belgelerin sunulmadığı, bu ödemelerin davalı defterlerinde kayıtlı da olmadığı, hangi imalat için yapıldığının belli olmadığı, dolayısıyla birleşen davadaki karşı dava kapsamında ...'ın alacağının bulunmadığı; defter kayıtlarına göre davacı ...'ın hak ediş alacağının 1.393.075,83 Euro olduğu, davacı tarafın ıslah dilekçesi ile birlikte alacağın Türk Lirası olarak tahsilini istemiş olması sebebiyle 1.393.075,83 EURO'nun TCMB’nin ıslah tarihindeki Euro efektif satış kuru olan 49.1836 TL üzerinden karşılığının 68.516.484,39 TL olduğu; █████/2008 tarihli fesih tutanağında “... altında yapılmakta olan;... inşaatı işinde, taşeron firmanın sözleşmesi █████/2008 tarihi itibari ile görülen lüzum üzerine feshedilmiştir. █████/2008 tarihi itibari ile biten imalatların, taşeron, müteahhit ve koordinatörlüğünüzle birlikte tespit edilmesi hususunu arz ederiz. 24.10.2008” dendiği, taraflarca imzalandığı ve teminatın gelir kaydı yönünde herhangi bir kaydın düşülmediği, dolayısıyla yapılan 323.476,75 Euro teminat kesintisinin taşerona iade edilmesinin gerektiği, taşeronun bu isteğinde de haklı olduğu, davacı tarafın ıslah dilekçesi ile birlikte alacağın Türk Lirası olarak tahsilini istemiş olması sebebiyle 323.476,76 EURO'nun TCMB’nin ıslah tarihindeki Euro efektif satış kuru olan 49.1836 TL üzerinden karşılığının 15.909.751,57 TL olduğu, böylece davacının toplam 84.426.235,96 TL alacağa hak kazandığı anlaşıldığından, asıl davanın ve birleşen davadaki karşı davanın reddine, birleşen davanın ise kabulü ile toplam 84.426.235,96 TL alacağın 15.000,00 TL’sine birleşen dava tarihi olan █████/2011 tarihinden itibaren, kalan kısmına ise ıslah harcının yatırıldığı tarih olan █████/2025 tarihinden itibaren yürütülecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Asıl davanın REDDİNE,

2-Birleşen davanın KISMEN KABULÜ ile;

68.516.484,39 TL’si hak ediş alacağı ve 15.909.751,57 TL’si teminat kesintisi alacağı olmak üzere toplam 84.426.235,96 TL alacağın 15.000,00 TL’sine birleşen dava tarihi olan █████/2011 tarihinden itibaren, kalan kısmına ise ıslah harcının yatırıldığı tarih olan █████/2025 tarihinden itibaren yürütülecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

3-Birleşen davada fazlaya ilişkin isteğin reddine,

4-Birleşen davada karşı davanın REDDİNE,

5-Asıl dava yönünden Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın peşin olarak alınan 24.161,50 TL harçtan düşülmesi ile kalan 23.546,10 TL harcın karar kesinleştiğinde ve isteği halinde asıl davada davacıya iadesine,

6-Asıl davada davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

7-Asıl davada karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 268.563,04 TL vekalet ücretinin asıl davada davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,

8-Birleşen davada Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.767.156,18 TL harçtan peşin alınan 222,75 TL harcın ve 1.522.600,42 TL ıslah harcının düşülmesi ile kalan 4.244.333,01 TL harcın birleşen davada davalı-karşı davacıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,

9-Birleşen davada davacı- karşı davalının yatırmış olduğu 18,40 TL başvurma harcı, 222,75 TL peşin harç ve 1.522.600,42 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.522.841,57 TL'nin birleşen davada davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine,

10-Birleşen davada davacı-karşı davalının yapmış olduğu 862,95 TL'si posta-tebligat gideri ve 43.000,00 TL'si bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 43.862,95 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 41.532,75 TL'sinin davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine, kalan kısmının davacı-karşı davalı üzerinde bırakılmasına,

11-Birleşen davada karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 1.900.262,36 TL vekalet ücretinin birleşen davada davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine,

12-Birleşen davada karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 635.042,16 TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak, davalı-karşı davacıya verilmesine,

13-Birleşen davada karşı dava yönünden Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 297,00 TL harcın düşülmesi ile kalan 318,40 TL harcın birleşen davada davalı-karşı davacıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,

14-Birleşen davada karşı dava yönünden davalı-karşı davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

15-Birleşen davada karşı dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 20.000,00 TL vekalet ücretinin birleşen davada davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine,

16-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2025

Başkan ...

,E-imza

Üye...

¸E-imza

Üye...

¸E-imza

Katip ...

¸E-imza