İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, kambiyo senetlerinden doğan itirazın iptali davasında, istinaf incelemesi sırasında davalı şirketin iflas etmesi nedeniyle yeni bir durum değerlendiriyor.
Özet: Mirasçılar tarafından, vefat eden murislerine ait ödenmemiş çekler nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve takibin devamı talepli davada, davalıların çeklerin kambiyo vasfını yitirdiği ve zamanaşımı savunmaları ileri sürmesi üzerine, ilk derece mahkemesi davalılardan birine karşı davayı reddederken, diğer davalı şirket aleyhine kabul ederek itirazın iptaline, takibin devamına ve önemli miktarda icra inkar tazminatına hükmetmiş, bu karar aleyhine istinaf başvurusunda bulunan davalı şirket hakkında ise istinaf incelemesi sırasında iflas kararı verildiği, ancak bu kararın henüz kesinleşmediği bildirilmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ44. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R IDOSYA NO
: █████████ EsasKARAR NO
: ███████İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ████████ E. - ████████ K.DAVANIN KONUSU
: İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)İSTİNAF KARAR TARİHİ
: █████/2026Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü
:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'ın eşi ve ...'ın babası olan ...'ın 22.09.2019 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonucu hayatını kaybettiğini, ölümü ardından bir kısım taşınmazlar ve menkul değerlerin miras olarak kaldığını, müvekkillerine kalan 9 adet çek ve 1 adet senedin 22.10.2019 tarihinde müteveffa ...'ın... Bankası... Şubesi'nde bulunan özel kasasında bulunduğunu, icra dosyasına sunulan takip dayanağı çeklerin davalı ... tarafından aval sıfatı ile imzalandığını, çeklerin ön yüzünde diğer davalı ve keşideci... A.Ş.'nin imzası bulunduğunu, anılan kambiyo evraklarından olan 1 adet bononun ... tarafından vadesinde ödendiğini, 29.11.2019 ve 20.12.2019 vadeli ... ve ... seri numaralı toplam 5.000.000-TL bedelli çeklerin müvekkilleri tarafından yasal süresi içinde bankaya ibraz edildiğini ve yine ödemelerin davalılar tarafından gerçekleştirildiğini, 1010735 seri nolu 2.300.000-TL meblağlı 18.01.2020 vadeli ve ... seri nolu 2.000.000-TL meblağlı 31.01.2020 vadeli çekler için borçlular aleyhine İstanbul 37. İcra Müdürlüğü'nün ...esas ve ... esas sayılı dosyalarından kambiyo senetlerine mahsus takip yoluyla icra takibine geçildiğini ve anılan borcun herhangi bir dava ya da itiraza konu olmaksızın davalılar tarafından müvekkillerine ödendiğini, sayılan belgeler dışında kalan çekler için İstanbul 18. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası kapsamında davalı borçlulara karşı müvekkilleri tarafından 23.03.2021 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin borçlulara 06.07.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, takibe 07.07.2021 tarihinde borçlular tarafından itiraz edildiğini, borçluların icra takibine haksız itirazları doğrultusunda takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazın iptali ile takibin devamına, davalıların dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davaya konu evrakın çek vasfını yitirdiğini, davanın 1 yıllık zaman aşımı süresinden sonra ikame edildiğini, zamanaşımı itirazları kapsamında davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, T.T.K.'nun 732. maddesinde düzenlenmiş bulunan sebepsiz zenginleşme davasının "Kambiyo Hukukuna Özgü" bir dava çeşidi olduğunu, dava dilekçesinde anılan ödemelerin, kambiyo vasfını yitirmemiş olan çekler sebebi ile müvekkillerinin itibarlarının zedelenmesine sebebiyet vermemek için bir kısmı da icra baskısı ile mecbur kalınarak ödendiğini, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, kambiyo senedi vasfını yitiren evrak için ödeme tarihinden itibaren faiz işletilemeyeceğini, davacının sebepsiz zenginleşme iddialarının hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddi ile davacıların %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.MAHKEME KARARI; İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 tarihli ████████ E- ████████ K sayılı kararıyla; "Davalı ... aleyhine açılan davanın reddine,-Davalı ... Şirketi aleyhine açılan davanın kabulü ile İstanbul 18. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla devamına,Hüküm altına alınan alacak miktarının %20'si üzerinden hesaplanan 3.831.073,34-₺ icra inkar tazminatının davalı ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine" karar verilmiştir.Mahkeme kararına karşı davalılardan ... A.Ş. Vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstanbul 3. İflas Müdürlüğü'nün █████/2025 tarihli ... İflas sayılı yazısı ile, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih ve ███████ Esas sayılı dosyasından ... hakkında █████/2025 günü saat 17:05 ten itibaren iflasın açılmasına karar verildiği, iflas tasfiye işlemlerinin müdürlüğün ███████ iflas sayılı dosyasında yürütüldüğü bildirilmiştir.Dairemizce İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazıldığı, mahkemenin █████/2025 tarihli yazı cevabında, mahkemenin ███████ Esas-████████ Karar sayılı dosyasının █████/2025 tarihli duruşmasında; "Davanın KABULÜNE,İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasına kayıtlı ... ŞİRKETİ'nin (Mersis No : b..., Vergi No : ...) ile ... T.C. Kimlik numaralı ... 'in ayrı ayrı İFLASINA," karar verildiği, gerekçeli kararın yazım aşamasında olduğu ve kararın kesinleşmediği" bildirilmiştir.GEREKÇE
:İtirazın iptali davasında, mahkemece davalılardan ... hakkında davanın reddine, davalı ...ŞİRKETİ hakkında açılan davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.Davada istinaf başvurusunda bulunulduktan sonra, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarihli ███████ Esas-████████ Karar sayılı kararıyla, davalıların ayrı ayrı iflasına karar verildiği, gerekçeli kararın henüz yazılmadığı ve kararın kesinleşmediği, iflas tasfiye işlemlerinin İstanbul 3. İflas Müdürlüğü'nün █████/2025 tarihli ... İflas sayılı dosyasında yürütüldüğü anlaşılmaktadır.2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 194/1. maddesi uyarınca iflasın açılması ile hukuk davalarının ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar duracağı öngörülmüş olup müflisin davalı olduğu hukuk davaları bakımından iflas idaresi alacaklıları incelerken, bu alacağı davalı (çekişmeli) alacak olarak sıra cetveline geçirir. Dava konusu alacağın, dolayısıyla davanın kabul edilip edilmeyeceği hakkındaki karar, ikinci alacaklılar toplantısında verilmektedir. Bir hukuk davasının kayıt kabul davasına dönüşmesi, davalının iflas etmesine ve iflas idaresinin de davaya konu alacağı iflas masasına kabul etmemesine bağlıdır. İkinci alacaklılar toplantısında, alacak iflas masasına kesin olarak kayıt ve kabul edilmiş ise dava konusuz kalacak, alacak kısmen veya tamamen reddedilmiş ise davaya alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü davası olarak devam edilecektir. Bu durumda, davalı şirket vekilinin istinaf dilekçesinden sonra dosyaya celp edilen belgelere göre davalılardan ...A.Ş.’nin iflasına karar verildiği anlaşıldığından, İİK 194/1 maddesi çerçevesinde eldeki dava bakımından bir değerlendirme yapılarak (kayıt kabul davasına dönüşüp dönüşmediği değerlendirilip, dönüşmesi halinde o yönde yargılama yapılarak) varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerektiğinden, HMK 355. Madde gereğince resen yapılan inceleme neticesinde, davalı vekilinin istinaf sebepleri incelenmeksizin, istinaf başvurusunun kabulü ile, mahkeme kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-a-4-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemizce işaret edilen hususlarda yargılamaya devam olunması için mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerektiği ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı ... Şirketi vekilinin istinaf isteminin resen gözetilen sebeplerle KABULÜ ile;2-İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 tarih, ████████ E. ████████ K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,4-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. █████/2026