İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde, trafik kazasında vefat eden kişi için destekten yoksun kalma ile cenaze gideri ve manevi tazminat talepli davada zamanaşımı ve sigorta kapsamı değerlendirmesi.
Özet: Bir trafik kazasında hayatını kaybeden oğlunun destekten yoksun kalma, cenaze ve defin giderleri ile manevi tazminatlarını talep eden davacı, kusurun tamamının araç sürücüsünde olduğu ceza mahkemesi kararına dayanarak başlangıçta sembolik maddi ve 100.000 TL manevi tazminat istemiş, sonradan maddi tazminat talebini 1 milyon TL’yi aşkın bir miktara çıkarmışken; davalılardan biri, davanın zamanaşımına uğradığını, daha önce yapılan ödemenin yeterliliğinin tespit edilmesi gerektiğini ve manevi tazminatın sigorta teminatı dışında kaldığını savunarak davanın reddini talep etmektedir.
T.C. İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2020KARAR TARİHİ
: █████/2025Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2005 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkili ... oğlu ... ... ...'u kaybettiğini, ... Ağır Ceza Mahkemesinin .... Sayılı ilamına göre tüm kusur ... plakalı çekici ve ... plakalı dorsenin sürücüsü ... ...'ye verildiğini, davalı ..., ... plakalı çekici ile ... plakalı dorsenin maliki, ... ise araçların işleteni olduğunu, kazada vefat eden ... ... ... vefat tarihi itibariyle serbest meslekle meşgul olduğunu, Azerbaycan yetkili makamlarından alınan resmi ve tercümeli yazı ile de sabit olacağı üzere aylık 1060-1500 dolar geliri bulunduğunu, ..., malik ve işleten; maddi ve manevi tazminatlardan ve ayrıca cenaze-defin masraflarından kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını, ... Ağır Ceza Mahkemesinin .... Sayılı ilamının kesinleştiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle; işbu kazada vefat eden ... ... ... için tüm davalılardan fazlaya dahil hakları saklı kalmak kayıt ve şartı ile şimdilik 500 TL. maddi tazminatın müşterek ve müteselsilsen kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, fazlaya dair hakları saklı kalmak kayıt ve şartı ile şimdilik 500 TL. cenaze ve defin gideri ile maddi tazminatın tüm davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, 100.000 TL manevi tazminatın tüm davalılardan müşterek ve müteselsilsen kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talepleri 5237 sayılı yasanın 88 ve 66 d bendine göre zamanaşımına uğradığını, davacının █████/2020 tarihinde arabulucuya müracaat ettiğini, dava açma süresinin bitmesine (19.06.2020) 22 gün kaldığını, son tutanak █████/2020 tarihinde düzenlendiğini, son tutanağın düzenlendiği tarihe 22 gün eklendiğinde █████/2020 tarihinde dava açılması gerektiğini, dava tarihinin ise █████/2020 olduğunu, bu durumda tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2005/... Esas sayılı dosyası geldiğinde zamanaşımı itirazımızın haklılığı ortaya çıkacağını, davacının ne yabancı şirketten ne de müvekkili kurumdan hiçbir hak edişi kalmadığını, davacıya █████/2014 tarihinde 14.400,29 TL ödendiğini, öncelikle █████/2014 tarihinde yapılan bu ödemenin davacı ...'nın taleplerini karşılayıp karşılamadığının, yeterli bir ödeme olup olmadığının ödeme tarihi itibariyle tespit edilmesi gerektiğini, davacı, KTK 111/2 gereği tazminatın yetersiz olduğu açıkça anlaşılan uzlaşmalar iptal edilebilir maddesine dayanarak işbu davayı açtıklarını, █████/2014 tarihi itibariyle yapılan hesaplama ve ödemenin ödeme tarihi itibariyle yeterliliğinin tespiti halinde davanın konusuz kalacağını, Trafik Sigortası Genel Şartları Ve Karayolları Trafik Kanununa göre, manevi tazminat sigorta teminatı dışında kaldığını. bu nedenle yabancı sigorta şirketi adına hareket eden ...’nun da manevi tazminatla ilgili herhangi bir sorumluluğu da söz konusu olmadığını, bu durum yeşil kart sigortasının zorunlu mali sorumluluk sigortası’nın yurt dışı uzantısı olmasından kaynaklandığını, davacının talep ettiği 100.000,00 TL manevi tazminat talebinin reddi gerektiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle; öncelikle gerek TCK 66/1-d gerek KTK 111/2 maddeleri uyarınca zamanaşımı itirazımızın kabulü ile davacının talepleri zamanaşımına uğradığından reddine, her halükarda davacı taleplerinin tamamının reddine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görüldü.Diğer davalı asiller tarafından davaya cevap verilmemiştir.DELİLLER
:Davacı yan delil olarak; hasar dosyası, ... Ağır Ceza Mahkemesinin .... Sayılı dosyası, Yargıtay kararları vs her türlü yasal delillere dayanmıştır.Davalı ... delil olarak; MB ... numaralı hasar dosyası, Kaza Raporu, Bilirkişi İncelemesi, ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2005/... Esas sayılı dosyası, Karayolları Fen Heyetinden alınacak kusur raporu ve her türlü yasal delillere dayanmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:Dava; Trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ve destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.Davacı başlangıçta 250,00 TL destekten yoksun kalma, 250,00 TL cenaze ve defin giderlerine ilişkin 500,00 TL maddi tazminat isteminde bulunmuş sonrasında █████/2024 tarihli dilekçesi ile talebini artırarak 1.109.781,84 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 11.737,40 TL cenaze ve defin gideri tazminatı isteminde bulunmuştur.Olay; █████/2005 günü, saat 13:00 sıralarında, ..., Merkez, ... köyü mevkiinde, dava dışısürücü ... ... (1968), sevk ve idaresindeki, davalı ... adına kayıtlı, davalı... ... Int. tarafından işletilen ve diğer davalı ... izafeten ...’na sigortalı, ... plaka numaralı, ... marka, 2005model çekici ve bu çekiciye bağlı, ... plaka numaralı yarı römorktan (dorseden) oluşanTIR kamyonu ile, ... cihetinden gelip, 04-21 kontrol kesim no.lu otoyolu (E-80 TEMotoyolunu) takiben ... istikametine doğru seyretmekte iken, anılan yolda, Km:09+930’ageldiğinde, önüsıra, aynı istikamette seyretmekte olan, dava dışı sürücü ... (1960)yönetimindeki, ... plaka numaralı, ... marka, 1994 model otomobile arkadançarptıktan sonra, ıslak zeminde seyir hakimiyetini kaybederek, daha önce anılan yolda kazaya karışmış olan, ... plaka numaralı (sürücüsü ... ... olan) taşıta yardımetmek amacıyla, emniyet şeridi üzerinde parkedilmiş olan, ... plaka numaralı, ... ...marka, 2004 model (sürücüsü ... ... olan) otomobile ve önünde yine emniyet şeridiüzerinde bulunan ... ... (... ... ...) (1976), ... ...(1968) ve ... ... adlı yayalara çarpması sonucu meydana gelen kaza nedeniyle davacının murisi... ... (... ... ...) hayatını kaybettiği anlaşılmıştır.Kusur değerlendirilmesi yönünden mahkememizce uygun bulunup benimsenen bilirkişi raporunda; ... plaka numaralı çekici ve bu çekiciye bağlı, ... plaka numaralı yarırömorktan (dorseden) oluşan davalı taraf TIR kamyonunun dava dışı sürücüsü ......’nin hatalı sevk ve idaresinin, birinci (asli) derecede ve tam, % 100 (yüzde yüz)oranında kusurlu olduğu, ... plaka numaralı dava dışı otomobilin, dava dışı sürücüsü SelahattinSayar’ın, etkili herhangi bir kural ihlalinin ve hatalı davranışının bulunmadığı,davacının murisi yaya ... ...’in (... ... ...’un) etkili herhangi bir kural ihlalinin ve hatalı davranışının mevcut olmadığı anlaşılmıştır.Destekten yoksun kalma tazminatı 6098 Sayılı Yeni Türk Borçlar Kanununun "Ölüm" başlıklı 53. Maddesinde düzenlenmiş ve; “Ölüm halinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır:1. Cenaze giderleri.2.Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar." denilmiştir.2918 sayılı Yasa’nın 111.maddesi 2.fıkrası şöyledir: “Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar, yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir."Somut olayda; █████/2005 günü, davacının oğlu... ...'in dava dışı sürücü ... (1960)yönetimindeki, ... plaka numaralı, ... marka, 1994 model otomobile arkadançarptıktan sonra, ıslak zeminde seyir hakimiyetini kaybederek, daha önce anılan yolda kazayakarışmış olan, ... plaka numaralı (sürücüsü ... ... olan) taşıta yardımetmek amacıyla, emniyet şeridi üzerinde parkedilmiş olan, ... plaka numaralı, ... ...marka, 2004 model (sürücüsü ... ... olan) otomobile ve önünde yine emniyet şeridiüzerinde bulunan ... ... (... ... ...), ... ... ve ... ... adlı yayalara çarpması sonucu meydana gelen kaza nedeniyle vefat ettiği, ... tarafından gönderilen █████/2022 tarihli yazı ekinde yeralan “Mutabakat, İbraname ve Feragatname” de ... davacı baba...’nın Vekili ...’a yeşil kart ile sigortalı ... plaka sayılı aracın █████/2005 günü ... ... yönetiminde iken ... ilinde oğlu ... ... ...'un ölümüne asli kusuru ile neden olduğu trafik kazasıyla ilgili olarak tarafına 14.400,29-TL destekten yoksun kalma tazminatının ödenmesini kabul ettiğini beyan ettiği ve ... 'nun ve ... plaka sayılı aracın sahip ve şoförünün işbu kazanın doğan tüm zimmetlerini tam ve mutlak surette ve rücuu kabil olmamak üzere ibra ve iskatı hak eylediği, iş bu meblağı almakla karşı taraf ve büro aleyhine açtığı veya açacağı davalardan feragat edeceğini kabul, beyan ve taahhüt ettiği ve 14.400,29-TL destekten yoksun kalmatazminatının █████/2014 tarihinde ... aracılığı ile ödendiği; davacının "Mutabakat, İbraname ve Feragatname" başlıklı dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmadığı gibi, eldeki davayı KTK'nın 111. Maddesinde düzenlenen iki yıllık hak düşürücü süre dolduktan █████/2020 tarihinde açtığı, davacının ibrasının araç maliki işletenini de kapsayacağı anlaşılmakla davacının maddi tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.Davacıların manevi tazminat istemleri yönünden yapılan incelemede ise;Manevi tazminat, 6098 sayılı TBK'nun 56. Maddesi ile;"(1)Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.(2)Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükümleri ile düzenlenmiştir.Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkında hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür.Somut olayda da olayın meydana geliş şekli, müteveffanın yaşı, sigortalı araç sürücüsünün ve müteveffanın kusur durumu, ilgililerin ekonomik ve sosyal durumları, paranın alım gücü, davacıların duyduğu elem ve acı, hakkaniyet ilkesi dikkate alınarak davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 60.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihi olan █████/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi (faiz türü yönünden taleple bağlı kalınarak) ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya ödenmesine, manevi tazminat teminat kapsamında olmadığından ... Bürosunun bu tazminattan sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla bu davalı yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve uyuşmazlığın tümü hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davacının Desten Yoksun Kalma Tazminatı talebi yönünden davanın reddine,2- Manevi Tazminat Talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile;a- Davacı için 60.000,00 TL manevi tazminatın █████/2005 tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin isteminin reddine,b-Davacının ... Bürosuna karşı açtığı davanın reddine,3-Destekten yoksun kalma tazminatı yönünden;a-Alınması gereken 615,40 TL ilam harcının davacıdan tahsili hazineye gelir kaydına,b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,c-Davalı ... tarafından yapılan 8,50-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya ödenmesine,d-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/4 maddesi uyarınca hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,4-Davacının manevi tazminat talebi yönündena-Alınması gerekli 4.098,60-TL ilam harcının peşin alınan 4.172,10-TL harçtan mahsubu ile 73,50-TL fazla alınan harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,b-Kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden; davacı vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,c-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 4.098,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 4.157,90-TL harcın davalı ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,5-Davacı tarafından yapılan 7,80-TL vekalet harcı ve 3.202,50-TL tebligat/posta/bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.210,30 -TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.926,18 TL yargılama giderinin davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,6-Bakiye gider avansının karar kesinleşince yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...E-İMZAHakim ...E-İMZA