sigorta şirketinin inşaat faaliyetleri sonucu konutta oluşan hasarı ödemesinin ardından halefiyet ilkesi uyarınca başlattığı icra takibine itirazın iptali davasında verilen görevsizlik kararı.

Sigorta şirketinin inşaat faaliyetleri sonucu konutta oluşan hasarı ödemesinin ardından halefiyet ilkesi uyarınca başlattığı icra takibine itirazın iptali davasında verilen görevsizlik kararı.

Özet: Bir sigorta şirketinin, komşu parseldeki inşaat çalışmaları yüzünden konutunda hasar oluşan sigortalısına ödediği tazminatı kusurlu olduğunu iddia ettiği iki davalıdan rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, davalılar hasarın oluş şekli, kusur, illiyet bağı, poliçe kapsamı, zamanaşımı ve husumet yokluğu gibi konularda savunma yaparak davanın reddini talep etmiş, mahkeme ise uyuşmazlığın mutlak ticari dava kapsamında yer almaması nedeniyle asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğuna hükmederek görevsizlik kararı vermiştir.

T.C.

İSTANBUL

20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

:█████/2022

KARAR TARİHİ

:█████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketine Y-...-0-0 poliçe no ile sigortalı, ...'ya ait "..." adresindeki konutta █████/2019 tarihinde konutun yanında bulunan arsadaki inşaat çalışmaları nedeniyle iksa duvarlarının arkasındaki kayma kamasının hareketlenmesi nedeniyle sigortalının konutunda ve bahçe/çevre düzenlemesinde hasar meydana geldiğini, söz konusu olaya ilişkin ödenen hasar bedelinden davalıların sorumlu olacağını, hasar poliçe teminat kapsamına giren rizikolardan olup, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde sigortalı ile sigortalıya 70.575,00-TL ödeneceğine dair mutabakata varıldığını, sigortalıya, sigorta şirketi tarafından 70.575,00-TL ödeme yapıldığını, sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedeli için kusurlu durumda bulunanlara rücu etme zorunluluğu doğduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme neticesinde, Türk Ticaret Kanunu'nun halefiyete ilişkin hükümleri uygulama alanı bulduğunu, halefiyet ilkesi gereğince, sigorta rizikosu, üçüncü kişilerin kusuru ile vuku bulmuş olursa, kendi sigorta ettirenine sigorta tazminatını ifa eden sigortacı, bu ifası oranında sigorta ettirenin yerine geçer ve onun kusurlu üçüncü kişilere başvurma hakkına halef olur şeklindeki Türk Borçlar Kanunu'nun “sorumluluk” başlığı altında düzenlenmiş olan TBK 49 maddesinde “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. ' hükmüne yer verildiğini beyan ederek halefiyet ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, hasarın oluşmasında sorumluluğu bulunan davalılar hakkında .... İcra Dairesi'nin 2020/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış olup borçlulara ödeme emri gönderildiğini ancak borçlular tarafından takibe itiraz edilerek takibi durdurulduğunu beyan ederek; davaya konu icra takibine yapılan itirazın iptali ve takibin devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Hasarın ne şekilde meydana geldiğinin hiçbir şekilde belli olmadığı, ayrıca meydana gelen hasarda, kusur tespitinin mutlak surette yapılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, hasarın oluş şeklinin tespitinden sonra ise hasarın müvekkili şirket tarafından tanzim edilen poliçe kapsamına girip girmediği ve poliçe özel şartlarının yerine getirilip getirilmediği konusunda sigorta hukuku bilirkişisinden rapor alınması gerektiğini, faiz bakımından müvekkil şirket sorumluluğunun sınırlı olduğunu savunarak zamanaşımı def’ i ve hak düşürücü süre itirazı yönünden davanın reddine, esasa girilmesi halinde, konu hasar teminatı dışında kaldığından, davanın esastan reddine, aleyhe hüküm kurulacak olunması halinde, teminat limiti ve muafiyet tenzilinin gözetilmesi ile dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin, dava dilekçesinde belirtilen adres ve bölgede her hangi bir inşai faaliyetinin bulunmadı gibi müvekkili şirketin inşaat yapım işleri yapan bir firma da olmadığını davacı tarafın, meydana geldiğini iddia ettiği hasar ile hasara sebebiyet everen hadise arasındaki illiyet bağını ispat edemediğini, TBK - m.72 gereği dava konusu taleplerin 2 yıllık zamanaşımına uğradığını, müvekkil şirketin, iddia edilen hasar ve hasarın meydana geliş şekliyle her hangi bir ilgisi bulunmadığından huzurdaki davanın, husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacı şirketin, sigortalısına yaptığını iddia ettiği ödemeyi geçerli bir ibraname ile kanıtlayamadığını savunarak, zaman aşımı def’ i ve hak düşürücü süre itirazı uyarıca, tahkikat aşamasına geçilmeden önce davanın husumet yokluğu nedeniyle, haksız, afaki ve hukuki dayanaktan yoksun tüm iddia ve talepler yönünden davanın, reddine, alacağı bulunmadığı halde, haksız ve kötü niyetle takibe girişen davacı aleyhine, % 20’ den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

: .... İcra Dairesi'nin 2020/... E. Sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, .../0 numaralı inşaat all risk sigorta poliçesi, ..., no'lu sigorta poliçesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

Mahkememizin █████/2022 tarihli .... Sayılı kararı ile dava dışı sigortalının tacir sıfatının bulunmadığı ve uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı ve asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dosyanın asliye hukuk mahkemesine gönderildiği, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin █████/2023 tarihli .... Sayılı kararı ile davada sigorta şirketi bulunmasından dolayı sigorta hukuku hükümlerinin değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, kararın davalı vekili tarafından istinaf edildiği, .... Hukuk Dairesinin █████/2025 tarihli .... Sayılı kararı ile davalı ... Sigorta yönünden sorumluluğun işveren mali sorumluluk sigorta poliçesine dayandırıldığı, birden fazla sorumluluğa dayalı açılan davada birden fazla mahkemenin görevli olduğu durumlarda yargılamanın özel mahkemede görülmesi gerektiğinden asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve görevsizlik kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın, davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı ...' ya ait "..." adresindeki konutta █████/2019 tarihinde konutun yanında bulunan arsadaki inşaat çalışmaları nedeniyle sigortalının konutunda hasar meydana geldiğini, ekspertiz incelemesi sonucunda sigortalıya 70.575,00-TL ödeme yapıldığını , davalı yüklenicinin inşaatı yaparken vermiş olduğu zarardan dolayı sorumluluğunun bulunduğunu, davalı ... Sigorta şirketinin "İnşaat All Risks Sigorta Poliçesi" ve "İşveren Mali Sorumluluk Poliçesi" kapsamında sorumluluğunun bulunduğunu belirterek bu nedenle başlatılan icra takibine davalılar tarafından yapılan itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, hasara ilişkin kusur tespitinin yapılması gerektiğini, hasarın ne şekilde meydana geldiğinin belli olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ancak poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... A.Ş cevap dilekçesinde özetle; davalının dava dilekçesinde belirtilen adres veya bölgede herhangi bir inşaat faaliyetinin bulunmadığını, bu nedenle husumet yöneltilmesi mümkün olmadığını, davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının meydana geldiğini iddia ettiği hasar ile hasara sebebiyet veren olay arasında illiyet bağını ispat edemediğini, ekspertiz raporunun bağlayıcılığını bulunmadığını belirterek davanın reddi ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir .

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan █████/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas Sayılı icra dosyasının UYAP üzerinden dosya arasına alındığı anlaşıldı.

.... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalılar/borçlular aleyhine 70.575,00 TL asıl alacak ve 9.875,67 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 80.450,67 TL borcun ödenmesi amacıyla █████/2020 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçluların süresi içerisinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalıların hak düşürücü süre itirazının; icra dosyasında itiraz dilekçesinin davacı/alacaklıya tebliğine ilişkin evrak bulunmadığı bu nedenle 1 yıllık hak düşürücü süre işlemeye başlamadığından reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Davalıların zamanaşımı definin; TBK 154/2 maddesi gereğince icra takibinin başlamasıyla zamanaşımı kesileceğinden ve zamanaşımı süresi yeniden işlemeye başladığından davanın TBK 72. Maddesi gereğince icra takip tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren 2 yıllık süre içerisinde ikame edildiği anlaşıldığından reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

TTK’nın halefiyet başlıklı 1472. maddesine göre, sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Davacı sigorta şirketinin 70.575,00 TL hasar bedelinin ödemesini davalı sigortalıya yaptığı, bu haliyle davacının aktif dava ehliyetinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde İnşaat Mühendisi Bilirkişi ... ve Sigorta Alanında Uzman Bilirkişi ... tarafından █████/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi heyet raporuna göre; "Teknik açıdan yapılan incelemede; sigortalı parsele arka cepheden komşu parselde başlatılan inşaat çalışmaları kapsamında önlem olarak önceden yapıldığı anlaşılan iksa perdelerine rağmen, yapılan derin kazı nedeniyle istinat duvarında kısmi deplasmanların önlenemediği; meydana gelen deplasmanların ise sigortalı konutun bahçesi ile bina temelinde toprak kaymalarına neden olduğu; oluşan dava konusu hasara ise tamamen komşu parseldeki derin temel çukuru ile yetersiz kaldığı anlaşılan istinat duvarının neden olduğu; özellikle derin kazı gerektiren inşaat çalışmaları sırasında bu tür hasarların olağan ve beklenen bir durum olduğu; davacı tarafından davalı sigortalısına ödenen KDV hariç 70.575,00 TL tutarındaki toplam hasar tutarının ise hasar tarihindeki güncel piyasa rayiçleri ile örtüştüğü, dolayısıyla kadri maruf bulunduğu, davalı ... Sigorta A.Ş. nin İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi 3. Şahıslara karşı mali mesuliyet teminatı kapsamında meydana gelen 70.575,00.- TL. zarardan sorumlu olacağı, davalı ... ...’ in zarar sorumluluğunun bulunmayacağı, takip tarihine kadar işlemiş faizin 5.610,71.-TL. olarak hesaplandığı" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı ...' ya ait "..." adresindeki konutta █████/2019 tarihinde konutun yanında bulunan arsadaki inşaat çalışmaları nedeniyle hasarın meydana geldiği ve hasar bedelinin davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödendiği, 31.05.2019 tarihinde olay yerinde yapılan inceleme sonrasında, davacı tarafından alınan 30.07.2019 tarihli yangın hasar ekspertiz raporunda Yeşim sokaktan cephe alan sigortalı konutla, aynı sıradaki benzer komşu bahçeli yapıların arka cephelerinin; daha önce ... Polis Meslek Yüksek Okulu olarak kullanılan parselle temas halinde sınırları bulunduğu ve komşu arsaya yapılacak 3 adet gökdelen nedeniyle, 25-30 m derinlikte kazı yapılarak temellerin oturtulacağı platformun hazırlandığı, ayrıca çevre binalar ile yolları desteklemek üzere ise fore kazıklı ve ön gerilmeli ankrajlı iksa sistemleri uygulandığı, sigortalı parsel ve diğer komşu parseller ile anılan parseller arasında yer alan iksa duvarına dik istikamette derin çatlaklara neden olduğunun görüldüğünün tespit edildiği, belirlenen ve davacı sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödenen hasar miktarının Mahkememizce alınan bilirkişi raporuyla kadri maruf olduğunun tespit edildiği, davalı ... Sigorta A.Ş ile sigortalısının ... & Yapı ve Yapı Adi Ortaklığı olduğu, ... / 0 no.lu ve 17.08.2018 - 13.11.2024 vade tarihli "İnşaat All Risks Sigorta Poliçesi" nin düzenlendiği, poliçeden üçüncü şahıs mali mesuliyet teminatının verildiği, üçüncü şahısların mallarına zarar gelmesi durumunda davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunduğu, bu nedenle gerçekleşen hasardan ve ödenen hasar bedelinden davalı ... Sigorta'nın sorumluluğunun bulunduğu, davacı tarafından davalı sigorta şirketine dava öncesi başvurulduğuna dair belge sunulmadığı bu nedenle temerrüt gerçekleşmediğinden takip talebinde belirtilen işlemiş faiz alacağından dolayı sorumluluğunun bulunmadığı, hasarı gerçekleştiren inşaat yüklenicisinin ve sigortalının ... & Yapı ve Yapı Adi Ortaklığı olduğu, dava konusu inşaat ile davalı ... ... A.Ş arasında bağlantı bulunduğuna dair davacı tarafından dosya kapsamına delil sunulmadığı bu nedenle davalı ... ... A.Ş'nin sorumluluğunun bulunmayacağı anlaşılmakla düzenlenen bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış olup davacı tarafça davalı ... ... A.Ş hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı tarafça davalı ... Sigorta A.Ş hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 70.575,00 TL asıl alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin 70.575,00 TL alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, takip konusu haksız fiile dayalı olduğu yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı tarafça davalı ... ... A.Ş hakkında açılan davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,

2- Davacı tarafça davalı ... Sigorta A.Ş hakkında açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;

a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 70.575,00 TL asıl alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 70.575,00 TL alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

b)Takip konusu haksız fiile dayalı olduğu yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 4.820,98-TL nisbi karar harcından daha önceden yatırılan toplam 971,65-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 3.849,33-TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.600,00-TL'nin kabul red oranına göre 1.403,52,-TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, 196,48 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

5-Davalı ... Sigorta A.Ş lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 9.875,67-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,

6-Davalı ... ... A.Ş. lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... ... A.Ş.'ye verilmesine,

7-Davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvuru harcı, 168,65-TL tamamlama harcı ve 803,00-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.052,35-TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

8-Davacı tarafça yapılan 10.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 620,00-TL posta giderinden ibaret toplam 10.620,00-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 9.315,86,-TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

9-Davalı ... ... A.Ş. tarafından yapılan 180,00-TL posta giderinden ibaret toplam 180,00-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı ... ... A.Ş.'ye verilmesine,

10-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,

Dair, davacı vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. Ve davalı ... ... vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.█████/2025

Katip ...

e-imzalı*

Hakim ...

e-imzalı*