Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesinin kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak tapudan terkin davasında usuli kazanılmış hakka riayet edilmemesi üzerine temyiz incelemesi.
Özet: Bir idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve terkin davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ve bedel tespiti ile tescile dair kararının, davacı idarece belirlenen kamulaştırma bedelinin yüksek olduğu ve vekalet ücreti verilmediği gerekçeleriyle istinaf edilmesi üzerine, bölge adliye mahkemesi istinafı kısmen kabul ederek, bilirkişi raporundaki genel değerlendirmeler doğru olsa da, davacı idarenin ilk karara tek başına itiraz etmesiyle oluşan usuli kazanılmış hakkına uyulmadığı ve bazı parsel bedellerinin hatalı hesaplandığı gerekçesiyle ilk derece kararını kaldırıp yeniden hüküm kurmuş, bu yeni kararı da davacı idare temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararKARAR
: Yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ
: Kahta 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Adıyaman ili, ... ilçesi, ... köyü 1 59... parsel, 1 63... parsel ve 1 63... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, yol olarak terkinine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuyla uygulanan objektif değer artışının yüksek olduğunu, yüksek bir bedele hükmedildiğini, vekil ile kendisini temsil ettirmesine karşın kurum lehine vekâlet ücreti verilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların arazi niteliğinde olduğu anlaşılmış olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazların olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değerinin tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, ancak İlk Derece Mahkemesinin 15.10.2020 tarihli ilk kararına karşı yalnızca davacı idare tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, Dairenin kaldırma kararında dava konusu taşınmazların metrekare değeri belirlenip hüküm kurulurken istinafa yalnızca davacı idare tarafından başvurulduğu göz önüne alınarak davacı idarenin usuli kazanılmış hakkının göz ardı edilmemesi gerektiği belirtildiği hâlde, Mahkemece idarenin usuli kazanılmış hakkına riayet edilmeksizin hüküm kurulması doğru görülmediğinden her bir taşınmaz yönünden davacı idare lehine oluşan usuli kazanılmış hak değerlendirmesinde dava konusu 1 63... parsel sayılı taşınmazın bedeli hükme esas alınan ilk bilirkişi raporunda zemin bedelinin 73.013,65 TL, üzerindeki bağ omcalarının değerinin ise 32.040,00 TL olmak üzere toplam bedelinin 105.053,65 TL üzerinden hüküm kurulması gerektiği, dava konusu 1 63... parsel sayılı taşınmaz yönünden Dairelerince değer azalışı ya da artışı verilmesi hususunda herhangi bir kaldırma yapılmadığı hâlde, bilirkişi raporunda taşınmazın geride kalan kısmının mevcut proje kapsamında yapılacak olan devlet karayoluna cepheli hale gelecek olması nedeniyle %2 oranında değer artışı, taşınmazda meydana gelen nispi küçülme nedeniyle %1 değer azalışı verilmesi doğru görülmeyerek bu taşınmaz yönünden kamulaştırma bedelinin 31.504,30 TL olması gerektiği anlaşıldığından ve dava 4 aylık yasal süre içinde sonuçlandırılamadığından Mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedeline yasal faiz işletilmesinin göz ardı edilmesi doğru görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurularak davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.3.Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.4. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin █████████ başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön görülmemiştir.5.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.