geçerli trafik sigortası olmayan aracın karıştığı ölümlü kaza sonrası ödenen destekten yoksun kalma tazminatının rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasının temyiz incelemesi.

Geçerli trafik sigortası olmayan aracın karıştığı ölümlü kaza sonrası ödenen destekten yoksun kalma tazminatının rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasının temyiz incelemesi.

Özet: Bir trafik kazasında sigortasız aracın neden olduğu ölüm nedeniyle hak sahiplerine ödediği destekten yoksun kalma tazminatını rücuen tahsil etmek amacıyla aracın maliki hakkında başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesi ve istinaf, davalının aracın gayri resmi devredildiği yönündeki savunmasını ve ödeme miktarına ilişkin itirazlarını, hukuken geçersiz devir ve tazminatın makul olduğu gerekçeleriyle reddederek takibin devamına karar verirken, davalı ise ödemelerin hukuki dayanağı olmadığını ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

4. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., █████████ K.

İLK DERECEMAHKEMESİ

: Gaziantep 8. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 28.08.2012 tarihinde ...'nun sevk ve idaresindeki davalının maliki olduğu aracın kaza yapması neticesinde araç içerisinde yolcu olarak bulunan ...'nun vefat ettiğini, kaza tarihinde kazaya karışan aracın geçerli trafik poliçesi olmadığından müvekkili olduğu kuruma karşı Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████████ Esas sayılı dosyası ile destekten yoksun kalma tazminatı davası açıldığını, yapılan yargılama neticesinde kusur ve hesap raporlarının alındığını fakat dosyanın takipsiz bırakıldığını, başvuru neticesinde hak sahiplerine gereken ödemelerin yapıldığını, müvekkili olduğu kurumun hak sahiplerine yapmış olduğu ödemeler nedeniyle araç maliki ile sürücüsüne karşı Gaziantep 13. İcra Müdürlüğünün █████████ sayılı icra takip dosyası ile ilamsız takip başlatmasına karşın davalı araç malikinin haksız ve kötüniyetli olarak takibe itiraz etmesi neticesinde takibin durdurulmasına karar verildiğini belirterek davalının itirazının iptali ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan 27... plaka sayılı motorsikletini ...'ya sattığını, ancak bu kişi tarafından motorsikletin devrinin alınmadığını, davacının yeterince inceleme yapmadan keyfi olarak ödeme yaptığını, dava dosyasından kimlere ne kadar ödeme yapıldığının anlaşılamadığını, davacıya karşı açılan davada bilirkişi raporuna göre ödenmesi gereken tutarın 43.368,45 TL olmasına karşın neden 97.091,00 TL ödeme yapıldığınının anlaşılamadığını, doğrudan doğruya müvekiline icra takibi yapmak suretiyle talepte bulunduklarını, bu sebeple yapılan takibe itiraz edildiğini, açılan davanın haksız olduğunu, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın ...'nun yakınlarına tazminat ödediği ve davalının kusur oranına göre tazminat miktarının 97.091,00 TL olarak hesaplandığı, tazmini gereken davacı şirket zararının hesaplanan gerçek değerini aşmadığı, dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından dava dışı hak sahiplerine ödenen maddi zararın toplamının 97.091,00 TL olduğu, davacı tarafından desteğin hak sahiplerine ödenen tazminat tavan tazminatın altında olmakla beraber davacı tarafın ödediği tazminatın tamamını rücu edebileceği gerekçesiyle davanın kabulü ile Gaziantep 13 İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas sayılı dosyasında yapılan takip ile ilgili olarak davalıların itirazının iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 2918 sayılı Karayolları Tarafik Kanunu'nun 20/d maddesi gereğince noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersiz olduğu düzenlemesi nedeniyle davalı işletenin 2918 sayılı KTK’nın 20/d maddesi gereğince kazadan önce noterce yapılan araç devri olmadığından, aracın gayrı resmi olarak kaza yapan sürücüye devredildiği ve işletenlik sıfatının sona erdiğine ilişkin istinaf itirazının yerinde olmadığı, müteveffa desteğin gayrı resmi eşi ...'nın daha sonra desteğin kardeşi ile evlenmesi nedeniyle desteklik süresinin aktüer raporunda evlenme tarihi olan 17.12.2013'e kadar hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dosyada kime ne sebeple ödeme yapıldığının belli olmadığını, hak sahibi olduğu iddia edilen ...'in nasıl desteğin çocuğu olduğunun belli olmadığını, müteveffanın sözde eşi ve çocuğu olduğunu, hiçbir dayanak olmadan tazminat ödendiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ... Yönetmeliği'nin 9. maddesi uyarınca üçüncü kişiye ödenen destekten yoksun kalma tazminatının Yönetmeliğin 16. maddesi gereğince rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıda yer alan bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Diğer temyiz sebeplerine gelince;

Davacının rücu talebine konu ettiği ödemeler, davacının kabulüne göre gayri resmi eş ... ile onun çocuğu ...'e yapılan ödemeler olup bu kişilerin destekten yoksun kalma tazminat talebi ile dava açtığı; bu davalardan ... adına açılan Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ Esas sayılı dosyasında 11.06.2016 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği yine, ... tarafından Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında ise 06.04.2017 tarihinde feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiği, davacının rücuen talep ettiği ödemeleri mahkeme kararı olmadan kendisinin yaptığı anlaşılmaktadır. Tazminat ödemesi yapılan ...'nun gayri resmi eş olarak kabul edilerek destekten yoksun kalma tazminatı davacı tarafından ödenmiş ise de desteğin eşi olup olmadığının ispat edilemediği, yine ...'in nüfus kaydının Türk Medeni Kanunu 321'nci madde gereği anne hanesine kaydedildiği ancak babasının tespit edilmediği anlaşılmaktadır. Bu hususlar incelenmeden karar verilmiş olup kişilerin durumlarının tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde verilen karar doğru görülmemiş ve kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.