Çalınan ve mahkemece konulan ödeme yasağına rağmen icra takibiyle tahsil edilen çek bedelinin iadesi talepli ticari istirdat davası.
Özet: Bu istirdat davasında, davacı, çalınan ve hakkında ödeme yasağı konulan bir çeki mahkeme kararıyla son hamil olarak kendi adına iptal ettirmeye çalışırken, davalının bu çek bedelini icra yoluyla tahsil etmesi sonucu uğradığı mağduriyetin giderilmesi amacıyla, haksız yere tahsil edildiğini öne sürdüğü 55.000 TLnin yasal faiziyle birlikte iadesini talep etmekte; davalı ise çeki geçerli ciro silsilesiyle ve iyi niyetle iktisap eden yetkili hamil olduğunu, davacının dava konusu çekle ilgili olmadığını ve aktif dava ehliyetinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C.

İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
:████████ Esas
KARAR NO
:████████
DAVA
:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
:█████/2018
KARAR TARİHİ
:█████/2025
Mahkememizden verilen █████/2020 tarih ve ... sayılı kararı BAM 13. Hukuk Dairesi'nin █████████ E, ████████ K. Sayılı ilamıyla KALDIRILMAKLA, yine mahkememizin ████████ sayılı esasına kaydı yapılan dosyanın yapılan açık yargılaması sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
DAVA
:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu "... Bankası ... ... Şubesi, Keşide Yeri: ..., Tarih: 12.05.2018, Miktar: 55.000,00 TL, Keşideci: ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., Çek Seri No: ... "(Ek1: 12.05.2018 Tarihli Çek Fotokopisi Çalınma Tarihinden Önce ve Sonrası) bilgilerine sahip olan çek dilekçenin ekine sunmuş oldukları karakol tutanağından anlaşıldığı üzere 19.11.2017 tarihinde müvekkili şirkete giren hırsızlar tarafından çalınmak sureti ile zayi olduğunu, bunun üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas numaralı dosya ile çek iptali davası açıldığını, müvekkilinin ciro edemeden çekler çalınarak zayi olduğu için, müvekkilinin çeklerin son hamili olduğunu gösterir sipariş formu ve tahsilat makbuzunun ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas numaralı dosyaya yapılan incelemeler neticesinde müvekkilinin çeklerin son hamili olduğunun tespit edildiğini, ciro silsilesinde meydana gelen bu kopukluğun bahsi geçen çekin çalınma tarihi sonrası cirantalardan ... ... ... İnşaat Hafriyat Nakliyat Turz. Ticaret Ltd. Şti. ile çalınma tarihinden önce çeki taraflarına ciro eden ciranta ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti Şirketleri arasında ticari ilişki olup olmadığı sorgulandığı takdirde ispat edileceği kanaatinde olduklarını, ancak tüm çabalarına rağmen çekin son hamili olduğunu iddia eden ... ... A.Ş. tarafından üzerlerinde ödeme yasağı olmasına rağmen ve yine savcılığın çeke el konulmasına dair emri olmasına rağmen çekin keşidesi ve diğer cirantalar olan "... Lpg- ... Isı Sis, İnş. San. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti., ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve ... ... ... İnş. Hafr. Nak. Turizm Tic. Ltd. Şti." Şirketlerinin borçlu olarak yer aldığı İst. 4. İcra Müdürlüğü 2018/... Esas sayılı bir icra takibi başlatılıp, çek bedelinin tahsilinin sağlandığını, mahkemenin vermiş olduğu ödeme yasağı ve yine savcılık yazısı çeklerin haciz kanalı ile tahsil edilmesine emsal teşkil etmediğinden bu durumun müvekkili şirketin mağduriyetine sebebiyet verdiğini, sonuç olarak; cebri icra tehdidi altında bulunan cirantaların icra dosyasındaki borcu ödemek zorunda kaldığını, iş bu durumun asıl alacaklı olan müvekkilinin kendi alacağının tahsil kabiliyetinin ortadan kalkmasına neden olduğunu, haksız suretle tahsili davalı tarafından sağlanan ... Bankası ... ... şubesi, keşide yeri: ..., Tarih: █████/2018, miktar : 55.000,00 TL, keşideci : ... ... San.ve Tic.Ltd.Şti., çek seri no: ... bilgilerinize haiz çeke ilişkin bedelin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
:
Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, öncelikle iş bu davaya konu söz konusu çek incelendiğinde; keşidecisinin ... Lpg ... Isı İnş. San. Tic. İth. Ltd. Şti, lehtarının ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti olduğu daha sonra gerçekleştirilen ciro silsilesiyle takip alacaklısı müvekkili ... ... A.Ş.’ye geçtiğini ve alacaklı müvekkilinin yetkili son hamil olduğunun görüleceğini, yine söz konusu .... İcra Müdürlüğü 2018/... Esas dosyasından takibe konu çek incelendiğinde davacının çekte keşideci veya ciranta sıfatını haiz olmadığını, icra takibi konusu çekle hiçbir ilgisi olmayan ve icra dosyasında da borçlu bulunmayan davacının; aktif dava ehliyetinin bulunmadığından iş bu davanın reddinin gerektiğini, davalı müvekkilinin iyi niyetli olup ve çek iktisabında kusuru bulunmadığını, hamil müvekkilinin, haklı hamil olması gerekmediğini, yetkili ve meşru hamil olmasının yeterli olduğunun aşikar olduğunu, Davalı müvekkil şirket tamamen hukuka uygun ve iyi niyetle hareket etmiş, takibe konu çekte de görüldüğü üzere ciro silsilesinin düzgün olduğu veçhile yetkili hamil sıfatını haiz müvekkilin hukuka aykırı ve çek iktisabında kötü niyetle herhangi bir işleminin olmadığının ortada olması nedeniyle söz konusu davanın reddinin gerektiğini, davalı müvekkili ile davaya konu çek cirantası konumundaki diğer davalı üçüncü şahıs konumundaki ... ... ... İnş. Hafr. Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti. arasında ... Sözleşmesi imzalandığını, ciranta şirket tarafından önceki ciranta adına düzenlemiş fatura sureti, çek fotokopisi ve alacak bildirim formunun da mahkemeye ibraz edildiğini, davalı müvekkilinin söz konusu davaya konu çeki sözleşmenin teminatı olarak aldığını ve ... şirketlerinin kuruluş ve çalışma esasları yönetmeliğine uygun davrandığını, hal böyle iken mevcut durum itibariyle davalı müvekkilinin iyi niyetli olup çek iktisabında da ağır kusuru bulunmadığından söz konusu davanın reddinin gerektiğini, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, davacı tarafın açmış olduğu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun iş bu davanın reddine, haksız olan davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve takdir edilecek ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLER
:
Mahkememizce .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Dava; Zayi nedeniyle Çek iptaline ilişkin olduğu, davacısının ... ve ... davalısının hasımsız olduğu, mahkeme █████/2018 tarih ve ... sayılı kararı ile ''... ve ... ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... ..., cirantası ... Org. İth. İhr. San. Ve Tic Ltd. Şti., ve ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., olan, keşide yeri ..., █████/2018 keşide tarihli, ... çek seri numaralı, 75.000,00 TL bedelli çek ile ... Bankası .../... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... İnşaat Ltd. Şti., ... ... Sanatları Ltd. Şti., olan , keşide yeri ... , █████/2018 tarihli keşide tarihli, 10.000,00 TL bedelli çekin TTK 818 yollamasıyla TTK 757-763 maddeleri kapsamında İPTALİNE, '' şeklinde karar vermiş ve anılan karar İstanbul BAM. 14.H.D. 'nin ████████ Esas ████████ K. Sayılı ilamı ile onanmış ve kesinleşmiştir.
Mahkememizin kaldırma kararı öncesi esası olan 2018/...E. Sayılı dosyanın yargılamasında;
... Asliye Ticaret Mahkemesine, ... Bankasına, ...han Vergi Dairesine, ..., ... Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Bozma öncesi 2018/... Esas sayılı dosyada bilirkişi ... █████/2019 tarihli raporunda ''... seri nolu 12.05.2018 keşıdcli 55.000 TL bedelli ... LPG ... Ltd Şti.tarafından ... Su İçecek Ltd Şti emrine düzenlendiği ve Söz konma çekin, ... ... Ltd Şti tarafından ciro edilerek davacı ... Makine Ltd Şti’nce 17.11.2017 tarih ... nolu Çek tahsilat Makbuzu ile teslim alındığı,Dava konusu konusu ... seri nolu 55.000 TL bedelli 12 05.2018 keşide tarihli olduğu, çek suretinin ön/arka yüzü üzerinde yapılan incelemede, Son hamil olarak ... ... A Ş tarafından 14.05.2018 tarihinde bankasına ibraz edildiği,Çekin ibrazı ile çek arkasına : “İşbu çek İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Müracaat İşlemim Bürosunun 07.05.2018 tarih 2018/... Sayılı dosyasına istinaden işleme alınmamıştır. 14.05 2018 fjş Bankası A.Ş vekaleten ... A.Ş çek/senet Operasyonları Bölümü kaşe ve imza " şeklinde ifadenin yazılı olduğu,Dava konusu çekinde aralarında bulunduğu çekin davacının işyerindeki ofiste bulunan Kasadan hırsızlama yoluyla ile 19.11.2017 tarihinde çalındığı,Davacı işyerinden çalınan çekler için ... ATM ... E sayılı dosyasından Çek zayi ve iptal davası açıldığı ve çekler için ilgili bankalara yazılan müzekkere ile ödeme yasağı kararı bildirildiği,Ayrıca İstanbul C.Başsavcılığına şikayette bulunulduğu, Savcılık Dosya kapsamı incelemesinde Dava konusu çek için işlem yapılmaması ve ibraz edenin de en yakın kolluk kuvvetine bildirilmesine ilişkin yazı yazıldığı,•Davalılar ... ... A.Ş ve ... ... ... ve İnşaat Ltd Şti tarafından İnceleme ara kararı gereğince Ticari defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği, yerinde inceleme talebinde de bulunulmadığından davalılara ait defter kayıt ve belgelerinin incelenemediği,•Davalı ... ... A.Ş tarafından Cevap dilekçesi ekinde dosyaya ibraz edilen belgelerden, davalılar arasındaki factoring işlemlerinin usule uygun olup olmadığına ilişkin tam bir kanaat oluşmadığı,•Davalı ... ... A.Ş tarafından dava konusu çekin bankasına 14.05.2018 tarihinde ibrazı ve İstanbul C.Başsavcılığının 2018/... Soruşturma numaralı dosyasından işlem yapılmaması kaydı düşüldükten sonra Çek Keşidecisi ve cirantaları hakkında ....icra Md. 2018/... E Sayılı dosyasından başlatılmasının, Çekin Soruşturma kapsamında olduğu bilgisine sahip olduğunun kabulü gerektiği,•Yargıtay uygulamalarında Çalıntı çekin istirdat davalarında talebinin haklı görülmesi için, vermiş olduğu kararlarında, Çek üzerindeki ciro silsilesi ve çeki kötü niyetle iktisap edildiği veya iktisabında ağır kusuru bulunduğu takdirde istirdadın olabileceğini yeterli gördüğü ve Bu yeterli görülmedikçe kıymetli evrakın "kamu itimadına mazhar olma" özelliğini ortadan kaldıracağı gerekçesi ile istirdada karar veren bir çok yerel mahkeme kararını bozduğunu, (YD. ll.HD.17.12.2018 T. E: █████████ K: █████████- YD.ll. HD. E. █████████ K. █████████T. 28.2.2013- BAM. 12. HD. ████████ E-████████ K: 28.03.2019)Somut davada, dava konusu çekte yetkili hamilin kimliği hususu takdirinin sayın mahkemeye ait olduğu,•Tarafların diğer talepleri ile nihai takdir Yüce mahkemeye ait olmak üzere savcılarımla arz ederim. '' şeklinde görüşte bulunmuşlardır.
Mahkememizin ████████ sayılı esasına kayıt edilen dava dosyasının yargılaması devam etmiştir.
İş Bankasına yazılan müzekkere cevap dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler ... █████/2025 tarihli heyet raporunda '' Yapılan incelemeler sonucunda, aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir: 1) Davacı taraf, aşağıda bilgileri verilen çekin işyerinde meydana gelen hırsızlık sonucu henüz ciro edemeden çekin çalındığını, buna ilişkin çek iptal davası açıldığını, çekin son hamili olduğunun tespit edildiğini, çekin son hamili olduğunu iddia eden ... ... A.Ş. tarafından, üzerinde ödeme yasağı, ve yine savcılığın çeke el konulmasına dair emri olmasına rağmen, çekin keşidecisi ve diğer cirantalar aleyhine icra takibi başlatıp, çek bedelinin tahsilini sağladığını iddia ederek, çeke ilişkin bedelin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini dava etmiştir;
Banka İsmi Keşide yeri Hesap No Çek tarihi Seri No Çek tutarı (TL) Lehtar Keşidec
... Bankası ... 3644 12.05.2018 ... 55.000 ... Su İçecek ... LPG
... Tic. Şb Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
... …Ltd. Şti
Yapılan incelemede; Davalı ... ... ... İnş. Hafriyat Nakliyat Turizm Tic. Ltd. Şti. tarafından ...…Ltd. Şti. adına düzenlediği 27.11.2017 tarihli 55.000,- TL’lık faturanın gerçek bir ticari ilişkiden kaynaklanmadığı, çalıntı çekin elde edilmesi sonucu, çek bedelinin faktöring
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
sahibinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, b) Çek hesabı sahibinin tacir olması hâlinde, ticaret siciline tescil edilen yetkililerinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, c) Çek hesabı sahibinin, çek hesabı bulunan toplam banka sayısı, d) Çek hesabı sahibine ait bankalara ibraz edilmemiş çek adedi ve tutarı, e) Düzenlenerek bankalara teslim edilen çeklerin adedi ve tutarı, f) Son beş yıl içerisinde ibrazında ödenen çeklerin adedi ve tutarı, g) İbraz edilen ilk çekin ibraz tarihi, h) İbraz edilen son çekin ibraz tarihi, ı) İbrazında ödenen son çekin ibraz tarihi, i) Son beş yılda “karşılıksızdır” işlemi gören ve halen ödenmemiş çeklerin adedi ve tutarları, j) Son beş yılda “karşılıksızdır” işlemi gören ve sonradan ödenen çeklerin adedi ve tutarı, k) Son beş yılda “karşılıksızdır” işlemi gören son çekin ibraz tarihi, l) Çek hesabı sahibi hakkında çek hesabı açma yasağı bulunup bulunmadığı, varsa yasaklama kararının tarihi, m) Her bir çek yaprağı ile ilgili olarak tedbir kaydı olup olmadığı, n) Çek hesabı sahibi tacirse, iflasına karar verilip verilmediği, iflasına karar verilmişse kararın tarihi, çek hesabı sahibi ya da cirantanın rızası aranmaksızın üçüncü kişilerin erişimine sunulur. (3) (Ek fıkra : 15/7/2016-███████ md.) İkinci fıkrada belirtilen verilere ulaşılmasını sağlayacak karekod okutma ve bilgi paylaşım sistemi 5411sayılı Kanunun ek 1 inci madde hükmü uyarınca kurulan Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi tarafından oluşturulur. Risk Merkezi sistemdeki verileri, 5411 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin on birinci fıkrası uyarınca bilgi alışverişini gerçekleştirdiği şirket ile paylaşmaya yetkilidir. Bu yetki kullanıldığı takdirde sistem bilgilerin paylaşıldığı şirket nezdinde kurulabilir.2- Bkz. 01 Aralık 2016 tarih ve 29935(3.Mükerrer) R.G.13
şirketinden tahsili için düzenlendiği sonucuna varılmaktadır. Bu durumda davacıların, çalıntı çeki kullanan ... ... ... İnş. Hafriyat Nakliyat Turizm Tic. Ltd. Şti.’den, ticari ilişkiye dayanmayan haksız bir tasarruf ile -kayıtlar sunulmamış olmakla birlikte karşılığı faktöring şirketinden tahsil edildiği düşünülen- çek bedelini sebepsiz zenginleşmesi ve alacağını kanıtlayan gerçek bir fatura sunamamasına bağlı olarak doğrudan talep edebilecekleri, 3) Davalı ... Faktöring A.Ş. 04.02.2015 tarihli ... İŞLEMLERİNDE UYGULANACAK USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK’in 6. Md. uygun olarak istihbarat yaptığına ilişkin dosyaya bir delil sunmamış olduğu, kendi müşterisinin beyanı ile yetinmiş gözükmesi nedeniyle kusurlu olduğu ve diğer davalı ile birlikte davacılara karşı sorumlu bulunduğu,4) Davalı ... ... A.Ş.’nin Davalı ... ... ... İnşaat Harfiyat Nakliyat Turizm Ticaret Ltd. Şti.’ne ödeme yaptığına ilişkin kayıtların sunulmayışı nedeniyle bu konuda değerlendirme yapılamadığı,Tespit, görüş ve değerlendirmelerimizi sayın mahkemenizin takdirlerine saygıyla arz ederiz.'' şeklinde görüşte bulunmuşlardır.
Bilirkişiler ... █████/2025 tarihli Ek heyet raporunda''SONUÇ: 21.02.2025 tarihli Kök Rapordaki görüş ve tespitlerimizi değiştirecek bir husus bulunmamaktadır.Keyfiyeti sayın mahkemenizin takdirlerine saygıyla arz ederiz.'' şeklinde görüşte bulunmuşlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:
Dava; 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine dayalı olarak çekin istirdatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce kaldırma ilamı öncesi yapılan ... Karar sayılı yargılamada;'' Davacı yanlar, anılı çek nedeniyle alacaklının kendisi olduğundan bahisle lehtardan sonraki cirantalara eldeki çek istirdadı davasını açmış olmakla, davacı ...'nın diğer davacı şirketin yetkilisi olması dışında çekte hak sahipliğine dayanan bir iddiası bulunmadığından söz konusu davada bu davacı leh ya da aleyhine karar verilmesine neden olan bir sebep bulunmadığı anlaşılmış olup, bu davacı yönünden açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle HMK'nun 114/1-d ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine dair karar vermek gerekmiştir.... Şubesi'nin █████/2018 keşide tarihli 55.000 TL bedelli, keşidecisi ... LPG-.... Şirketi olan, lehtarı .... Şirketi olan çekin lehtardan davacı yana geçip de henüz cirolanmadan davacı uhdesinde iken hırsızlık sonucu zayi olduğu, bunun üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali isteminde bulunulduğu, çekin ... ... A.Ş. eline geçmesi üzerine .... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında bu davalı tarafından diğer davalı ... ... .... Şirketi ile lehtar .... Şirketi ve keşideci ... LPG-.... Şirketi aleyhine icra takibi başlatılmakla çek bedelinin lehtar şirket tarafından takip dosyasına ödendiği anlaşılmıştır. Diğer davacı ... Makina Kaplama... Şirketinin aktif husumet ehliyeti yönünden mahkememizce yapılan incelemede; .... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı takip dosyasında bu davacının borçlu sıfatının bulunmaması nedeniyle husumet ehliyeti yönünden tereddüt oluşmuş ise de; somut olaya uyan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamında "Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir. Davalı şirketçe, davaya konu çeke dayalı olarak diğer cirantalar ve keşideci aleyhine takip başlatıldığı, takip neticesinde çek bedelinin keşideci şirket tarafından ödendiği ve başlangıçta çek istirdadı istemine ilişkin olarak açılan davanın bu suretle çek bedelinin istirdadı davasına dönüştüğü anlaşılmaktadır. Mahkemece, davacının zikredilen takip dosyasında herhangi bir sıfatla yer almaması ve çek bedelinin de keşideci şirket tarafından ödenmesi gerekçe gösterilerek, aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak 6102 sayılı TTK’nin 792. maddesi, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmünü haiz olup, davacı, zikredilen madde gereği üzerine düşün ispat külfetini yerine getirmesi halinde çek bedelinin istirdadını çeki kötüniyetle veya ağır kusurlarıyla iktisap etmiş olan hamilden talep edebilecektir. Bu anlamda, çeke dayalı olarak çekin yetkili hamili olduğunu iddia eden davacıya karşı bir takip yöneltilmemesi ve çek bedelinin de üçüncü bir kişi tarafından ödenmiş olması, davacının zikredilen Yasa hükümlerine göre sahip olduğu haklara halel getirmeyecektir. Bu itibarla, mahkemece, davacı yana, zikredilen Yasa hükmünde belirtilen olguları ispat olanağı tanınarak, bu hususta sunulmuş olan delillerin değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, aksi düşüncelerle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. " şeklindeki emsal içtihat nazara alındığında, eldeki davada bu davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu kabul olunmuştur.Eldeki uyuşmazlığa ilişkin yasa maddesi TTK'nun 792. maddesine göre: Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.Davacı, yetkili hamil olduğunu ve çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş bulunduğunu veya iktisapta ağırlı kusurlu olduğunu ispat etmesi halinde çekin geri verilmesini ya da çek bedelinin tahsilini isteyebilir. Bu kapsamda; davalı ... ... .... Şirketi yönünden yapılan incelemede; davaya konu çek görüntülerinde çekte tahrifat bulunmaksızın .... Şirketi beyaz cirosunun ardından ... ... .... Şirketi beyaz cirosunun atıldığı, davalı ...'nın bu haliyle TTK'nun 790. maddesinin 1. cümlesinde düzenlenen "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır." hükmüne göre yetkili hamil olduğu, dava dışı ... ile davalı ... arasında ticari ilişki bulunmadığına dair dava dışı şirketçe beyanda bulunulmuş ve celp edilen vergi kayıtlarında dava dışı şirket ve davalı yanca bildirilmediği anlaşılmış ise de, bu davalı tarafından lehtar .... Şirketine kesilen 55.000 TL bedelli faturanın dosya kapsamında mevcut olduğu, davacı yanın TTK'nun 792. maddesi gereğince bu davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini yahut iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispatla mükellef olduğu, dava dosyasına yansıyan İstanbul CBS'nın 2018/... soruşturma nolu dosyasında bu davalının kötü niyetli yahut ağır kusurlu olduğuna ilişkin herhangi bir tespitte bulunulamadığı ve dava dosyası içeriğinde bu hususta ispata elverişli başkaca delillerin yer almadığı anlaşılmakla, usulüne uygun ciro silsilesi ile yetkili hamil olduğu saptanan bu davalı yönünden çekin istirdadı istemine ilişkin olan davanın yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.Diğer davalı ... ... yönünden; davalı şirketin bir ... şirketi olması nedeniyle eldeki uyuşmazlıkla yalnızca TTK'nun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri ile yetinilemeyeceği, bu davalı yönünden açılan davanın 6361 sayılı Finansal Kiralama, ... ve Finansman Şirketleri Kanunu ve █████/2015 tarih ve 29257 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren "... İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında ele alınmasının gerektiği anlaşılmıştır.6361 sayılı Finansal Kiralama, ... ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 9/2. maddesine göre, ... şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok ... şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz. Davalı ... ... .... Şirketi ile ... ... arasında yapılan █████/2017 tarihli ... sözleşmesi gereğince, ...'nın ...'a kestiği 55.000 TL bedelli fatura karşılığında davaya konu aynı meblağlı çeki ... ...'e verdiği, bu işleme ilişkin ödeme araçları tevdi bordrosunun düzenlendiği, ... şirketince yapılan işlem fatura ile tevsik edilen kambiyo senedinin devralınmasına ilişkin olduğundan kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, çekin ciro silsilesinde de herhangi bir kopukluk bulunmadığından davalı ... ...'in ... işlemi ile devraldığı çek yönünden yetkili hamil olduğu, ağır kusur veya kötü niyetin araştırılması bakımından; davaya konu çekin █████/2017 tarihli faturaya istinaden █████/2017 tarihli ödeme araçları tevdi bordrosu ile ... şirketince devralındığı, davacı yanca çekin çalınması üzerine çek iptali istemi ile dava açılan .... Asliye Ticaret Mahkemesinde zayi olan çeke ilişkin ilan müzekkeresi █████/2017 tarihinde yazılmakla, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çek hakkındaki ilk ilanın █████/2017 tarihinde yapıldığı, yine aynı mahkemede ödeme yasağı müzekkeresinin de █████/2017 tarihinde yazıldığı görülmekle, böylece ... sözleşmesinin ve devir işleminin ödeme yasağı kararı alınmadan ve çeke ilişkin ilk ilan yayımlanmadan önce olduğu, davalı ... şirketinin işlemin yapıldığı sırada çekin çalındığını yahut çek hakkında ödeme yasağı konulduğunu bilebilecek durumda olmadığı, bu davalının kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispata elverişli herhangi bir delilin dava dosyasında bulunmadığı, somut olay ile örtüşen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ███████-900 Esas, ████████ Karar sayılı ilamı da nazara alındığında davacı ... Makina... Şirketinin çek bedelinin istirdadı istemine ilişkin davasını ispatlayamadığı anlaşıldığından, bu davacı yönünden açılan davanın esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.' şeklinde karar verilmiştir.
Anılan karar İstanbul BAM. 13.HD nin █████████ Esas ████████ K.Sayılı istinaf incelemesinde'' HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.
Dava, TTK'nın 792. maddesi kapsamında çek bedelinin istirdadı talebine ilişkindir.
Davacı taraf, davacı şirketin işyerinde 19.11.2017 tarihinde hırsızlık olayının meydana geldiğini ve çok sayıda çekin çalındığını, bu çekler arasında bulunan ... Bankası'na ait 12.05.2018 tarihli, ... çek numaralı, 55.000 TL bedelli çekin iptali istemiyle dava açıldığını, ayrıca hırsızlık olayı ile ilgili savcılığa şikayet başvurusunda bulunulduğunu, açılan çek iptali davasında çek bedelinin ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı, savcılık tarafından da çek hakkında ödemeden men kararı verildiğini, buna rağmen davalı ... ... A.Ş. tarafından çekin keşidecisi ve cirantalarına karşı icra takibi başlatılmak suretiyle bedelinin tahsil edildiğini, davalıların çekin iktisabında ağır kusurlu/kötü niyetli olduklarını beyan ederek çek bedelinin davalılardan istirdadına karar verilmesini talep etmiş, davalı ... ... A.Ş., çeki ... sözleşmesine binaen ve faturaya dayalı olarak aldığını, yapılan işlemlerde herhangi bir usulsüzlük olmadığını, iyi niyetli hamil olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuş, diğer davalı davaya cevap vermemiş, Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davacı ... yönünden davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle, davacı şirket yönünden ise esastan reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
6102 Sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca; çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan yasal düzenlemeye göre; çek istirdadı davasında davacı istirdadını talep ettiği çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin elinden rızası hilafına çıktığını ve çeki eline geçirmiş bulunan yeni hamilin çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatla yükümlüdür.
6361 Sayılı Kanunun 9/2. fıkrası "... şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez." hükmünü amirdir.
Aynı Kanunun 9/2. fıkrası ise; "bir kambiyo senedinin ciro yoluyla ... şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri ... şirketine karşı ileri süremez; meğerki, ... şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmünü içermektedir.
04.02.2015 tarih ve 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ... İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 8/1. maddesinde; "faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi ve diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir. Fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir" düzenlemesine yer verilmiş, aynı yönetmeliğin "İstihbarat Çalışması" başlıklı 5. madesinde ise; ''Kuruluş tarafından müşteriyi yeteri kadar tanıyacak şekilde istihbarat çalışmalarının yapılması, sadece müşterilerin beyanı veya sözlü teyidi ile işlem yapılmaması gerekir. İstihbarat çalışması;
a)Öncelikle ilgili mevzuatta yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin kontrol edilmesi,
b)İç kontrol sisteminin devralınan faturalara ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapılmasını sağlayacak ve Merkezi Fatura Kaydı Sisteminde bu faturaların mükerrer olmadığının kontrolü tamamlanmaksızın kullandırım yapılamayacak şekilde oluşturulması,
c)Müşterilerin mali durumlarının değerlendirilerek bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle gerektiğinde fatura borçlusu ve kambiyo senedi veya diğer senedin keşidecisine de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve ulaşılabilmesi mümkün olan ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi hususları dâhil olmak üzere asgari olarak yukarıda belirtilen usul ve esasları içerecek şekilde yapılır ve bunların yetersiz kalması durumunda ilave yöntemlere başvurulur.'' hükmü düzenlenmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde somut olaya dönüldüğünde; dava konusu çekin dava dışı ... LPG ... Ltd. Şti. tarafından dava dışı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine düzenlendiği, çekteki ilk cironun lehtar ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait olduğu, bundan sonra davalı ... ... ... İnşaat Harfiyat Nakliyat Turizm Ticaret Ltd. Şti. tarafından çekin ciro edildiği ve davalı ... ... A.Ş.'nin çeki son hamili olarak bankaya ibraz ettiği, çek hakkında bulunan ödeme yasağı kararı nedeniyle banka tarafından ödeme yapılmadığdava dışı ... LPG ... Ltd. Şti. tarafından dava dışı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine düzenlendiği, çekteki ilk cironun lehtar ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait olduğu, bundan sonra davalı ... ... ... İnşaat Harfiyat Nakliyat Turizm Ticaret Ltd. Şti. tarafından çekin ciro edildiği ve davalı ... ... A.Ş.'nin çeki son hamili olarak bankaya ibraz ettiği, çek hakkında bulunan ödeme yasağı kararı nedeniyle banka tarafından ödeme yapılmadığı ve davalı ... ... A.Ş. tarafından keşideci ve cirantalar aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, Mahkemece alınan bilirkişi raporu ile; davacının usulüne uygun ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde çekin davacıya lehtar ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ticari ilişki kapsamında verildiği ve defterlerde kayıtlı olduğunun tespit edildiği, yine Mahkemece dava dışı lehtar şirkete yazılan müzekkere cevabında çekin davacıya kendileri tarafından alım satım ilişkisi kapsamında verildiğinin bildirildiği, davacı tarafça yapılan savcılık şikayeti ve açılan soruşturma dosyası da nazara alındığında, davacı şirketin çekin yetkili hamili olduğunu ispat ettiği, öte yandan davalı ... ... A.Ş. tarafından dosyaya davalı ... ... ... İnşaat Harfiyat Nakliyat Turizm Ticaret Ltd. Şti. ile imzalanmış olan ... sözleşmesi ile çekin temlik alınmasına esas teşkil eden faturanın ibraz edildiği, davalıya temlik alınan çek karşılığında kredi kullandırıldığına ilişkin bir belge sunulmadığı, 27.11.2017 tarihli bu faturanın davalı ... ... ... İnşaat Harfiyat Nakliyat Turizm Ticaret Ltd. Şti. tarafından dava dışı çek lehtarı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş olduğu, dava dışı lehtar şirket tarafından dosyaya sunulan 18.11.2020 tarihli yazı cevabında; faturanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı ve davalı ... ... ... İnşaat Harfiyat Nakliyat Turizm Ticaret Ltd. Şti. ile aralarında ticari ilişkinin bulunmadığının bildirildiği, Mahkemece davalı ... ... ... İnşaat Harfiyat Nakliyat Turizm Ticaret Ltd. Şti. ile dava dışı lehtar şirketin getirtilen 2017 yılı Kasım ayı BA-BS formlarında da söz konusu faturanın yer almadığı, öte yandan davalı ... ... A.Ş. vekili tarafından 23.11.2020 tarihli dilekçe ile İstanbul 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında verilen karar gereği çek bedelinin taraflarına ödenmediğinin bildirildiği anlaşılmakla; Mahkemece, davanın çek bedelinin istirdadı davası olması sebebiyle davalı ... ... ... İnşaat Harfiyat Nakliyat Turizm Ticaret Ltd. Şti.'ye karşı husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği hususu değerlendirilmediği gibi, davacı tarafın faturanın sahte olarak düzenlendiği ve davalı ... ... A.Ş.'nin çekin iktisabında kötü niyetli/ağır kusurlu olduğu iddiası yönünden 6361 Sayılı Kanunun 9/2. maddesi, ... İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 8/1 ve 5. maddesi, Çeklerde Karekod Uygulamasına İlişkin Tebliğ hükümleri de nazara alınarak çek ile ilgili olarak karekod uygulamasından tedbir kararının öğrenilip öğrenilemeyeceği, hangi tarihte öğrenilebileceği, davalı ... ... A.Ş.'nin çeki temlik alırken kendi müşterisinin beyanı ile yetinip yetinmediği, çeke dayanak gösterilen ticari ilişkinin gerçekliği hususunda herhangi bir istihbari araştırma yapıp yapmadığı, maruz kalması muhtemel risklerin önlenmesi için gerekli tedbirleri alıp almadığı, diğer yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, davalı ... ... ... İnşaat Harfiyat Nakliyat Turizm Ticaret Ltd. Şti.'ne temlik alınan çek nedeniyle ödeme yapıp yapmadığı ve icra dosyası kapsamından çek bedelini tahsil edip etmediği hususlarında araştırma yapılarak, davaya konu çeke dayalı alacağın sahih fatura ile tevsik edilip edilmediği, davalı ... ... A.Ş.'nin çeki iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığı ve diğer davalının hukuki durumu da değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma, inceleme ve gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Davacılar vekilinin istinaf başvurusu haklıdır.
Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nun 353/1-a6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.'' şeklindeki ilamı kaldırılmış ve dosya mahkememizin ████████ Esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Kaldırma ilamı sonrası yapılan yargılamada toplanan delillerin ve dosyanın bir bütün olarak incelenmesi sonucunda;
TTK’nın 792. maddesine göre "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.''
TTK'nın 790. maddesinde ise "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" hükmü düzenlenmiştir.
Somut olayda; davacı, dava konusun ... Bankası'na ait 12.05.2018 tarihli, ... çek numaralı, 55.000 TL bedelli çekin hırsızlık nedeniyle rızası dışında elinden çıktığını iddia ettiği, çekin dava dışı ... LPG ... Ltd. Şti. tarafından dava dışı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine düzenlendiği, çekteki ilk cironun lehtar ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait olduğu, bundan sonra davalı ... ... ... İnşaat Harfiyat Nakliyat Turizm Ticaret Ltd. Şti. tarafından çekin ciro edildiği ve davalı ... ... A.Ş.'nin çeki son hamili olarak çeki bankaya ibraz ettiği anlaşılmaktadır.
Çek istirdatı davalarında davacı çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır. Davacı çeki beyaz ciro ile edinmiş olup buna dair dava dilekçesi ekinde banka yazışmalarını dosyaya sunduğundan yetkili hamil olduğu ve aktif husumet ehliyeti bulunduğu sabittir. ( Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi █████████ Esas, ████████ Karar) Davacı ...'in ise çekte herhangi bir sıfatı bulunmadığı ve onun hakkında verilen usulden red kararının istinaf edilmeksizin kesinleştiği görülmekle davacının dava açma ehliyeti bulunmadığından davasının aktif husumet nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Çek istirdatı davasının son hamile karşı açılması gerekmektedir. Somut olayda son hamil ise ... ...'dir ve davada pasif husumet ehliyeti bulunmaktadır.
Davalı ... .. İnş yönünden ise eldeki dava TTK'nın 792. maddesi uyarınca çek istirdadı talebine ilişkin olup bu tür davalarda davalı sıfatı, sadece çekin son hamiline yani istirdat davasının açıldığı tarihte çeki elinde bulunduran kişiye aittir. Çekte cirosu bulunmakla birlikte çeki elinden çıkarmış olan diğer cirantalara husumet yöneltilemez. Açıklanan nedenle işbu davalı yönünden davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. (Emsal ilam: Yargıtay 11. HD █████████ E- █████████ K)
... İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" 8/1 Madesinde İse; "faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi ve diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir. Fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir" düzenlemesine yer verilmiştir.
6361 sayılı yasanın 9/2. maddesi; ... şirketinin, BDDK tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile yine BDDK tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamayacaklarını ve tahsilini üstlenemeyeceklerini öngörmektedir. ... şirketleri ancak gerçek ve fatura ile tevsik olunan mal veya hizmet satışına dayalı olup alacakları devralabilirler. Dolayısıyla ... işlemi bakımından mal veya hizmet satışının sadece fatura ile tevsik edilmesi yeterli olmayıp, ... şirketince faturaya konu mal veya hizmet satışının fiktif nitelikte olup olmadığı, işlem taraflarının ve faturanın güvenilirliği, ilgililerin mali durumları konularında araştırma ve istihbarat çalışması yapılması gerektiği, ayrıca temlik alınan alacağı temsil eden kambiyo senedinin fatura tutarı ile uyumlu olup olmadığına bakılarak açık uyumsuzluk halinde işlem yapılmaktan kaçınılması, senedi düzenleyen ve sair ilgililer açısından da borcun varlığı bakımından teyit işlemleri yapıldıktan sonra ve ancak tüm bu araştırma ve soruşturma sonucunda olumlu bir sonuca varılması halinde ... işlemi yapılmasının öngörüldüğü açıktır.
Mahkememizce kaldırma ilamı sonrası ilam gereği gerekli müzekkereler yazılmış, araştırmalar yapılmış neticesinde ek rapor tanzim edilmiştir. Alınan █████/2025 tarihli raporda " Davalı ... ... ... İnş. Hafriyat Nakliyat Turizm Tic. Ltd. Şti. tarafından ...…Ltd. Şti. adına düzenlediği 27.11.2017 tarihli 55.000,- TL’lık faturanın gerçek bir ticari ilişkiden kaynaklanmadığı, çalıntı çekin elde edilmesi sonucu, çek bedelinin faktöring şirketinden tahsili için düzenlendiği sonucuna varılmaktadır. Bu durumda davacıların, çalıntı çeki kullanan ... ... ... İnş. Hafriyat Nakliyat Turizm Tic. Ltd. Şti.’den, ticari ilişkiye dayanmayan haksız bir tasarruf ile -kayıtlar sunulmamış olmakla birlikte karşılığı faktöring şirketinden tahsil edildiği düşünülen- çek bedelini sebepsiz zenginleşmesi ve alacağını kanıtlayan gerçek bir fatura sunamamasına bağlı olarak doğrudan talep edebilecekleri, Davalı ... ... A.Ş. 04.02.2015 tarihli ... İŞLEMLERİNDE UYGULANACAK USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK’in 6. Md. uygun olarak istihbarat yaptığına ilişkin dosyaya bir delil sunmamış olduğu, kendi müşterisinin beyanı ile yetinmiş gözükmesi nedeniyle kusurlu olduğu" tespit edilmiştir. Açıklanan nedenlerle faturanın fiktif oluşuna göre davalı ... ...'in, bu durumu bilmesi gerekmekle 6361 sayılı kanunun 8. ve 9/2-3.maddeleri gereği bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilen alacağı devralmadığı, çeki kabulünde ağır kusurlu olduğu açıktır ve onun yönünden açılan davanın kabulü gerekmiştir. ( Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi █████████ Esas, ████████ Karar)
Açıklanan nedenlerle; davacı ... yönünden açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı ... ... ... ... ltd. şti'ye açılan davanın pasif husumet ehliyeti nedeniyle usulden reddine, davacı tarafından davalı ... faktornig a.ş aleyhine açılan davanın kabulü ile, ... şubesi'ne ait ... seri nolu, █████/2018 keşide tarihli, ... lpg- ....... ltd. şti. tarafından ... ... san ve tic tic. ltd. şti. emrine düzenlenmiş olan 55.000,00 tl bedelli çek bedelinin davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine, dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davacı ... yönünden açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
a-)Davacı ... tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
b-)Davacı ... tarafından dava aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddedildiğinden davalı ... ... A.Ş. Kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ... ... A.Ş. 'ye ödenmesine,
c-)Davalı ... ... A.Ş. tarafından yapılan toplam 100,00 TL yargılama giderinin davacı ...'dan alınarak davalı ... ... A.Ş.'ye ödenmesine,
2-Davalı ... ... ... ... Ltd. Şti'ye açılan davanın pasif husumet ehliyeti nedeniyle USULDEN REDDİNE,
a-) Davalı ... ... ... ... Ltd. Şti tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
b-) Davalı ... ... ... ... Ltd. Şti kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden pasif husumet ehliyeti nedeniyle usulden reddine karar verilmesinden dolayı vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,
3-Davacı tarafından davalı ... ... A.Ş aleyhine açılan davanın KABULÜ İLE,
a-)... Şubesi'ne ait ... seri nolu, █████/2018 keşide tarihli, ... Lpg- ....... Ltd. Şti. tarafından ... ... San ve Tic Tic. Ltd. Şti. Emrine düzenlenmiş olan 55.000,00 TL bedelli çek bedelinin davalıdan istirdadı ile davacıya ÖDENMESİNE,
b-)Koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
c-)Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 3.757,05 TL karar-ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 939,27 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.817,78 TL harcın davalı ... ... A.Ş. 'den tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
d-)Davacı ... ... Ticaret Limited Şirket tarafından başlangıçta yatırılan 939,27 TL peşin harç ve 35,90 TL Başvuru harcı olmak üzere toplam 975,17 TL harcın davalı ... ... A.Ş. 'den alınarak davacı ... ... Ticaret Limited Şirket ödenmesine,
e-)Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı ... ... Ticaret Limited Şirket tarafından yapılan 19.751,20 TL yargılama giderinin davalı ... ... A.Ş. tahsili ile davacı ...'ne ödenmesine,
f-)Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ... A.Ş.'den alınıp davacı ...'ne ödenmesine,
g-)Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!