Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin, kaybolan çeklerin keşidecisi tarafından açılan iptal davasında aktif dava ehliyeti eksikliği nedeniyle davanın reddine ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Kaybolan çeklerin iptali talebiyle keşidecisi tarafından açılan davada, yüksek mahkeme içtihatları ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali davasını açma hakkının sadece çekin yasal hamili olan tarafa ait olduğu, çekin keşidecisi konumundaki davacının ise bu nitelikte bir davayı açmak için aktif dava ehliyetine sahip olmadığı gerekçesiyle, davacının hukuki talebi esastan reddedilerek yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına hükmedilmiştir.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO
:KARAR NO
:HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
: ... - ... ...DAVALI
: -DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
:KARAR TARİHİ
:KARAR YAZMA TARİHİ
:Davacı tarafın açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı dava dilekçesi ile özetle; ... - ... - ... - ... - ... - ... seri numaralı çeklerin kaybolduğunu, üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde maddi ve hukuki zarar görme ihtimali olduğundan bahisle evrakın iptalini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİDavanın; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi delaletiyle adı geçen kanunun 757 ila 763 maddelerine dayanan keşideci tarafından açılan çek iptali davası olduğu anlaşılmıştır.II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI1.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin █████/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;"Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; dava, kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin olduğu, dava konusu çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, 6102 sayılı TTK'nin 818/1-s maddesi uyarınca çekler hakkında da uygulanacak aynı Yasa'nın 757. ve devam eden maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptal davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu hükme dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmadığı, davacı da ihtilaf konusu çeklerin keşidesi olduğundan 6102 sayılı TTK'nin 757 vd. maddelerine dayanarak çek iptali davası açamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." denilmiştir.2.T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;"Zayi nedeniyle senet ve çek iptali davası TTK 651, 652 ve 757 maddeleri ve (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddeleri gereğince ancak hamil tarafından açılması gerektiği Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin █████/2016 tarih ... Esas ... Karar ve █████/2016 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamlarında da bu hususun belirtildiği, bu nedenle ilk derece mahkemesince keşideci tarafından açılan davanın davacının aktif dava ehliyeti bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacının istinaf başvuru talebinin bu nedenle kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.III.DEĞERLENDİRME VE NETİCEDava konusu olan ... ... ... ... ... ... ... ... ... numaralı çeklerin keşidecisinin davacı olduğu yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin █████/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında açıkça ifade edildiği üzere çek iptali davalarını açma hakkının çek üzerinde hak sahibi olan hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeni ile iptal davası açma yetkisi olmadığı anlaşılmakla davacının aktif dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davasının reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.TÜRK MİLLETİ ADINAHÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40TL harcın dava açılırken tahsil edildiğinden yeniden harç alınmasına yer olmadığına.3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,4-Eldeki davanın basit yargılama usulüne tabi olması karşısında T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin █████/2025 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak 6100 Sayılı Kanunun 321/2. Maddesinde yer alan amir kanun hükmü gereğince gerekçeli kararın yazımı sonrasında TALEBE GEREK OLMAKSIZIN var ise dosya içerisinde yer alan masraftan karşılanmak suretiyle TEBLİĞE ÇIKARILMASINA,5-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,DAİR; Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde kararın vekille temsil edilmeyen taraflar açısından kendilerine, vekille temsil edilen taraflar açısından ise 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde █████/2025 Tarih ve 7550 Sayılı Kanunun 20. Maddesi ile 6100 Sayılı Kanunun Ek-1 Maddesinin 2. Fıkrasına eklenen amir kanun hükmü gereğince DAVA TARİHİ İTİBARİYLE tayin olunan parasal sınırlar nazara alınarak T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına karar verildi. █████/2025Katip ... Hakim ...