İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, yaya trafik kazası kaynaklı haksız eylemden doğan maluliyet ve iş göremezlik zararlarının tazmini için açılan itirazın iptali davası.
Özet: Bir trafik kazası sonucunda yaya olarak yaralanan davacının, davalı sigorta şirketine karşı açtığı itirazın iptali davasında; bilirkişi raporuyla olayda yayanın %75, sigortalı araç sürücüsünün ise %25 kusurlu olduğu, kaza sonrası oluşan %5,1 maluliyet ve 9 aylık geçici iş göremezlik nedeniyle davacının 58.413,50 TL asıl maddi zararı ile 37.405,44 TL işlemiş faiz dahil toplam 95.818,94 TL alacak talebinin, sigorta poliçesi teminat limitleri kapsamında mümkün olduğu belirlenmiştir.

T.C.
İSTANBUL16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
:█████/2023KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Kaza sırasında müvekkilinin yaya olarak, taksim meydanından çift yönlü olan ... ve evine gittiği minibüs durağına geçmek için çift yönlü olan ... CAD. yanındaki kaldırıma gelmiş. davalılardan ..., ... yönünden ... Yönüne gittiğinde, ceza dosyasındaki ifadesinin aksine müvekkil karşıdan karşıya geçtiği yolun ortasına vardığında, şerit ihlali ve hız nedeni ile müvekkili ön cam ve kaputtan ve sağdan vurarak havaya kaldırmış, 100 kiloya yakın olan müvekkil havalanmış ve yere düştüğünü, gerek müvekkilde gerekse çarpan araçta oluşan zarar ,gerekse taraf yönelimleri ile oluş yeri incelendiğinde, davalı sürücünün hız ve ağır kusuru yeter açıklıkta olduğunu, müvekkilinin şuuru kapalı iken , ameliyattan bir kaç dakika önce , polis memurunca bilinci açık olmayan durumda ifadesinin alındığını, ifadesinde alkollu vurdu bana demesine rağmen , alkolluyum gibi bir ifade yansıdığını, davalı sigorta şirketi dışındaki sorumlular hakkında; .... Asliye Hukuk Mahkemesi ████████E sayılı dosyasında davanın neticelendiğini, ve istinaf aşamasında olduğunu, bu dosya ve evveliyatında ve ayrıca mail ,arabuluculuk süreci ile davalıya tazminat ödemesi için başvurulmuş ise de; sonuç alınamadığı gibi, takibe de itiraz vaki olduğunu bu nedenle dava açtıklarını ve açılan davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle
: Söz konusu kazaya ilişkin olarak daha önce davacı tarafça █████/2016 tarihinde .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosya üzerinden dava açıldığını dosyanın karara çıktığını ve dosyanın İstinaf aşamasında olduğunu, bu nedenle derdestlik itirazlarının olduğunu, dava konusu kazaya ilişkin aracın Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu ve kazanın gerçekleştiği 2019 yılı 13.01.2013 - 13.01.2014) için teminat limitleri ; ''Sakatlanma ve Ölüm'' teminatı için kişi başına 250.000,00-TL olduğunu, yine Bedeni ve maddi zararlar kapsamında teminat limiti 50.000,00 TL olduğunu, müvekkil şirketin poliçe sebebiyle sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, maluliyetin kaza ile ilgili illiyetinin atk tarafından tespit edilmesi gerektiğini, sgk tarafından müvekkil şirkete açılmış olan rücu dosyasında geçici iş görmezlik ödemesi yapıldığını, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLER.... Asliye Hukuk Mahkemesi, Türkiye Noterler Birliği, .... Vergi Dairesi, ... Sigorta, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, ... Dairesi, .... Asliye Ticaret Mahkemesi, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere yanıtları dosya arasına alınmıştır.... ve ... █████/2025 tarihli heyet raporunda'' SONUÇ: Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 18.11.2013 tarihinde meydana gelen trafik kazasında;1-Davacı yaya ...'in %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, 2-Davalıya sigortalı aracın sürücüsü ... ... *425 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, 3-Davalının %25 kusur oranındaki sorumluluk durumuna, davacının %5,1 maluliyet oranı ve 9 aylık geçici iş göremezlik dönemine ve icra takibinin yapıldığı 27.11.2023 tarihine kadar bilinen asgari ücret artışlarına göre davacı ...'in;a)Geçici iş göremezlik dönemine ait maddi zararının =1.964,15 TL,b)Sürekli iş göremezlik dönemine ait%5,1 maluliyeti ile ilgili maddi zararının = 56.449,35 TLTOPLAM 58.413,50 TL olduğu,c)ATK tarafından davacının bakıma muhtaç olmadığı belirlendiğinden bakıcı gideri zararı hesabı yapılmasının mümkün olmadığı, d)Davacının maddi zararlarının zorunlu trafik sigorta poliçesindeki sakatlık teminat limiti içinde kaldığı, e)Davalının en erken 17.10.2016 dava tarihinde temerrüde düştüğünün belirlendiği, f)Yukarıda belirlenen hususlara göre davacının; ....İcra Müdürlüğünün 2023/... E sayılı dosyası ile ilgili talebi mümkün gibi belirlendiği,a) Asıl alacak =58.413,50 TLb) İşlemiş faiz =37.405,44 TL (27.11.2023 takip tarihine kadar)TOPLAM ALACAK =95.818,94 TLsonuç ve kanaati ile tarafımızca tanzim olunan işbu raporu saygı ile arz ederiz. 05.04.2025'' şeklinde görüşte bulunmuştur.Bilirkişi ... █████/2025 tarihli Ek raporunda '' SONUÇ: Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere18.11.2013 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalının %25 kusur oranındaki sorumluluk durumuna, davacının %5,1 maluliyet oranı ve 9 aylık geçici iş göremezlik dönemine ve icra takibinin yapıldığı 27.11.2023 tarihine kadar bilinen asgari ücret artışlarına göre davacı ...'in;1.Seçenekte; Güvenlik İş Sendikası ile ... İş sendikası tarafından bildirilen emsal ücretlerin asgari ücrete orantılanması sonucu bulanan katsayıların ortalaması olan (1,20 + 2,98=4,18/2)= 2,09 katsayısı dikkate alınarak davacının kazançlarının asgari ücretlerin 2,09 katı olduğunun kabulü halinde;a)Geçici iş göremezlik dönemine ait maddi zararının = 1.964,15 TL,b)Sürekli iş göremezlik dönemine ait%5,1 maluliyeti ile ilgili maddi zararının = + 56.449,35 TL,TOPLAM = 58.413,50 TL olduğu,c)ATK tarafından davacının bakıma muhtaç olmadığı belirlendiğinden bakıcı gideri zararı hesabı yapılmasının mümkün olmadığı, d)Davacının maddi zararlarının zorunlu trafik sigorta poliçesindeki sakatlık teminat limiti içinde kaldığı, e)Davalının en erken 17.10.2016 dava tarihinde temerrüde düştüğünün belirlendiği, f)Yukarıda belirlenen hususlara göre davacının; ....İcra Müdürlü; talebi mümkün alacağının aşağıdaki gibi belirlendiği;a) Asıl alacak = 58.413,50TLb) İşlemiş faiz = + 37.405,44 TL(27.11.2023 takip tarihine kadar)TOPLAM ALACAK = 95.818,94 TL2.Seçenekte; ....Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı dosyası ile hükme esas alınan 07.02.2022 tarihli rapordaki gibi davacı iddiası ve tanık beyanına göre davacının kazançlarının asgari ücretlerin 13,70 katı olduğunun kabulü halinde;a)Geçici iş göremezlik dönemine ait maddi zararının = 21.836,31 TL,b)Sürekli iş göremezlik dönemine ait%5,1 maluliyeti ile ilgili maddi zararının = + 222.310,95 TL,TOPLAM 244.147,26 TL olduğu,c)lcra takibinde 125.097,19 TL asıl alacak talep edildiğinden ve HMK 26.maddeye göre talep aşılamayacağından taleple bağlı kalınarak 2.seçenekte asıl alacak tutarının 125.097,19 TL olarak kabulü gerekeceği, c)ATK tarafından davacının bakıma muhtaç olmadığı belirlendiğinden bakıcı gideri zararı hesabı yapılmasının mümkün olmadığı, d)Davacının maddi zararlarının zorunlu trafik sigorta poliçesindeki sakatlık teminat limiti içinde kaldığı, e)Davalının en erken 17.10.2016 dava tarihinde temerrüde düştüğünün belirlendiği, f)Yukarıda belirlenen hususlara göre davacının;....İcra Müdürlüğünün 2023/... E sayılı dosyası ile ilgili talebi mümkün alacağının aşağıdaki gibi belirlendiği;a) Asıl alacak = 125.097,19TLb) İşlemiş faiz = + 80.106,76 TL (27.11.2023 takip tarihine kadar)TOPLAM ALACAK = 205.203,95 TLsonuç ve kanaati ile tarafımızca tanzim olunan işbu EK raporu saygı ile arz ederim. 05.06.2025'' şeklinde görüşte bulunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:Dava; trafik kazası nedeniyle maddi tazminat alacağının tahsili istemine dayalı başlatılan .... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında vaki itirazın haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.Mahkememizce dava konusu ....İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... davalı ... Sigorta Anonim Şirketi aleyhine █████/2023 tarihinde 125.097,19 TL Trafik Kazası Maddi Tazminat Alacağı Bilirkişi Raporu Müteselsil Borçlu İlam ,arabulucuk Tutanağı Kapsamında , 112.926,79 TL █████/2013 Kaza Tarihinden İtibaren İşlemiş Faizi olmak üzere toplam 238.023,98 TL alacağına ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Huzurdaki davada uyuşmazlık; █████/2013 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının geçici ve sürekli iş göremezliğe uğrayıp uğramadığı, bakım ihtiyacı altında kalıp kalmadığı, ihtiyaç mevcut ise ne kadar süre ile bakıma muhtaç olduğu, tedavi ve bakım giderlerini isteyip isteyemeyeceği, kazanın meydana gelmesinde hangi araç sürücüsünün kusurlu olduğu, davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.A-) Derdestlik itirazı yönünden yapılan değerlendirmede; davalı yan işbu davanın .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasına derdest olduğunu iddia etmiş ise de dosyanın incelenmesinde davacı aynı olmakla birlikte davalıların farklı olduğu, davalı ... sigortanın ise asliye hukuk mahkemesi dosyasında ihbar eden konumunda olduğu görülmekle itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.B-) Maddi tazminat bakımından yapılan değerlendirmede; huzurdaki davada ileri sürülen talepler kapsamında tatbiki gereken 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” hükümlerine yer verilmiş olup Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinin de; “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edildiği görülmüştür. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49. maddesinde ise haksız bir fiille başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Somut olayda davalı sigorta şirketinin ZMSS ile sigortaladığı ... plakalı araç sürücüsünün yaya olarak bulunan davacıya çarpması sonrası davacının yaralanmasına bağlı olarak geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri isteminde bulunulduğu görülmüştür.Davada ileri sürülen talepler kapsamında tedavi evraklarının celbine müteakip kaza tarihi olan █████/2013 tarihi itibari ile yürürlükte olan '' Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma GücüKaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği " hükümleri kapsamında .... Asliye hukuk mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında ATK raporu temin edilmiş olmakla mahkememizce usul ekonomisi ilkesi gereği yeniden maluliyet raporu alınması yoluna gidilmemiştir. Alınan raporda davacının kalıcı maluliyetini % 5,1 , geçici iş göremezlik süresinin 9 ay ve bakıcı ihtiyacının olmadığının tespit edildiği görülmüştür. ATK raporunun, dosyada mevcut tedavi evrakları/raporları incelenmek sureti ile güncel durum raporları da dikkate alınarak ayrıntılı ve gerekçeli olarak hazırlandığı, yine kaza tarihinde uygulanan yönetmelik uyarınca hesaplamalar yapılarak hazırlandığı anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.Somut olayda kusur durumuna ilişkin mahkememizce alınan █████/2025 tarihli raporda yapılan tespitlerin olayın oluşuna, .... Asliye hukuk mahkemesi ... dosyasında alınan rapora ve uygun ve hükme elverişli olduğu görülmekle bu rapor doğrultusunda davacının yaya geçidi olmayan yerde karşıdan karşıya geçmeye çalışması nedeniyle 2918 sayılı kanunun 68.maddesi uyarınca %75, davalının ise tedbirli ve dikkatli davranmayarak zamanında fren yapamaması nedeniyle %25 kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.2918 sayılı KTK'nın 90. maddesinde; “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki; “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin █████/2020 tarihli, .... sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...Ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…Ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmekle ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellere göre (devre başı ödemeli belirli rant yöntemi, % 1,8 teknik faizle) tazminat hesabının yapılmasına ilişkin olarak KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişikliğin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi ile birlikte uygulama birliğinin sağlanması yönünde tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosunun esas alınmasına yönelik içtihat geliştirildiği ancak hesaplamalarda pregresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi ve kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen maluliyet raporuna göre hesaplama yapılması gerektiği anlaşılmıştır.Emsal ücret konusunda ispat yükümlülüğü davacı üzerinde olup gerçek zararın belirlenmesi için gelirin net ve ispata yarar somut delilerle ortaya konulması gerekmektedir. Anılı kriterler uyarınca ayrıntılı, gerekçeli, alternatifli dosya kapsamına ve kaza tarihindeki yönetmelik hükümleri ile içtihatlara uygun hesaplanması ile itibar edilir bulunan 05.06.2025 tarihli aktüer ek bilirkişi raporu kapsamında 1. seçenekte; davacı yanın talep miktarı, SGK kayıtları ve sendika tarafından bildirilen emsal ücretlerin ortalaması sonucu hesaplama yapıldığı görülmektedir. Yapılan bu hesabın gerçek zararın tespitine elverişli olduğu kabul edilmiştir. Her ne kadar aynı olaya ilişkin asliye hukuk mahkemesinde tanık beyanları esas alınarak hüküm verilmiş olsa da davacının mevcut SGK kayıtları ne emsal araştırması sonucu söz konusu beyanların gerçek ile uyuşmadığı kanaatine varılmış ve davacının bu iddialarına da itibar edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle tarafların kusur oranı ve poliçe limiti hususları da dikkate alınarak hesaplanan tutarlar üzerinden davalıların sorumluluğunun mevcut olduğu, zira kazaya sebep olan aracın ZMMS sigortacısının davalı olduğu anlaşılmış olup asgari ücretin 2.09 katı olarak belirlenen bedel üzerinden hesaplanan 1.964,115 TL geçici iş göremezlik ve 56.449,35 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere toplam 58.413,50 TL maddi tazminat hüküm altına alınmıştır. Alınan rapor kapsamında davacının bakım ihtiaycı bulunmadığı tespit edildiğinden bu alacak kalemine ilişkin isteminin reddine karar vermek gerekmiştirC-Temerrüt tarihinin tespiti ve faiz türü noktasında yapılan değerlendirmede; rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte ihbar edilmesinden sonra davalı sigorta şirketinin tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta olup davalı sigorta yönünden temerrütün █████/2016 tarihinde gerçekleştiği tespit edilmiş, kazaya sebep olan aracın kullanım amacı hususi olduğundan yasal faiz işletilmesinin gerektiği anlaşılmakla hesaplanan 37.405,44 TL hüküm altına alınmıştır.Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle;davacı tarafından açılan davanın kısmen kabulü ile;... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 58.413,50 TL asıl alacak ve 37.405,44 TL işlemiş faiz tutarı kadar alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin asıl alacağa yıllık %9 ve değişen oranlarda olmak üzere yasal faiz uygulanmak üzere diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacağın varlık ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;1-Davacı tarafından açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 58.413,50 TL asıl alacak ve 37.405,44 TL işlemiş faiz tutarı kadar alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin asıl alacağa yıllık %9 ve değişen oranlarda olmak üzere yasal faiz uygulanmak üzere diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,2-Alacağın varlık ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 6.545,39 TL karar-ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 2.874,74 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.670,65 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 2.874,74 TL peşin harç ve 269,85 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 3.144,59 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,5-Davacı tarafça yapılan 14.834,50 TL yargılama giderinden davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 5.971,78 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,7-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine,9-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,10-Devletçe karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin 1.255,99 TL 'sinin davalıdan bakiye kalan 1.864,01 TL 'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,Dair, davacı asil ile davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...E-imzaHakim ...E-imza