4916 sayılı kanun uyarınca hazineye intikal şerhinin, dayanak idari işlemin idare mahkemesince iptali nedeniyle tapu kaydından terkini talebinin kabulüne ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının temyizen onanması.

4916 sayılı Kanun uyarınca Hazineye intikal şerhinin, dayanak idari işlemin idare mahkemesince iptali nedeniyle tapu kaydından terkini talebinin kabulüne ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizen onanması.

Özet: Dava, bir kültür merkezi binası üzerindeki taşınmazın 4916 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca hazineye intikaline dair tapu şerhinin kaldırılması talebiyle açılmış olup; davacı, binanın kendisine ait parsel üzerine yapıldığını, hazineye ait olmadığını ve ilgili kanunun uygulanamayacağını savunmuş; davalı ise şerhin yasal dayanağının bulunduğunu iddia etmiştir. İlk derece ve istinaf mahkemeleri, şerhin konulmasına esas teşkil eden idari işlemin idari yargıda iptal edilmesi ve bu kararın kesinleşmesi nedeniyle şerhin kaldırılmasına karar vermiş, Yargıtay da bu kararı usul ve yasaya uygun bularak temyiz talebini reddetmiştir.

7. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Bakırköy 13. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: 2021/9 E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; .... Kültür Merkezi binasının davacıya ait olduğunu, ancak Maliye Hazinesine ait 7 56... parsel üzerine, 04.09.2009 tarih ve 1567 sayılı işlem ile .... Kültür Merkezi binasının 4916 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca Hazineye intikal ettirilmesine dair şerhin işlendiğini, Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından 7 56... parselin tapu kaydına düşülen şerhin dayanağının ..... Defterdarlığının 19.08.2009 tarih ve 70686 sayılı yazısı olduğunu, bu işlemin iptali için de İstanbul 9. İdare Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, .... Kültür Merkezi binasının 4916 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca Hazineye intikaline dair 04.09.2009 tarih ve 1567 sayı ile konulan şerhin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kanun'un Hazineye ait taşınmazlar üzerine yapılan yapıları kapsadığını, .... Kültür Merkezi binasının tasarruf hakkı ..... Belediye Başkanlığına ait .... parsel üzerine kurulduğunu, Hazineye ait parsel üzerine yapılmadığından Kanun'un uygulanma koşulları bulunmadığını belirterek,...... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına konulan .... Belediye Başkanlığına ait .... Kültür Merkezi binasının 4916 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca Hazineye intikaline dair 04.09.2009 tarih ve 1567 sayılı şerhin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmaz üzerindeki binaların Hazineye intikal ettiğine dair davacı İdarelerce şerh verdirilmesinin 4916 sayılı Kanun'un amir hükmü gereği olduğunu, içtihatlar gereği Hazine taşınmazları üzerinde hüsnüniyetten bahsedilemeyeceğinden Hazine taşınmazı üzerine yapılan bina ve müştemilatı doğrudan anılan Kanun gereği doğrudan Hazineye intikal ettiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararıyla davanın kabulü ile; ..... (eski 31) parsellerdeki.... Kültür Merkezi binasının 4916 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca Hazineye intikaline dair şerhin kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şerhe dayanak 19.08.2009 tarih ve.... sayılı işlemin iptali için İstanbul 9. İdare Mahkemesinde açılan dava konusu işlemin iptaline dair verilen 25.03.2021 tarihli kararın Danıştay 10. Dairesinin 20.12.2021 tarih ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı onama ilamı ile kesinleştiği, böylece kaldırılması talep edilen davaya konu şerhin dayanağının ortadan kalktığı gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davanın ilk itirazları olan husumet nedeniyle reddi gerekirken, bu husus irdelenmeden hüküm kurulduğunu,

2. Kadastro Genel Müdürlüğünün tek başına hükmi şahsiyetinin bulunmadığını,

3. Davalı İdare tarafından taşınmaz üzerine 4916 sayılı Kanun gereği tesis edilen şerhin idari yönden ve hukuksal olarak kanuna dayalı olduğunu,

4. Davacı tarafından İstanbul 9. İdare Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası ile .... ilçesi, ..... Mevkii,... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 4916 sayılı Kanun'un 4 ve 5. maddesi gereğince taşınmaz üzerinde 31.03.2008 tarihinde taşkın inşaat şeklinde inşa ettiği taşınmazı gerekçe göstererek 19.08.2009 tarihli ve ... sayılı şerh konulmasına ilişkin idari işlemin iptali için idari yargıda dava açıldığını, taşınmaz üzerindeki şerh idari bir işlem olması sebebiyle iptali işleminin de idari yargıda görülmesi gerektiğini, eksik incelemeye dayalı usul ve yasaya aykırı Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, tapu kaydındaki şerhin terkini istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/j maddesi gereğince temyiz eden kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.11.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.