Sigorta şirketinin, İtalyadan Türkiyeye yapılan emtia nakliyatında oluşan hasar nedeniyle ödediği tazminatın taşıyıcıdan rücuen tahsili talepli itirazın iptali davası.
Özet: Bir sigorta şirketi, sigortalısının İtalyadan Türkiyeye davalı taşımacı sorumluluğunda yapılan uluslararası nakliyat sırasında yol üzerindeki bir kameraya çarpması sonucu hasarlanan emtia için ödediği 16.268,45 Avro zararı, Türk Ticaret Kanunu 1472. maddesi uyarınca kanuni halefiyet hakkına dayanarak davalıdan rücuen talep etmekte ve davalının icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini isterken, davalı ise yetkisizlik, geç bildirim ve hasarın ambalajlama yetersizliğinden kaynaklandığı savunmasıyla sorumluluğu reddetmekte, bilirkişi raporu ise davacının dava açma hakkını ve davalının akdi taşımacı sıfatını teyit etmektedir.
T.C.
İSTANBUL16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2025.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı █████/2024 tarihli yetkisizlik kararı ile mahkememize tevzi edilen dava dosyasının mahkememizin yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Müvekkili şirketin, .../1 Emtia Nakliyat Blok Abonman Sigorta Sözleşmesi poliçesi ile dava dışı ... San Ve Tic AŞ'nin taşımalarını sigorta altına aldığını, müvekkilinin sigortalısı, satıcı ... San ve Tic Ltd Şti'den satın alıp İtalya'dan ithal ettiği "Baltimore evaporatif kondanser ve aksesuarlarının" taşınması konusunda davalı şirket ile anlaştığını, anılan emtianın davalının alt taşıyıcısı tarafından İtalya'dan Türkiye'ye taşınırken, emtianın yol üzerinden bulunan kameraya çarpması neticesinde üst kısmından hasar görmüş olduğunu, buna dair ... ... Ltd. Şti tarafından yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde hazırlanan 15.03.2023 tarihli ekspertiz raporunda zararın 17.289,50 Euro olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin, 24.05.2023 tarihinde sigortalısına, zarar tutarından sovtaj / muafiyet bedelleri tenzil edildikten sonra kalan 16.268,45 Euro'yu ödediğini, müvekkili Şirketin meydana gelen zarar sebebiyle ödeme yaptığından Türk Ticaret Kanunu 1472. Madde uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, TTK, BK ve ilgili yasal mevzuat gereğince hasara sebebiyet veren davalıya karşı rücuen talep hakkı doğduğunu, davalı tarafa rücu işleminin ... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... E. sayılı dosyası üzerinden başlatıldığını, bunun üzerine davalı borçlunun icra dosya borcuna itirazda bulunduğunu, yapılan itirazın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bunun üzerine arabuluculuk başvurusu yapılsa da, ... Adliyesi Arabuluculuk Bürosu'nun 2023/... Arabuluculuk ... Büro numaralı dosyası üzerinden yapılan görüşmenin anlaşamama ile sonuçlandığını, davalının ... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... E. sayılı icra takip dosyasına olan itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, borçlu aleyhine alacağın %20’ sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinde de belirtildiği üzere; genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, zaten icra takibinin de bu nedenle ... İcra Dairesinde başlatıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret mahkemeleri olduğunu, hasar bildiriminin süresinde yapılmadığını, bu nedenle davacı tarafın müvekkili şirkete rücu edebileceği herhangi bir hakkı bulunmadığını, yükteki zararın esas sebebi dava dışı ihracatçı firmanın yaptığı ambalajlamanın, yüklemenin/ sabitlemenin ve istiflemenin uygunsuz ve yetersiz olması olduğunu, bu nedenle hasarın tam olarak neden gerçekleştiğinin ispatlanamadığı için müvekkilinin somut olayda kusursuz olduğunu, dava konusu zarardan sorumlu olmadığını, davanın yetkisizlik nedeni ile usulden reddine,davanın esastan , müvekkilinin kusuru bulunmaması nedeni ile reddine,mahkeme aksi kanaatte ise iddia edilen sorumluluk rakamlarının ispatlanamayan ve fahiş olan ve/veya davacının müterafik kusurundan kaynaklanan kısımlarının reddine, yargılama giderleri, %20 kötü niyet tazminatı ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLER
:Keskin CBS 'ye yazılan müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.Bilirkişiler ..., ...,... ve ... █████/2025 tarihli raporunda ''KANAAT VE SONUÇ : Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, faturalar, CMR Belgesi, eksper raporu, davacının ödemesine ilişkin belgeler ve tüm dosya kapsamı ile yukarıda arz edilen inceleme ve değerlendirmeler ışığında; 1) Taraflar arasındaki ihtilafın özünün; davacı ... Sigorta A.Ş.nin sigortalısı ... şirketinin İtalya'dan ithal etti; Hasının davalı ... ... şirketini: sorumluluğunda Türkiye'ye sevkiyat sürecinde, İtalya'nın Trieste kentinde, yol üzerinde bulunan kameraya çarpması sonucu hasarlanması nedeniyle oluşan hasardan, davalı şirketin sorumlu olup olmadığı; hasarın ihbar edilip edilmediği; hasar ve sorumluluk miktarının ne olduğu; davalının" sorumluluğu bakımından müterafik kusur değerlendirmesine yer olup olmadığı ve faiz hususlarında ortaya çıktığının anlaşıldığı; 2) Davacının yürürlükte ve geçerli bir poliçe kapsamında kalan sigortalının eksper raporu ile belirlenen zararını ödediğinden dolayı TTK m.1472 gereği kanuni halef olarak ve sigortalısından aldığı temlikname neticesinde akdi halef olarak TBK m.183 vd. hükümlerine huzurdaki davayı açabileceğinin ve davalı ... ... şirketinin davacını sigortalısı ... şirketi üzerine keşide ettiği navlun faturası nedeniyle akdi taşıyıcı (TTK m.850) olarak huzurdaki davaya muhatap olabileceğinin değerlendirildi; 3) Alt/fili taşıyıcı ... şirketinin sevkiyat sürecinde meydana gelen kaza nedeniyle hasarın meydana gelmesine ilişkin İngilizce bir yazının dava dosyasında bulunması gözetildiğinde, davalı taşıyıcının dava konusu hasarın ihbar edilmediği yönündeki savunmasının, yargıtayın yerleşmiş içtihatlarına göre TMK m.2 'aykırı olduğunun değerlendirildiği;4) Yükün üstten yol üzerindeki kameraya çarpması şeklinde oluşan kaza bakımından hem yüklemenin gabari sınırlarına uymaması hem de güzergâh üzerindeki üst geçit ve kamera gibi standart dışı engellere ilişkin işaretlere uyulması ve güzergâhın seçilmesi hususlarının taşıyıcının sorumluluk alanında olup, somut olayda müterafik kusur değerlendirmesine gidilmesinin yerinde olmadığının değerlendirildiği; 5) İki adet kanat seti, muhafaza onarım masrafi, işçilik olmak üzere toplam hasar miktarı 17.289,50 Euro olarak eksper raporunda tespit edildiği; daha sonra 9610 ilave bedel eklenmesine rağmen davalının ilave değerden sorumluluğu bulunmadığı ve bu miktar üzerinden davacı sigorta şirketi tarafından ayrıca sovtaj ve muafiyet indirimi yapılarak 16.268,45 Euro ödeme yapıldığı görülmekle; ödenen miktarın gerçek zarar kapsamında kaldığının değerlendirildiği; CMR m.27 gereği davacı lehine verilecek rücuen tazminat miktarı üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık 965 oranında faiz işletilmesinin yerinde olacağının değerlendirildiği; Kanaat ve sonuçlarına varılmıştır. Nihai takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere Saygı ile arz olunur.'' şeklinde görüşte bulunmuşlardır.Bilirkişiler ...,... ve ... █████/2025 tarihli ek raporunda'' EK SONUÇ: Sayın Mahkeme tarafından yapılan ek görevlendirme kapsamında davalı vekilinin Kök Rapora karşı yönelttiği itirazlarının yukarıdaki irdelemesinde, yukarıda arz edilen gerekçelerle, Kök Raporda benimsenen görüş ve kanaatlerde bir değişiklik yapılmasının yerinde olmayacağı değerlendirilmektedir. Nihai takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere Saygı ile arz olunur. '' şeklinde görüşte bulunmuşlardır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:Dava; İİK 67. ve TTK 1472. maddesine dayalı olarak rücuen tazmin amacıyla başlatılan ... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali isteminden ibarettir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1472/1. Maddesinde "(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklinde düzenlenmiştir.Mahkememizce dava konusu ... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Sigorta Anonim Şirketi, davalı ... ... Anonim Şirketi aleyhine █████/2023 tarihinde 16.268,45 EUR Fiili Ödeme Tarihi rücu █████/2023 tarihli alacağı üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Huzurdaki davada uyuşmazlığın; dava dışı sigortalıya ait emtianın davalı tarafından taşındığı esnada hasarlanması nedeniyle davalının hasar bedelinden sorumlu olup olmadığı, hasarın ihbar edilip edilmediği, olayın meydana gelmesinde kusurun kimde olduğu , talep edilebilecek kadri maruf hasar bedelinin ne olduğu ve faizin belirlenmesi ile davacının TTK 1472. maddesi gereği rücu hakkı bulunup bulunmadığı, davalının vaki itirazında haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplandığı görülmektedir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi gereğince sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ve TBK 183. maddesinde de temlikname gereği sigortacının akdi halef oalcağı hüküm altına alınmıştır. Somut olayda anılan maddeler gereği davacının dava açma hakkı bulunmaktadır. Davaya konu █████/2022 tarihli fatura incelendiğinde de davalının akdi taşıyan konumunda olduğu görülmekle davanın işbu davayı davalıya yöneltilebileceği anlaşılmıştır.Mahkememizce yukarıda tespit edilen uyuşmazlık noktalarında bilirkişi taşıma ve lojistik uzmanı ..., sigorta uzmanı ..., makine mühendisi ... ve mali müşavir ... tarafından hazırlanan kök ve ek bilirkişi raporları dosyamız arasına alınmıştır. Alınan raporlarda özetle "taraf ehliyetlerinin bulunduğu, davanın davalıya ihbar edildiği, talep edilen bedelin kadri maruf olduğu, hasarın ambalaj yetersizliğinden kaynaklandığı iddiasının ispatlanamadığı " tespit edilmiştir.Yapılan açıklamalar doğrultusunda dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacının TTK 1472. maddesi gereği sigortalısının haklarına halef olduğu, davalının akdi taşıma işini üstlendiği ve TTK 850. maddesi gereği pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, taşımanın ise dava dışı ... firması tarafından yapıldığı bu firmanın fiili taşıyan konumunda olduğu görülmektedir. Dosyadaki belgelerin tetkikinden dava dışı fiili taşıyan tarafından dava konusu eşyanın sağlam alındığı ve seyir esnasında yaşanan trafik kazası nedeniyle emtianın hasarlandığı anlaşılmaktadır. Davalı her ne kadar hasarın emtianın ambalajlanma şeklinden kaynaklandığını ileri sürmüş olsa da buna ilişkin bir delil sunulmamış ve bu iddia ispatlanamamıştır. Yükün sağlıklı taşınabilmesi ve hasara uğramaması için taşıyıcının her türlü tedbiri alması gerekmektedir. Bu kapsamda somut olay üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda taşımaya konu emtianın sağlam bir şekilde teslim alınmasına karşın taşıma esnasında hasarlandığı sabittir. Davalı yan kazanın meydana gelmesinde müterafik kusur iddiasında bulunmuş ise de bu iddiasına ilişkin de dosyaya yansıyan bir delil bulunmamış ve ispat yükü davalının üzerinde olduğundan müterafik kusur savunmasına itibar edilmemiş, yaşanan kazadan taşıyıcının sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Dosya incelendiğinde dava dışı sigortalı tarafından davalıya gönderilen █████/2022 tarihli ihtarname ile davalıya hasarın ihbar edildiği anlaşılmakla yine hasarın taşıma esnasında gerçekleştiği sabit olduğundan taşıyanın hasardan haberdar olmadığının kabulü de mümkün olmayacaktır. Son olarak davalı yanca müteselsil sorumluluk ilişkisi bulunan taşıyanlar arasından alacak talebinin kendilerine yöneltilmesinin TMK 2. maddesine aykırılık teşkil ettiği belirtilmiş ise de 6100 sayılı TBK 61. ve devamı maddeleri ile TBK 163. maddesi uyarınca davacı dilediği müteselsil borçluya alacak talebini yöneltebileceğinden davalının bu savunmasına da itibar edilmemiştir. Açıklanan bu nedenlerle hükme ve denetime elverişli raporlar doğrultusunda poliçe tarihleri arasında ve teminat limiti ile uyumlu kadri maruf olarak belirlenen hasar bedelinin davacı yanca takibe konu edilebileceği kanaatine varılmış ve alacağın yabancı para borcu olması nedeniyle takibin asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca değişen oranlarda Euro mevduat faizi uygulanması suretiyle devamına karar verilmiştir. Alacağın varlık ve miktarı yargılmayı gerektirdiğinden icra inkar tazimatı talebinin ise reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı tarafından açılan davanın kabulü ile; ... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca değişen oranlarda Euro mevduat faizi uygulanması suretiyle devamına, alacağın varlık ve miktarı yargılmayı gerektirdiğinden icra inkar tazimatı talebinin reddine, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;1-Davacı tarafından açılan davanın KABULÜ ile;A-) ... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca değişen oranlarda Euro mevduat faizi uygulanması suretiyle DEVAMINA,B-)Alacağın varlık ve miktarı yargılmayı gerektirdiğinden icra inkar tazimatı talebinin REDDİNE,2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 36.446,91 TL karar-ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 6.781,29 TL harcın mahsubu ile bakiye 29.665,62 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 6.781,29 TL peşin harç ve 427,60 TL Başvuru harcı olmak üzere toplam 7.208,89 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,4-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan 29.385,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 85.368,24 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yerolmadığına,7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,8-Devletçe karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...E-imzaHakim ...E-imza