konya asliye ticaret mahkemesinin, kereste satışından kaynaklı 600.000 tl alacak talepli müspet tespit davasının hukuki yarar yokluğundan usulden reddine ilişkin kararı.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin, kereste satışından kaynaklı 600.000 TL alacak talepli müspet tespit davasının hukuki yarar yokluğundan usulden reddine ilişkin kararı.

Özet: Mobilya iskelet üreticisi davacının, kereste ticareti yapan davalıya 75 metreküp kereste bedeli olarak ödediği 600.000 TL karşılığında kereste teslim edilmediği iddiasıyla açtığı alacak miktarının tespitine yönelik müspet tespit davası, mahkemece, eda davası açma imkanı bulunduğu hallerde tespit davası açılmasında hukuki yarar şartının bulunmadığı gerekçesiyle usulden reddedilmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇE YAZIM TARİHİ

Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Konya ilinde mobilya iskelet üretimi yapan müvekkil tarafından kereste imal ve ticareti yapan karşı taraf firmaya parça parça toplamda 600.000TL 75 metreküp 1. ve 2. Sınıf kereste alımı için ödeme yapılmış; ancak davalı firma müvekkiline teslim etmesi gereken keresteleri teslim etmediğini, müvekkili ile birlikte aynı işyerinde çalışan kardeşi ... tarafından ek'teki msjlar ve çeşitli aramalarla davalı firmadan edimini yerine getirmesi istenmişse de edim yerine getirilmediğini, müvekkilinin davalı firmaya vermiş olduğu kambiyo evrakları ve nakit paraların banka dökümlerinin incelenmesi ve taraflara ait ticari defterlerin bilirkişi incelemesinin yaptırılması sonrası müvekkilinin alacaklı olduğu açıkça görüleceğini, bu nedenlerle 75 metreküp 1. ve 2. Sınıf kereste bedeli olarak gönderilen/ödenen toplam 600.000TL'nin karar tarihi itibariyle 75 metreküp 1. ve 2. Sınıf kereste karşılığı bedel miktar kadar alacaklı olunduğunun tespit edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini müvekkili adına talep etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi ekli meşruhatlı davetiye tebliğ edildiği halde cevap dilekçesi vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; Davacı ile davalı arasında akdedildiği iddia olunan kereste alımına ilişkin sözleşme kapsamında davacı tarafından 600.000,00 TL alacaklı olduğunun tespit edilmesi talepli müspet tespit davası olduğu, dava dilekçesinde davanın 10.000,00 TL üzerinden harçlandırılarak açıldığı,

Taraflar arasındaki ihtilafın ise davacı ile davalı arasında kereste alım-satımı hususunda sözleşme akdedilip akdedilmediği, bu sözleşme kapsamında davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, davalı tarafından ödenen bedel karşılığında kereste teslim edilip edilmediği, davacının herhangi bir alacağı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

(1) GÖREV AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Taraflar arasında akdedilen kereste satımına ilişkin sözleşmesinin 6098 Sayılı Kanunun 209 ve devamı maddelerinde yer alan taşınır satış sözleşmesine ilişkin olması sebebiyle mutlak ticari davaya vücut vermediği anlaşılmıştır.

Davalının 6102 Sayılı Kanunun 16/1 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişisi tacir olduğu, davacının ise gerçek kişi olması sebebiyle Mahkememizce tacir araştırması yapıldığı, T.C: Gelir İdaresi Başkanlığı Selçuk/Konya Vergi Dairesinin █████/2025 tarihli müzekkere cevabı ve eklerinin incelenmesinde davacının bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlü gerçek kişi olduğu, ihtilafın tarafların ticari işletmesiyle ilgili olduğu dolayısıyla eldeki davanın nispi ticari davaya vücut verdiğine kanaat edilmekle Mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir.

(2) HUKUKİ YARAR DAVA ŞARTI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Dava dilekçesinin netice-talep kısmı ile davacı vekilinin Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasında alınan beyanlarından anlaşıldığı üzere davacının davasının taraflar arasında akdedilen kereste sözleşmesi çerçevesinde 75 metreküp 1. ve 2. Sınıf kereste bedeli olarak gönderilen/ödenen toplam 600.000,00 TL'nin karar tarihi itibariyle 75 metreküp 1. ve 2. Sınıf kereste karşılığı bedel miktar kadar alacaklı olunduğunun tespit edilmesini talepli "Müspet Tespit" davası olduğu anlaşılmıştır.

T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin █████/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere tespit davaları eda davalarının öncüsü mahiyetinde olduğundan eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir.

(3) NETİCE

: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetteki ilamı ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının davasının niteliği itibariyle müspet tespit davası mahiyetinde olduğu, tespit davalarının eda davalarının öncüsü mahiyetinde olduğu, eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı anlaşılmakla davacının davasının 6100 Sayılı Kanunun 106/2 maddesi delaletiyle 114/1-h maddesi gereğince hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacının davasının 6100 Sayılı Kanunun 106/2 maddesi delaletiyle 114/1-h maddesi gereğince hukuki yarar dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2-Peşin olarak alınan 615,40TL harcın mahsubu yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Hazine tarafından karşılanan 4.600,00 TL arabulculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Eldeki davanın basit yargılama usulüne tabi olması karşısında T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin █████/2025 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak 6100 Sayılı Kanunun 321/2. Maddesinde yer alan amir kanun hükmü gereğince gerekçeli kararın yazımı sonrasında TALEBE GEREK OLMAKSIZIN var ise dosya içerisinde yer alan masraftan karşılanmak suretiyle TEBLİĞE ÇIKARILMASINA,

6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

DAİR; İş bu duruşmada hazır bulunanların yüzüne karşı, hazır bulunmayanların yokluğunda, kararın vekille temsil edilmeyen taraflar açısından kendilerine, vekille temsil edilen taraflar açısından ise 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde █████/2025 Tarih ve 7550 Sayılı Kanunun 20. Maddesi ile 6100 Sayılı Kanunun Ek-1 Maddesinin 2. Fıkrasına eklenen amir kanun hükmü gereğince DAVA TARİHİ İTİBARİYLE tayin olunan parasal sınırlar nazara alınarak T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip Hakim