Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında davalının esnaf olması nedeniyle görevsizlik kararı vermesi.
Özet: Ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, davaya konu uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu uyarınca mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı, davalı tarafın ise ikinci sınıf tüccar olarak esnaf statüsünde bulunması sebebiyle nispi ticari dava şartlarını da taşımadığı, dolayısıyla uyuşmazlığın ticari mahkemelerin görev alanına girmediği tespit edilerek, davaya bakmakla görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğu sonucuna varılmıştır.
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:... Esas - ...
T.C.KAYSERİ1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARARESAS NO
: ...KARAR NO
: ...HAKİM
:...KATİP
: ...DAVACI
:...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: ...DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: ...KARAR TARİHİ
: ...GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: ...Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı-borçlu ...-... arasında █████/2020 tarihli ... Sözleşmesi imzalandığını, davalı-borçlunun müvekkili ile imzaladığı sözleşmedeki taahhüt ve yükümlülükleri yerine getirmemesi üzerine, sözleşmenin müvekkili şirket tarafından █████/2024 keşide tarihli ihtarname ile feshedildiğini, ardından davalı-borçlunun sözleşme gereği, faturaları ve cari hesap uyarınca ödemekle yükümlü olduğu faturaları da ödenmesinin talep edildiğini, davalı borçlunun sözleşme, ihtarname, faturalar ve cari hesap mutabakat mektubu uyarınca ödemesi gereken borçlarını ödememesi üzerine hakkında Kayseri Genel İcra Müdürlüğü' nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, borçlunun icra dosyasına itiraz ettiği ve takip durduğunu beyanla davalı-borçlunun Kayseri Genel İcra Müd....Esas sayılı dosyasına yaptığı haksız ve yasaya aykırı itirazın iptaline ve takibin devamına, borçlunun %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Dava dilekçesi davalıya e-tebligat yoluyla tebliğ edilmiş ancak davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
:Dava, itirazın iptali talebine ilişkindir.TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. Taraflar arasındaki var olduğu iddia edilen ilişkinin eser sözleşmesinden kaynaklanması ve eser sözleşmesinin TTK' nın 4/1 maddesinde düzenlenmemesi, Borçlar Kanunu'nda düzenlenmesi nedeni ile davanın mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmıştır.Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; davaya konu uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.Erciyes Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün █████/2025 tarihli yazı cevabında davalının ikinci sınıf tüccar olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.Vergi dairesinin cevabi yazısından anlaşıldığı üzere; davalının 1. sınıf tacir olmadığı, VUK 177. Maddesinde belirtilen sınırları aşmadığı, esnaf olduğu ve dolayısıyla eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı görülmektedir.01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 Sayılı Kanunun 2. Maddesi ile değişik TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası ile Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü itirazından çıkarılmış, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı ve davacının tacir olmadığı dikkate alındığında TTK'nın 4. maddesine göre, nisbi ticari dava da olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, görev ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenler ile;1-HMK 114/c maddesi uyarınca görev hususu dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, karar kesinleştiğinde 2 haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın HMK 20. maddesi uyarınca görevli Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi için Tevzi Bürosuna tevdiine,2-Görevsizlik kararından sonra davaya Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi'ne devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi'nce hükmedileceğinden bu konuda HMK 331/2. maddesi uyarınca şu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,3-Görevsizlik kararından sonra dosyanın Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmemesi halinde mahkememizce verilecek ek karar ile yargılama harç ve giderleri konusunun karara bağlanmasına,Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır